- •Электртехнологиялық үрдістер және қондырғылар Электртермиялық үрдістер және қондырғылар Оқу құралы
- •1. Электротермиялық үрдістер мен қондырғылар.
- •1 Электротермиялық үрдістер мен қондырғылар,
- •1.1 Электротермиялық қондырғылардың
- •1.2 Электротермиялық қондырғылардағы жылу берілу
- •1.3 Электротермиялық қондырғыларда
- •1.3.1 Отқа төзімді материалдар
- •1.3.2 Жылу оқшаулағыш материалдары
- •1.3.4 Қыздырғыш элементтер
- •1.3.3 Қызуға төзімді материалдар
- •2 Кедергімен қыздыру үрдістері және қондырғылары
- •2.1 Электр тоғының өткізгіш материалдарды қыздыру механизмі
- •2.2 Қыздырғыш электр кедергі пештері
- •2.3 Балқытуға арналған электр кедергі пештері
- •2.4 Сұйық ортада кедергімен қыздыру
- •2.5 Металдарды қыздыруға арналған сұйықтық электр кедергі пештері
- •2.6 Тікелей (контактылы) қыздыру қондырғылары
- •2.4 Сурет - Тікелей қыздыру қондырғысының сұлбасы
- •2.7 Электр кедергі пештерінің электр жабдықтары
- •2.8 Электр кедергі пештерінің қуатын реттеу
- •2.5 Сурет - Тиристорлық қуат реттеу сұлбасы
- •2.6 Сурет - Екі позициялық пеш қуатын реттеу графигі
- •2.9 Электр қождық қайта балқыту және пісіру қондырғылары
- •2.8 Сурет - Электр қождық қондырғының жабдықтары
- •2.10 Контактілік пісіру қондырғылары
- •2.10.1 Электр контактілік пісірудің физикалық
- •2.10.2 Нүктелік пісіру
- •2.10. 4 Контактілік пісіру құрылғыларының электр қондырғылары
- •3 Электр доғалық үрдістер және қондырғылар
- •3.1 Электр доғалық қыздыру
- •3.1.2 Доғаның вольтамперлік сипаттамалары және оны реттеу
- •3.1.3 Айнымалы ток доғасы
- •3.7 Сурет - Әр түрлі әдістердің болат балқытудағы үлесі
- •3.2. Доғалық болат балқыту пештері
- •3.9 Сурет - Болат балқыту пешінің қуат және кернеу графигі
- •3.12 Сурет - Электр доғалық пешінің қысқа желі қосылу сұлбалары
- •3.15 Сурет - Доғалық пештің электрлік және жұмыстық сипаттамалары
- •3.3 Рудатермиялық пештер
- •3.4 Плазмалық үрдістер және қондырғылар
- •3.5 Доғалық вакуумдық пештер
- •3.24 Сурет - Вакуумдық доғалық пештер а) бітеу кристаллизаторлы және б) құйманы суырып алмалы
- •3.6 Электр доғалық пісіру
- •Әдебиеттер тізімі
3.12 Сурет - Электр доғалық пешінің қысқа желі қосылу сұлбалары
Ең үлкен симметриялы сұлба (1), ең аз симметриялы сұлба (3), ең көп қолданылатын сұлба (2). Ең келешегі бар болып триангуляцияланған үшбұрышты қысқа желі саналады. Бұл қысқа желі қосылысы 1-ші сұлбадан айырмасы электродтар мен трансформатордың шығару шиналарын қосатын токөткізгіштер бір жазықтықта емес тең қабырғалы үшбұрыштың төбелерінде орналасады. Фазалардың өзара индукциясы теңелуіне байланысты симметриялық емес коэффициенті ең төмені болады. Бұл сұлба қуатты пештерде қолданылады.
3.2.3 Доғалық пештің электрлік және жұмыстық сипаттамалары
Болат балқыту доғалық пештерінің жоғары технико-экономикалық көрсеткіштерін қамтамасыз ету үшін технологиялық үрдіс барысында электрлік режимдерін реттеп отыру қажет. Негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерге меншікті электроэнергия шығыны (кВт сағ/т), өнімділік (т/сағ.), меншікті электродтар шығыны (кг/т), меншікті отқа төзімді материалдар шығыны (кг/т) т.б. жатады.
Электр режимдерін реттеуді нәрлендіру кернеуін немесе доға ұзындығын (доға тогын) өзгерту арқылы іске асыруға болады. Негізінен электр режимін реттеу доға ұзындығын, сонымен қатар токты үзіліссіз өзгерту арқылы жүргізіледі.
Пайдалы және толық актив қуатының, электрлік шығындардың, электр ПӘК, қуат коэффициентінің токтан тәуелділігі пештің электрлік сипаттамасы деп аталады.
Мұндай тәуелділіктерді пештің орнын басу сұлбасын қолданып салады. Электрлік көзқарастан доғалық пешті трансформатордың төменгі жағына қосылған активтік және индуктивтік кедергілер жинағы ретінде қарастыруға болады (3.13 сурет).
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а) б)
3.13 сурет - Доғалық пештің орын басу сұлбасы:
а – толық; б-қарапайым
Бұл
орын басу сұлбасы үшін дөңгелектік
диаграмманы салуға болады (3.14 сурет).
Қысқа тұйықталу кезінде
,
ал ток
.
3.14 сурет - Доғалық пештің дөңгелектік диаграммасы
ОА
–индуктивтік кернеу құлауы
;
АВ
- активтік кернеу құлауы
;
қысқа
тұйықталу кезіндегі кернеу мен ток
арасындағы фаза
ығысуы;
ОВ
– желі кернеуі
;
ЕС
–
кедергісіндегі
кернеу құлауы
;
ОС
– х
кедергісіндегі
кернеу құлауы
;
ДЕ-
доғадағы кернеу
;
-
ток
және
кернеу
арсындағы
фазалық ығысуы.
R мен x белгілі болса қысқа тұйықталу кезіндегі кернеулер үшбұрышын салуға болады. Кернеудің активтік қосылғыштары вертикаль бойынша, реактивтілері горизонталь бойынша салынады (ОАВ үшбұрышы). Мұндай үшбұрышты кез келген ток үшін салып шығуға болады.
Салынған дөңгелектік диаграмма доға тогы мен кернеуінің (немесе доға кедергісінің) арасындағы байланысты береді. Бұл тәуелділікті пайдалана отырып электрлік сипаттамаларды анықтауға болады.
,
(3.9)
,
(3.10)
P
,
(3.11)
,
(3.12)
S=
,
(3.13)
.
(3.14)
мұнда
-
қондырғының электрлік жоғалысы;
-
доғада бөлінетін қуат;
-
қондырғының активтік қуаты;
- қондырғының толық қуаты;
-
қондырғының электрлік ПӘК.
Доғалық пештің оптималдық режимін табу үшін тек электрлік сипаттаманы білу жеткіліксіз. Доғалық пеш технологиялық агрегат болғандықтан, оның технологиялық көрсеткіштерінің - меншікті электр энергия шығынының, сағаттық өнімділігінің, балқыту уақытының, толық пайдалы әсер коэффициентінің токтан тәуелділігін жұмыстық сипаттамасын анықтау қажет (3.15 сурет).
Бұл көрсеткіштер келесі формулалармен табылады.
Меншікті электр энергия шығыны, кВт сағ/т
.
(3.15)
Сағаттық өнімділігі, т/сағ
.
(3.16)
1 т болатты балқыту уақыты, сағ/т
.
(3.17)
Толық пайдалы әсер коэффициенті
.
(3.18)
|
