- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі қарағанды мемлекеттік техникалық университеті з.М. Смағұлов, и.Д. Арыстан, т.К. Исабек
- •Қарағанды
- •1 Пайдалы кен орындары мен оның жекелеген бӨлІктерiн ашу жӘне даярлау
- •1.1 Табиғи көмір құрылымы және оның қасиеттері
- •1.2 Тау кен жұмыстары туралы ұғым
- •1.3 Кен қазбаларының маңызы мен топтасуы
- •1.4 Кен орнын ашу және ашу жүйелерiнiң
- •1.5 Шақты алабын ашу әдістерін анықтап шешетiн
- •1.6 Ашу жүйесiн таңдау мен негiзгi қазбалар орнын белгiлеуге байланысты қойылатын экономикалық талаптар
- •1.8 Жерасты шақты алабының бөлiмдерiн
- •1.9 Ашу жүйелерi
- •1.9.1 Жекелеген көмiр тақтасын ашу
- •1.9.2 Топты көмiр тақталарын ашу
- •1.9.3 Құранды ашу жүйелерi
- •1.9.4 Штольнялар арқылы ашу жүйелері
- •1.9.5 Руда кеніштерін ашып даярлау ерекшелiктері
- •1.9.6 Оқпан албары
- •2.1 Жеке дара қазбаның айналасындағы тұтас жыныстардың кернеулі-деформациялық күйі жөнінде деректер
- •Қазбаларды бекіту
- •2.3 Тiреу материалдары
- •Процестер
- •2.5.1 Жыныстарды бұрғылап-жару жұмыстары
- •2.5.2 Кенжар ауасын алмастыру
- •2.5.3 Жыныстарды тиеу
- •2.5.4 Қазба өткізердегі қосалқы жұмыстар
- •2.6 Ұңғылау жұмыстарының ерекшелiктерi
- •2.7 Тiк қазбаларды өткізу технологиясы
- •2.8 Жазық қазбаларды өткізу технологиясы
- •2.9 Көлбеу қазбаларды өткізу ерекшелiктерi
- •3 Тазартпа жұмыстары
- •3.1 Тазартпа жұмыстарындағы технологиялық процестер
- •3.2 Әртүрлi геологиялық жағдайда көмір қазу машиналарының жұмыс істеу схемалары
- •3.3 Тазартпа қазбалардағы қысымдар туралы түсiнiктер
- •3.4 Тазартпа қазбалардың жұмыс кеңiстiгiн бекемдеу
- •3.5 Тазартпа жұмысын жүргiзу кезiндегi тау-кен қысымын игеру
- •Тікелей төбе жыныстарының түрлері: т – тұрақты, от – орташа тұрақты, те – тұрақты емес.
- •3.6 Тазартпа қазбалардағы технологиялық үдірістерді ұштастыру жолдары
- •3.7 Кен қазу жүйесiне түсiнiк және оларды таңдағанда әсер ететiн себептер
- •3.8 Кен қазу жүйелерiнiң жалпы сипаттамалары
- •3.8.1 Көмiр кенiшi
- •3.8.2 Руда кеніштері
- •4 Кен Өндiрiсiндегi технологиялық тiзбеК
- •4.1 Кен өндiрiс транспорты
- •4.2 Кен көтермесi мен су ағызу жолдары
- •4.2.1 Кен көтермесi
- •4.2.2 Рудник суағары
- •4.3 Шақтының жерүстіндегі технологиялық комплексi
- •4.4. Пайдалы кенді байыту
- •4.4.1 Кен байыту әдiстерi мен негізі
- •4.4.2 Байытудағы дайындауыш процестер
- •4.4.3 Кен байыту процестерi
- •4.4.4 Кен байытуда қосалқы процестер
- •4.4.5 Кен байыту машиналарының қауiпсiз жұмыс iстеуiне қойылатын талаптар
- •5 Шақтыларды желдету, еңбек қорғау, қауiпсiздiк ережелерi
- •5.2 Желдетудiң негiзгi нышандары, желдету
- •5.3 Желдеткiштер және шақтыдағы желдетпе қондырғылары туралы деректер
- •5.4 Жерасты жұмыстарындағы еңбек қорғау, жұмыс
- •5.5 Электр жабдықтарын пайдалану ережелерi
- •5.6 Апат кезiндегi жүрiс-тұрыс шарты
- •5.7 Жұмыскерлердi қорғауға арналған құтқару аспаптары
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
- •Зекен Майшекеұлы Смағұлов, Ибатолла Дайырұлы Арыстан, Тұяқ Көпейұлы Исабек
Әдебиеттер тізімі
Аманбаев Д.А., Смағұлов З.М., Обухов Ю.Д. Өндірісте еңбек қорғау негіздері. – Қарағанды, 1995.
Аманбаев Д.А., Смағұлов З.М. Қоршаған ортаны қорғау. – Қарағанды, 1997.
Әбдіраманов Ш., Жәркенов М., Нүрпейісова М., Тоқтамысов М. Тау-кен атауларының орысша-қазақша және қазақша-орысша терминологиялық сөздігі (Русско-казахский и казахско-русский терминологический словарь по горному делу). – Алматы: Республикалық баспа комитеті, 1993. – 306 б.
Әбдіраманов Ш. Жер астында руда қазу процестерін есептеу. // «Ана тілі» газеті. 1998.
Әбдіраманов Ш. Тау-кен саласындағы атаулар. // «Ана тілі» газеті. 1996.
Бурчаков А.С., Гринько Н.К., Ковальчук А.Б. Технология подземной разработки пластовых месторождений полезных ископаемых. – М.: Недра, 1978.
Бурчаков А.С., Гринько Н.К., Черняк И.Л. Процессы подземных горных работ. – М.: Недра, 1974.
Ермеков Т.Е. Кен машиналары мен жабдықтары және өндіріс роботтары. – Қарағанды: ҚарМТУ, 2001. – 310 б.
Жигалов М.Л., Ярунин С.А. Технология, механизация и организация подземных горных работ. – М.: Недра, 1990.
Исабек Т.К. Жерасты тау-кен жұмыстар процестері. – Қарағанды: ҚарМТУ, 1999.
Килячков А.П. Технология горного производства. – М.: Недра, 1978.
Килячков А.П., Брайцев А.В. Горное дело. – М.: Недра, 1990.
Карагандинский угольный бассейн: Справочник / Н.А. Дрижд, С.К. Баймухаметов, В.А. Тоблер и др. - М.: Недра, 1990. – 299 с.
Смайылов Қ. Қазақстанның қазба байлықтары: қайда, қандай, қанша? // «Егеменді Қазақстан» газеті. 30.05.2001.
Машины и оборудование для угольных шахт: Справочник / Под ред. В.Н. Хорина. - М.: Недра, 1987. – 424 с.
Некрасовский Я.Д., Колоколов О.В. Основы технологии горного производства. – М.: Недра, 1981.
Панюков П.Н., Перфильева З.Г. Основы геологии. – М.: Недра, 1968.
Правила безопасности в угольных и сланцевых шахтах. – М.: Недра, 1964.
Правила технической эксплуатации угольных и сланцевых шахт. – М.: Недра, 1976.
Сагинов А.С. Проблемы разработки угольных пластов Карагандинского бассейна. Алма-Ата: Наука, 1976. – 330 с.
Смағұлов З.М., Арыстантегі И.Д. Тау-кен саласындағы орысша-қазақша терминологиялық сөздік. – Қарағанды: ҚарПТИ, 1996. – 97 б.
Мазмұны
КІРІСПЕ………………………………………………………… 1 ПАЙДАЛЫ КЕН ОРЫНДАРЫ МЕН ОНЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН БӨЛІКТЕРІН АШУ ЖӘНЕ ДАЯРЛАУ………...
1.6 Ашу жүйесін таңдау мен негізгі қазбалар орнын белгілеуге байланысты қойылатын экономикалык талаптар……….. 1.7 Пайдальі қазбаларды қазып-алу алдында шақты алабын бөлу………………………………………………………………........... 1.8 Жерасты шақты алабының бөлімдерін даярлап алу тәртібі…………………………………………………………………… 1.9 Ашу жүйелері………………………………………………... 1.9.1 Жекелеген көмір тақтасын ашу…………………………... 1.9.2 Топты комір тақталарын ашу….......................................... 1.9.3 Құранды ашу жүйлері.......................................................... 1.9.4 Штольнялар арқылы ашу жүйелері.................................... 1.9.5 Руда кеніштерін ашып даярлау ерекшеліктері.................. 1.9.6 Оқпан албары........................................................................ 2 Тау-кен қазбаларын Өткізу..................................... 2.1 Жеке дара қазбаның айналасындағы тұтас жыныстардың кернеулі-деформациялық күйі жөнінде деректер................................. 2.2 Қазбаларды бекіту................................................................... 2.3 Тіреу материалдары................................................................. 2.4 Тау-кен қазбаларындағы тіреулердің формасы, олардың конструкциялык айырмашылықтары..................................................... 2.5 Тау-кен қазбаларын өткізудегі технологиялық процестер.. 2.5.1 Жыныстарды бүрғылап-жару жұмыстары......................... 2.5.2 Кенжар ауасын алмастыру................................................... 2.5.3 Жыныстарды тиеу................................................................ 2.5.4 Қазба өткізердегі қосалқы жұмыстар................................. 2.6 Ұңгылау жұмыстарының ерекшеліктері............................... 2.7 Тік қазбаларды өткізу технологиясы..................................... 2.8 Жазық қазбаларды өткізу технологиясы............................... 2.9 Көлбеу қазбаларды өткізу ерекшеліктері.............................. 3. Тазартпа жұмыстары................................................. 3.1 Тазартпа жұмыстарындағы технологиялық процестер....... 3.2 Әртүрлі геологиялық жағдайда көмір қазу машиналарының жұмыс істеу схемалары............................................. 3.3 Тазартпа қазбалардағы қысымдар туралы түсініктер.......... 3.4 Тазартпа қазбалардың жұмыс кеңістігін бекемдеу схемалары................................................................................................. 3.5 Тазартпа жұмысын жүргізу кезіндегі тау-кен қысымын игеру......................................................................................................... 3.6 Тазартпа қазбалардағы технологялық процестерді ұштастыру жолдары................................................................................ 3.7 Кен қазу жүйесіне түсінік және оларды таңдағанда әсер ететін себептер......................................................................................... 3.8 Кен қазу жүйелерінің жалпы сипаттамалары....................... 3.8.1 Көмір кеніші.......................................................................... 3.8.2 Руда кеніштері...................................................................... 4 Кен Өндірісіндегі технологиялық тізбек турасында мӘлімет................................................................... 4.1 Кен өндіріс транспорты.......................................................... 4.2 Кен көтермесі мен су ағызу жолдары.................................... 4.2.1. Кен көтермесі....................................................................... 4.2.2. Рудник суағары.................................................................... 4.3 Шақтының жерүстіндегі технологиялық комплексі............ 4.4 Пайдалы кенді байыту............................................................ 4.4.1. Кен байыту әдістері мен негіздері..................................... 4.4.2. Байытудағы дайындауыш процестер................................. 4.4.3. Кен байыту процестері........................................................ 4.4.4. Кен байытуда қосалқы процестер...................................... 4.4.5. Кен байыту машиналарының қауіпсіз жұмыс істеуіне қойылатын талаптар................................................................................ 5. Шақтыларды желдету, еңбек қорғау, қауіпсіздік ережелері............................................................... 5.1. Тау-кен ауасының сипаттамасы............................................ 5.2. Желдетудің негізгі нышандары, желдету схемалары......... 5.3. Желдеткіштер және шақтыдағы желдетпе қондырғылары туралы деректер....................................................................................... 5.4. Жерасты жұмыстарындағы еңбек қорғау, жұмыс қауіпсіздік ережелері туралы мәлімет................................................... 5.5. Электр жабдықтарын пайдалану ережелері......................... 5.6. Апат кезіндегі жүріс-тұрыс шарты....................................... 5.7. Жұмыскерлерді қорғауға арналған құтқару аспаптары..... Әдебиеттер тізімі................................................................
|
3
5 5 6 9 11
13
13
14
18 20 20 22 26 26 27 30 32
32 33 33
35 42 42 48 49 51 52 52 57 64 69 69
70 73
74
77
85
86 89 89 96
104 104 109 109 111 112 114 114 115 118 119
120
122 122 125
128
131 134 138 139 142
|