- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ. И. Сәтбаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университеті
- •«Жерасты кен қазу жұмыстарын жүргізудің арнайы сұрақтары»
- •5В070700 - «Тау–кен ісі» мамандығына арналған
- •1 Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1.3 Пререквизиттері:
- •1.4 Постреквизиттері:
- •1.5 Пәннің қысқаша мазмұны
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі
- •8. Юсупов х. А., Кабетенов т. Определение линии наименьшего сопротивления скважинных зарядов. Вестник Жезказганского университета имени о. А. Байконурова № 2, 2004. С. 78-80.
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •1 Модуль бойынша бақылау жүргізу үшін сұрақтар:
- •2 Модуль бойынша бақылау жүргізу үшін сұрақтар:
- •1.9 Курстың саясаты мен процедурасы
- •Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •1.2. Бұрғыаттыру жұмыстарының негізгі көрсеткіштері
- •2 Дәріс. Тарамды ұңғымалар жинағының параметрлерін анықтау
- •3 Дәріс. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау
- •5 Дәріс. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде а. Н. Ханукаев әдістемесі бойынша кідіртпелі уақыт аралығының оңтайлы шамасын есептеу.
- •6 Дәріс. Қатар және тарам аралығындағы оңтайлы кідіртпелі уақытты анықтау.
- •7 Дәріс. Ұңғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу тәсілдері.
- •8 Дәріс. Лақтырысты және түсірілгі атылысы, шоғырлаған қопсыту оқтамдарының атылысы кезінде жыныс кесектерінің ұшуы бойынша қауіпсіз қашықтық.
- •9 Дәріс. Атылыс кезінде сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты анықтау
- •10 Дәріс. Тар, қиын жағдайларда аттыру жұмыстары
- •11 Дәріс. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы
- •Қорғалынатын нысаннан берілген қашықтықта орналасқан аз қоймасының сиымдылығын анықтау
- •12 Дәріс. Сыртқы және ұңғымалық (шпурлық) оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарының әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығы
- •13 Дәріс. Дүмпудің (детонация) берілуі бойынша қауіпсіз қашықтығын анықтау
- •Дүмпу берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықты анықтау
- •14 Дәріс. Найзағай тартқыштың қорғау аумағы. Сырықты найзағай тартқыш
- •Жеке (одиночный) сырықты найзағай тартқыштың қорғау аумағын есептеуге мысалдар
- •14.2 Сурет. 1-найзағай тартқыш; 2-қорғалынатын құрылыс.
- •Қос сырықты найзағай тартқыш
- •Атылыс материалдары қоймасының қос сырықты найзағай тартқышының қорғау аумағын есептеу
- •15 Дәріс. Желдетіс жоспарларын жасау нұсқаунамасы.
- •2.3 Практикапық сабақтардың, жоспары
- •1 Тақырып. Бұрғыаттыру жұмыстарының негізгі көрсеткіштері.
- •2 Тақырып. Тарамды уңғымалар жинағының параметрлерін анықтау.
- •3 Тақырып. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау.
- •4 Тақырып. Жыныстардың жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумақтарын анықтау.
- •5 Тақырып. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу
- •6 Тақырып. Ұнғыманың қатары жоне тарамдары арасындағы оңтайлы кідіртпе уақытын анықтау.
- •7 Тақырып. Ұцғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу.
- •8 Тақырып. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар ұшін қауіпсіз қашықтығы.
- •9 Тақырып. Аттыру жұмыстарында сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты аныктау. Тапсырма:
- •10 Тақырып. Тар жағдайларда аттыру жұмыстары.
- •11 Тақырып. Соққылық ауа толқындары өсерінің құрылыстар мен ғимараттар үпгін қауіпсіз қашыктығы
- •12 Тақырып. Сыртқы және ұнғымалық (шпурлық) қопсытушы оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарьшың әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығыв анықтау.
- •13 Тақырып. Дүмпудің берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықгы анықтау Тапсырма.
- •14 Тақырып. Найзағай тартқыштардың қорғау аумағы.
- •15Тақырып. Желдетіс жоспарларын құру нұсқаунамасы. Тапсырма.
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орыядалатын студенттердіқ өзіндік жумыстары бойынша откізілетін сабақтардын жоспары (соөж) Тапсырма.
- •1 Тақырып. Бұрғыаттыру жұмыстарының негізгі көрсеткіштері.
- •2 Тақырып. Уатылған кенді жеткізу және толтырмалау процесі.
- •3 Тақырып. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау.
- •4 Тақырып. Жыныстардың жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумақтарын анықтау.
- •5 Тақырып. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу
- •7 Тақырып. Ұңғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу.
- •8 Тақырып. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы.
- •9 Тақырып. Аттыру жұмыстарында сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты анықтау.
- •10 Тақырып. Тар жағдайларда аттыру жұмыстары.
- •11 Тақырып. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы
- •12 Тақырып. Сыртқы және ұңғымалық (шпурлық) қопсытушы оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарының әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығын анықтау
- •13 Тақырып. Дүмпудің берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықты анықтау
- •14 Тақырып. Найзағай тартқыштардың қорғау аумағы.
- •15 Тақырып. Желдетіс жоспарларын құру нұсқаунамасы.
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •2.6 «Жерасты тау-кен жұмыстарының арнайы сұрақтары» пәні бойынша өздік бақылау үшін тест тапсырмалары
- •Тест сұрақтардың дұрыс жауабының паспорты
- •2.7 Курс бойынша емтихан сұрақтары
- •Глоссарий
Тест сұрақтардың дұрыс жауабының паспорты
Сұрақтардың нөмірі |
Күрделілік деңгейі |
Дұрыс жауабы |
Сұрақтардың нөмірі |
Күрделілік деңгейі |
Дұрыс жауабы |
1 |
1 |
А |
11 |
1 |
А |
2 |
2 |
А |
12 |
1 |
А |
3 |
3 |
А |
13 |
2 |
А |
4 |
2 |
А |
14 |
3 |
А |
5 |
2 |
А |
15 |
2 |
А |
6 |
3 |
А |
16 |
1 |
А |
7 |
3 |
А |
17 |
3 |
А |
8 |
1 |
А |
18 |
2 |
А |
9 |
2 |
А |
19 |
1 |
А |
10 |
2 |
А |
20 |
2 |
А |
2.7 Курс бойынша емтихан сұрақтары
1. Бұрғы аттыру жұмыстарының негізгі параметрлері.
2. Ұңғымаы оқтамдарды атттыру кезінде, жыныстың жеке дара кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумағының қашықтығы
3. Лақтырысты және түсірілгі атылысы, қопсытудың шоғырлаған оқтамдарының атылысы кезінде жыныс кесектерінің ұшуы бойынша қауіпсіз қашықтық.
4. Қопсытудың шоғырлаған оқтамдарының атылысы кезінде (n<1 болғанда), жыныс кесектерінің ұшу қаупі аумағының радиусі..
5. Атылыс кезінде сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты анықтау.
6. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы
7. Сыртқы және ұңғымалық (шпурлық) оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарының әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығы.
8. Дүмпудің (детонация) берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықты анықтау.
9. Соққылық ауа толқындарының адамдарға әсерінің қауіпсіз қашықтығын анықтау.
10 Тар, жағдайда аттыру жұмыстарын жүргізу.
11. Ұңғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу тәсілдері.
12. Шоғырланған оқтам деген не және оның артықшылығы мен кемшіліктері.
13. Атылыстың сейсмикалық әсері дегеніміз не?
14. Ыдыратынды оқтам дегеніміз не?
15. Қысқа қарысу сызығы дегеніміз не?
16. Есептік қарысу сызығы дегеніміз не?
17. Ұңғымалық (скважиналық) оқтамдарды топтастыра (сериялы) аттыру кезінде, қатар арсындағы ҚҚС қандай формулалармен анықталады және бұл формулалардың артықшылығы мен кемшіліктері қандай?
18. Табан қарысу сызығы дегеніміз не?
19. Қауіпті аумақ телімінің (учаскесінің) шекарасынан аттырылатын телім шекарасының асып түсуі қалай ескеріледі?
20. Егер, қорғалынатын нысанмен жақын және ең алыс оқтамдар арасындағы қашықтық айырмасы 20% кем болса, жалпы массасы Q, N оқтамдар тобын бірмезгілде (кідіртпесіз) аттыру кезінде қауіпсіз қашықтық қалай анықталады?
21. Әрбір оқтамдар атылысы арасындағы кідіртпе уақыты 20 мс кем, жалпы массасы Q, N оқтамдар тобын кідірпелі аттыру кезінде, қауіпсіз қашықтық қалай анықталады?
22. АЗ жер үстінде аттыру кезінде, соққылық ауа толқындарының құрылыстар мен ғимараттарға әсерін анықтау үшін қандай себептермен мынадай әр түрлі формулалар пайдаланылатындығын түсіндіріңіз?
23. Егер қорғалынатын нысан тікелей бір тосқауылдың сыртында орналасса, қауіпсіз қашықтық қаншалықты қысқартылуы мүмкін және ол қандай себептерге байланысты?
24.
Егер атылыс орнынан 1,5
радиусте қабырға, тас түрінде мықты да
берік тосқауылдар болса , онда қауіпсіз
қашықтық қандай формуламен анықталады
және қаншалықты қысқартылуы мүмкін, ол
қандай себептерге байланысты?
25. Параметрлері а, ηзар, ηзаб, айнымалы, ал диаметрлері бірдей ұңғымалық оқтамдарды аттыру кезінде қауіпсіз қашықтық қандай формулалармен және қалай есептелінеді?
26. Егер, аттырылатын телім жыныстарының бекемдігі (беріктілігі) әр түрлі болып келсе rраз қалай анықталып қабылданады?
27. Қауіпті қашықтықты анықтау кезінде, бұрғы аттыру жұмыстарын жүргізу процесіндегі ұңғымалық оқтамдардың кейбір жеке параметрлерінің ауытқуын ескеру қажет. Ол қандай параметрлер және қалай ескеріледі?
28.Ұңғымаларды тобын аттыру кезінде ұңғыманың эквиваленттік диаметрі қалай анықталады.
29. Қауіпті қашықтықтың есептік мәнін еселеу қалай жүргізіледі және қаншадан төмен болмауы тиіс. Мысалдар келтіріңіз.
30. Параметрлері әртүрлі оқтамдар тобын (сериясын) аттыру дегенді қалай түсінесіз және мысалдар келтіріңіз?
31. Параметрлері әртүрлі оқтамдар тобын (сериясын) аттыру кезінде, бастапқы шама ретінде қандай параметрлер қабылданады?
32. n ≤ 2 және n > 2 болса, жыныс кесектерінің ұшуының ең жоғарғы биіктігі қалай анықталады?
33. Егер, қорғалынатын нысанмен ең алыс оқтамдар арасындағы қашықтық айырмасы 20% жоғары болса, жалпы массасы Q, N оқтамдар тобын бір мезгілде (кідірпесіз) аттыру кезінде, қорғалынатын нысан қандай шарт сақталынатын болса сеймикалық қауіпті аумақтан тыс болады?
34. Егер, қорғалынатын нысан мен ең алыстағы массасы q1 оқтамдар арасындағы қашықтық (r1) айырмасы 20% жоғары болса, әрбір оқтамдар атылысы арасындағы кідіртпе уақыты 20 мсек кем емес, жалпы массасы Q, N оқтамдар тобын кідірпесіз аттыру кезінде, кезінде қорғалынатын нысан қандай шарт сақталынатын болса сеймикалық қауіпті аумақтан тыс болады?
35. Әрбір оқтамдар атылысы арасындағы кідіртпе уақыты 20 мс кем жеке, бөлек оқтамдар тобын аттыру кезінде, мұндай оқтамдарын тобын жалпы массасы бір жеке дара оқтам ретінде қарастырады да, rраз қандай формуламен анықтайды?
36. Жабындылардың қандай түрлерін білесіз, олардың артықшылығы мен кемшіліктерін атаңыз?
37. Ор жолдардың салу кезінде қандай жабындылар қолданылады?
38. Ағаш қалқанды жабындылар дегеніміз не, олардың артықшылығы мен кемшілігін атаңыз?
39. Метелды қалқанды жабындылар дегеніміз не, олардың артықшылығы мен кемшілігін атаңыз?
40. Қорапты жабындылар конструкциясында нелер қарастыралады?
41. Жыныс кесектерінің ұшып шашырауын толық жою үшін, тосқауыл коэффициентін қанша есе көбейту керек және жыныс кесектерінің лақтырылу биіктігін қалай шектеуге болады?
42. Мына формулаға сын талдау беріңіз?
43. Мына формула нені анықтауға арналған және артықшылықтарын атаңыз?
44. Мына формула нені анықтауға арналған және оның басқа формулалардан қандай айырмасы бар?
45. Көрсетілген формуланың қажеттілігі және оның физикалық маңызын, мағынасын түсіндіріңіз?
51. Мына келтірілген формула нені анықтауға арналған және қандай артықшылығы мен кемшіліктері бар?
52. Көрсетілген формуланың қажеттілігі және оның физикалық маңызын, мағынасын түсіндіріңіз?
53. Мына формуланың қажеттілігі және қолданылу аумағын көрсетіңіз?
54. Мына формула қандай жағдайларда қолданылады?
55. Көрсетілген формуланың қажеттілігі және оның физикалық маңызын, мағынасын түсіндіріңіз?
56. Келтірілген формула қандай мақсатта қолданылады?
57. Көрсетілген формуланың қажеттілігі және оның физикалық маңызын, мағынасын түсіндіріңіз?
58. Оқтамның эквиваленттік массасын анықтау тәртібі қалай?
59. Соққылық ауа толқындарының адамдарға әсерінің қауіпсіз қашықтығы қандай формуламен анықталады және оның өзіндік ерекшелігі қандай?
60. Желдетіс жоспары қалай жасалып құрастырылады?
