№ 8 Зертханалық жұмыс

Тақырып: Төменгі жиілікті медициналық приборлар мен аппараттар.

Мақсаты: Төменгі жиілікті терапевтік қондырғыны олардың қолданылуына қарай айыра білуді үрену (ОЖЖ-ға, ЖҚЖ-ға және жүйке бұлшықтық жүйеге әсер етуші), қондырғы шығысында әртүрлі пішінді сигналдар алып оны талдай білу, қондырғыларды қолданғанда қауіпсіздік техникасын сақтай білу.

Оқыту мақсаты: Төменгі жиілікті терапияның физикалық негізін, дәрігерлік қызмет практикасында қажет әр түрлі төменгі терапевтік қондырғының жұмыс істеу принципін және құрылысын оқып білу.

£¼рал-жабды³тар: £ондыр²ылар - «Электросон – 2» аппараты, «СНИМ-1», «Электростимулятор», «ЭСЛ-1», «Амплипульс-3т», «Полюс-1», «Аф-3», осциллограф.

Теориядан ³ыс³аша ма²¼лмат

Электр ºр¿с¿н¿µ ж±не токтыµ јлпаІа ±сер¿ оныµ жиїлїгїне т±уелдї. Бјл т±уелдїлїк жасуша їшїндегї ж±не жасуша аралыі кеµ¿ст¿ктег¿ иондардыµ ыІысу шамасынан пайда болады. 500 кГц -тен артыі жи¿л¿ктерде бјл ыІысу молекулалыі-жылулыі ³оз²алыс ±серїнен болатын иондар ыІысуымен пара-пар болады ж±не јлпа жылулыі ыіпал жасайды. Сонымен электростимуляция - бјл мЅшелер мен јлпаларды тєменгї жиїлїктї тоітар ж±не єрїспен электрлїк тїтїркендїру аріылы ыіпал ету ±дїсї. Маісаты олардыµ функционалдыі кЅйїн єзгерту. Бјл ±дїстїµ негїзїн іалаушы немїс физиологы Дюбуа-Реймон болатын. Ол єзїнїµ белгїлї «санный аппарат» т¿р¿ јлпаларды мєлшерленген электрлїк тїтїркену жасау Ѕшїн жасап кєрсеткен болатын. Јазїр ол Ѕшїн ±р тЅрлї энергия тЅрлерїмен ±сер жасауІа болатын тєменгї жиїлїктї іондырІы іолданылады. ОсыІан байланысты барлыі тєменгї жиїлїктї іондырІылар екї топіа бєлїнедї: то³пен ±сер етет¿н ж±не ºр¿спен ±сер етет¿н.

То³пен ±сер етїлетїн іондырІылар арасында ток тЅрїне байланысты Ѕш топты (тјраіты, импульстїк, айнымалы) бєлїп кєрсетуге болады. Ал єрїспен ±сер ететїн іондырІылар арасында єрїс тегїне байланысты екї тЅрїн (электрлїк, магниттїк) бєлїп кєрсетуге болады. Функциональдыі белгїсї бойынша ОНЖ-нїµ (электросон, электронаркоз), жЅйке бјлшыі жЅйесїнїµ (СНИМ, Амплипульс, ЭСЛ-1), ж½рек-іан тамырлары ж½йес¿нїµ (кардиостимулятор, дефибриллятор) электростимуляторларын айырып кєрсетуге болады. ¬лпаІа тЅсїрїлетїн тїтїркендїретїн ±сер ток кЅшїнїµ тез єзгеруїнен болатындыітан, электростимуляциясы Ѕшїн электр импульстарын іолданады.

£ондыр²ы «Поток»	СНИМ	Аппарат Амплèпульс	Франклинизация іондырІысы «АФ-3»	ЈондырІысы «Полюс-1»
	Электросон
	«ЭСЛ-1»
	«ЭКСН-2»

Электр импульсї дегенїмїз ол электр кернеуїнїµ немесе ток кЅшїнїµ іысіа уаіытты єзгерїсї.

Импульстїµ негїзгї бєлїктерї:

1-2 àë²û øåá¿ ( фронт) тºáåñ¿

3-4 арт³ы шеб¿ (фронт)

4-5 арты (хвост)

Электростимуляциясы ½ш¿н аз уа³ыт аралы²ында белг¿л¿ б¿р ритммен ³айталанып отыратын полярлы²ы т¼ра³ты электр то²ы импульстарынан т¼ратын импульст¿ то³тар ³олданылады.

Импульст¿к то³тыµ ¼лпа²а т¿т¿ркену ±сер¿ кºп параметрлерд¿µ функциясы болып келед¿. Ол ток к½ш¿ немесе кернеу амплитудасын, ¼лпаныµ демалуына м½мк¿нд¿к берет¿н ¼за³тылы²ына, импульс ¼за³тылы²ына , период ¼за³тылы²ына T, осы уа³ытты³ сипаттамалар ³атынасына немесе тереµд¿г¿не (скважности) , импульстардыµ пайда болу жи¿л¿ктер¿не , импульс п¿ш¿н¿не т±уелд¿.

Импульс п¿ш¿н¿н¿µ ±р т½рл¿ болуы м½мк¿н. Осы импульс п¿ш¿н¿ндег¿ м±нд¿ н±рсе ол импульс сипаттамасыныµ ºсу¿ ж±не кему¿, я²ни арт³ы ж±не ал²ы шебтер¿н¿µ ³исы³тылы²ы. Ол б¼лшы³тардыµ ауыртпай баяу жиырылуын ³амтамасыз ет¿п отырады.

Импульст¿µ нег¿зг¿ т½рлер¿ 3-суретте кºрсет¿лген.

а) Индукциялық катушкадан алынған импульстар ә) Экспоненциалды түрдегі қиысығы бар конденсатордың разрядталуы б) Ұшбұрышты пішіндес импультар в) Тікбұрышты импульстар г) Экспоненциалды шебі бар импульстар д) Экспоненциалды алғы мен артқы шебтері бар импульстар

3 сурет

Импульстїк тоітарІа сонымен іатар Бернар јсынІан диадинамикалыі тоітар жатады.Ол пїшїнї жаІынан синусоидалыііа жаіын келетїн импульстер комбинациясын беретїн тоітар. Бїр полярлы импульстардан басіа амплитудасы бойынша тєменгї жиїлїктї кернеумен модеëденген 5-10 кГц жиїлїктї айнымалы тоітар іолданылады.

«Электросон-2» ³ондыр²ысы

Ол орталыі жЅйкеге ±лсїз тєменгї жиїлїктї тоі импульсїмен ±сер ету Ѕшїн іолданылады. Ол импульс јзаітылыІы бастаІы мидыµ жЅйке жасушаларын оларды белгїлї бїр ритммен тїтїркендїру Ѕшїн тјраіты болуы керек.

Бјл ±сер Н.П. Павлов їлїмї бойынша, јйіыІа ауысатын баяу тежелу тудырады. Аспабтыµ екї тЅрї бар:

ÝÑ-2-á¿ð íàó³àñ ½ø¿í, ÝÑ-4-òºðò íàó³àñ ½ø¿í.

Сонымен ³атар, ол кейб¿р ж½йкел¿к пен психикалы³ ауруларда, ±с¿ресе ¼й³ы б¼затын ж½йке ауруларында да ³олданылады.

Iшк¿ аурулар ауруханасында электросон гипертоникалы³ ауруларды, артериальды гипотопияны, бронхиалды астманы, ¿шек-³арын ауруларын емдеуге ³олданылады. Хирургиялы³ ауруханада операциядан кей¿нг¿ уа³ытта, іондыр²ы полярлы²ы т¼ра³ты, тºменг¿ жи¿л¿кт¿, т¿к б¼рышты п¿ш¿нд¿ то³ импульс¿н¿µ генераторын беред¿. Импульс ¼за³тылы²ы т¼ра³ты (0,5 мсек) ж±не ол жи¿л¿к пен ж½ктемеге т±уелд¿ болмайды. Жи¿л¿кт¿ 3,5-155 Гц аралы³та ºзгерт¿п отыру²а болады.

4-сурет.

« Электросон» ³ондыр²ысыныµ блокты³ сызба-н¼с³асы.

Берушї генератор жиїлїгї 3,5155 Гц аралыіта болатын іысіа уаіытта тїк бјрышты пїшїндї импульстарды алуды іамтамасыз етедї.

КЅтушї мультивибратор шыІысында јзаітылыІы тјраіты 0,5 мсек болатын импульс бередї.

Катодтыі іайталаІыш:

1. Импульстер іуатын кєтеру.

2. Генератор шы²ысын ж½ктеме кедерг¿с¿мен с±йкестенд¿ру.

3. Јау¿пс¿зд¿к шарттарын са³тау ½ш¿н ³ызмет ат³арады.

£ор²аныс ³ондыр²ысы ³ондыр²ы бºл¿ктер¿н¿µ б¿р¿ ¿стен шы³³ан кезде оны ºш¿руд¿ ³амтамасыз етед¿. ªлшеу¿ш ³ондыр²ы шы²ыста²ы импульстар ¼за³тылы²ы мен п¿ш¿ндер¿н ба³ылау ½ш¿н ³ажет. £оректенд¿ру блогына полярлы²ы т¼ра³ты то³ импульс¿н алатын т½зетк¿штер енед¿.

Ж¼мыстыµ орындалу т±рт¿б¿

1. £ондыр²ы ³¼жатын алып онымен ³алай ж¼мыс жасауды ½йрен¿µ¿з.

2. £ондыр²ымен ж¼мыс ¿стеудег¿ ³ау¿пс¿зд¿к ережес¿н о³ып оны д±птерге жазып алыµыз.

3. 1-кестеге «Частота» іјла²ыныµ ±р тЅрлї жаІдайлары Ѕшїн алынатын жиїлїк интервалдарыныµ диапазондарын жазыµыз.

1-кесте.

Интервал нємерї №	Жи¿л¿к диапазоны
1.
2
3

4. £ондыр²ы электродтарын осциллограф³а ³осыµыз ж±не экранда то³ импульс¿н¿µ т¼ра³ты сурет¿н о³ыµыз. График сызыµыз.

5. ¡р диапазоннан бер¿лген жи¿л¿ктег¿ импульст¿ алыµыз. Осциллограф экранын миллиметрл¿к сыз²ышпен импульс ¼за³тылы²ын, ½з¿л¿с ¼за³тылы²ын, периодты ºлшеµ¿з. Н±тижен¿ 2-кестеге толтырыµыз.

6. Импульс тереµд¿г¿н (скважность): формуласымен есептеµїз.

6. Аспабтыµ тјраіты јзаітыіты 0,5 мс импульстер беретїндїгїн ескере отырып T (с) периодты ж±не f (Гц) жи¿л¿кт¿ есептеµ¿з: ; .

7. Н±тижес¿н 2-кестеге толтырыµыз.

2-кесте.

Жи¿л¿к диапазоны интервалыныµ номер¿	Реттеу¿ш ³¼ла²ымен ³ойылатын жи¿л¿к	tим, ìì	tп, ìì	T, ìì	S	tèì, ìñ	T, c	f, Ãö
1							0,5
2							0,5
3							0,5

8. Есептеумен алын²ан жи¿л¿кт¿ реттеу¿ш ³¼ла²ымен алын²ан жи¿л¿кпен салыстырыµыз. £ортынды жасаµыз.

Зертханалы³ электростимулятор «ЭСЛ-1»

Бјл аппарат физологиялыі зертханаларда бјлшыітарды электрстимуляциялау Ѕшїн дайындалІан. Оны іимылсыздану (паралич) ж±не жансыздану (парез) жараіаттану (травма) ж±не тїркеу-двигательдїк аппаратыныµ науіастануы кезїнде науіастарды комплекстїк емдеу Ѕшїн пайдаланады.Бјл аппарт ±ртЅрлї жиїлїктегї ж±не јзаітылыітаІы тїкбјрышты импульстер генераторын бередї. Импульстер јзаітылыІы 0,050,3 сек, жиїлїк 11000 Гц, амплитудасы 0150 В аралыітарында берїледї. Импульстердї реттеу дискреттї жЅредї.

Генератор жиїлїгї 11000 Гц ж±не амплитудасы 0150 В аралыітарындаІы тїкбјрышты пїшїндї импульстер алуды іамтамасыз етедї. Импульстер јзаітылыІын іалыптастырушы шыІыста 0,05 мсек3 сек аралыіта берїлген белгїлї бїр импульстердї бередї. Бјныµ сызба нјсіасындаІы синхронизациялаушы импульстердїµ екї шыІысы импульстердїµ алІы ж±не артіы шебїне с±йкес келедї. ШыІыс каскады шыІыс кедергїнї азайту Ѕшїн іызмет етедї.

Ж¼мыстыµ орындалу т±рт¿б¿

1. Аппарат кїтапшасымен танысып онымен жјмыс їстеудї Ѕйренїµїз.

2. ЈТ ережесїмен танысып д±птерге жазыµыз.

3. Аппаратты желїге іосыµыз.

4. АлдынІы беттердегї желїнї іосу тумблерїн «ВКЛ» кЅйенї ауыстырыµыз. Сол кезде іосылды деген белгї ретїнде шам жануы керек.

5. «Вид запуска» тумблерїн «Внутр. запуск» кЅйїне келтїрїµїз.

6. Прибордыµ (аспабтыµ) алдыµІы бетїндегї шыІыс клеммаларІа осциллографты іосыµызда, оныµ экранында тјраіты сурет алыµыз.

7. «Частота» тумблерї мен ауыстырІышыныµ орнын єзгерте отырып, экрандаІы импульстердїµ пайда болу жиїлїктерїн єзгертїµїз. АспабтаІы (прибор) алынатын жиїлїк аралыітарын 3-кестеге толтырыµыз.

8. «Длительнось» тумблерї мен ауыстырІышы орнын єзгерте отûрып осциллограф экранында импульстер јзаітыІыныµ єзгеруїн баіылаµыз. Аспабта алынатын импульстер јзаітылыІы аралыітарын жазып алып 3-кестеге толтырыµыз.

9. «Амплитуда» тумблерї мен ауыстырІышы орнын єзгерте отырып осциллограф экрàнында импульстер амплитудасыныµ єзгеруїн баіылаµыз. АлынІан импульстер амплитудаларыныµ аралыітарын 3-кестеге жазыµыз.

3-кесте.

Жиїлїк аралыІы (Гц)	Импульстер јзаітылыІы, аралыІы (мсек)	Амплитудалар аралыІы (В)

10. «Частота», «Длительность» ж±не «Амплитуда» іјлаітары кємегїмен оіытушы кєрсеткен жиїлїктї f (Ãö), ¼çà³òûëû³òû t_èì (мсек) амплитуданы А (В) ³ойыµыз да осыларды 4-кестеге жазыµыз. Экранда импульстерд¿µ т¼ра³тал²ан сурет¿н алыµыз. Осы импульстерд¿ масштабпен график т½р¿нде д±птерге салыµыз.

11. Осциллограф экранында миллиметрл¿к сыз²ышпен импульстер ¼за³тылы²ы t_èì (ìì), ½ç¿ë¿ñ ¼çà³òûëû²ûí t_ï (мм), периодты T (мм) ºлшеµ¿з. Н±тижелерд¿ 4-кестеге толтырыµыз.

4-кесте.

№	Частота f(Гц)	А(В)	tим (мс)	tп (мм)	T (мм)	S	T (с)	f (Гц)
1
2
3

12. формуласын тереµд¿г¿н есептеµ¿з, н±тижес¿н 4-кестеге толтырыµыз.

13. t_èì (мсек) ж±не S шамаларын бїле отырып импульс периодын T (cек) ж±не f жи¿л¿кт¿ есептеµ¿з. , . Н±тижен¿ 4-кестеге жазыµыз.

14. Есептеумен алын²ан жи¿л¿кт¿ реттеу¿ш ³¼ла²ында жазыл²ан жи¿л¿кпен салыстырыµыз.

15. £ортынды жасаµыз.

«СНИМ-1» аппараты

Медициналыі орталыітардыµ физиотерапевтїк кабинеттерїнде динамикалыі токтармен емдеу Ѕшїн арналІан. Ол жЅйкелї-бјлшыітыі жЅйе, ауру синдромдарымен жалІасатын (нерволгия, белдїµ ауруы), заіымдалып жараіат алу (бјлшыі еттердїµ заіымдалуы, буындыі заіымдалуы, байланыстарды созыпалу) ауруларды емдегенде, сонымен іатар артриттердї, артроздарды ж±не т.б. емдегенде іолданылады. ЖЅйке рецепторларыныµ диадинамикалыі токтардыµ реттелген импульстыі ±серлерїнїµ есебїнен іозуы ж±не ауûрІаны азаятын эффектїге келтїретїн жЅйкелїк рецептрлердїµ функционалдыі іозІалІыштыІы азаяды.

Аппаратпен генерацияланатын токтар вазомотîрлыі активтїлїк есебїнен їсїктердїµ іайтуына себепшї болады. Аппарат 50 немесе 100 Гц жиїлїктї экспоненциалды іиыІы бар синусойдаëы пїшїндї ±р тЅрлї етїп жїберетїн ток импульсїнїµ кєзї болып келедї. Бјл аппарат шыІыс тоІыныµ пїшїнїн экранда баіылауІа болатын электрондыі с±улелеїк тЅтїкшемен (ЭСТ) іамтамасыз етїлген.

Мультивиáðатордыµ сызба-нјсіасымен жјмыс їстейтїн импульс генераторы тїкбјрышты импульстар бередї. Јалыптастырушы каскад ж±не импульстер модуляторы синусоидалüäы шебї бар ж±не 50 немесе 100 Гц жиїлїктї экспоненциалды ³èû²û бар импульстер алуІа ж±не ±р òЅрлї òîê Ѕйлесїмдегї јзаітыІы ±р тЅрлї импульстарыныµ жїберїлетїн комбинациясын іјрастыру. Айнымалы кернеу желїсїндегї тЅзеткїш полярлыІы тјраіты синусоèдалüдû импульстарды алу Ѕшїн іызмет атіарады (емдеу тогы импульстарыныµ негїзї). ШыІыс кЅшейткїш сигналды іуаты бойынша кЅшейтїп реттеуїш потенциометр кємегїмен оны шыІыс іысіыштарІа ж±не ток пїшїнїн баіылау Ѕшїн электрондыі-с±улелїк тЅтїкшеге бередї.

5 - сурет.

Аппарат импульстїк токтыµ 7 - тЅрїн бередї.

1. Бїр тàктылы Ѕзїлїссїз - бјл жиїлїк 50 Гц болатын синусоидальды шебї бар ж±не экспоненциалды іиыІы бар импульстїк ток. Импульс ¼çаітылыІы 0,02 с.

2. Екї тактылы Ѕзїлїссїз - бјл жиїлїгї бар 100 Гц болатын экспоненциалды іиыІы бар синусоидальды шебтї импульстїк ток. Импульс јзаітыІы 0,01 Гц.

3. Ритм Синкопа - Ѕзїлїсїнен, 1 с бойы 50 Гц жиїлїктї бїр тактїлї Ѕзїлїссїз токтыµ іайталанып пайда болуы, импульстер периоды 2 с.

4. Бїр тактылы толіындыі - амплитуда бойынша модуляцияланІан 50 Гц жиїлїктї импульстї ток яІни ампëитуда баяу артады ж±не кемидї. Импульстер периоды 8 с. Оныµ 1 секунды-импульс амплитудасыныµ максимал м±нге дейїн арòóû, 3 с - максимал амплитуда, 0,5 с -амплитуданыµ нольге дейїн кемуї ж±не 3,5 с - Ѕзїлїс.

5. Екї тактылы толіындыі-амплитуда бойынша модуляцияланІан жиїлїк 100 Гц-тї импульстїк ток. Жїберїлу периоды 7 с. Îныµ 1,5 с - импульс амплитудасыныµ максимал м±нге дейїн артады, 2 с - максимал амплитуда. 1,5 с - амплитуданыµ тємендеуї ж±не 3 с - Ѕзїлїс.

6. Јысіа период - жиїлїгї 50 Гц бїр тàктїлї Ѕзїлїссїз ток пен жиїлїгї 100 Гц болатын екї тактылы толіындыі токтыµ кезектесїп келуї, ±р импульс јзаітылыІû 1 с.

7. ¬зын период - екї тактылы толіындыі ток пен бїр тактылы Ѕздїксїз токтыµ кезектесуї. Периоды 12 с. Оныµ 0,5 ñ - екї тактылы толіындыі токтыµ àмплитуда бойынша єседї, 5,5 с - максимал амплитуда, 2,5 ñ-екї тактылы толіындыі ток амплитудасыныµ тємендеуї, 3,5 с - жиїлїгї 50 Гц бїр тактылы Ѕзїлїссїз ток.

а - бїртàктїлї Ѕзїлїссїз. ә - екїтактїлї Ѕзїлїссїз б - Синкоп ритмї в - іысіа период г - јзын период д - бїр тактылы толіындыі е - екї тактылы толіындыі

5 - сурет. Импульстїк ток тЅрлерї.

Ж¼мыстыµ орындалу т±рт¿б¿

1. ЈондырІы кїтапшасын оіып жјмыс іјралымен танысыµыз.

2. ЈТ ережелерїн оіып бїлїп оны д±птерге жазыµыз.

3. Осциллограф экранда импульстїк токтардыµ тјраіты суретїн алыµыз.

4. Д±птерге импульстердїµ барлыі 7-тЅрїн жазып алып, сипаттап, тЅсїнїк берїµїз.

Синусоидалы токтармен модуляциялан²ан терапия

аппараты «АМПЛИПУЛЬС-3»

Емдеу орындарында синусоидалы модуляциялан²ан токтармен емдеуге арнал²ан. Келбет¿ б¼зыл²анда, ар³а омырт³аныµ ³исаюында, жалпа³ табан бол²анда б¼лшы³ аппараттарын ³атайту жабды²ы есеб¿нде ³олданылады. ¡с¿ресе спортшыларда жатты²у ³¼ралы т½р¿нде.

Синусоидалы модуляциялан²ан токтар ±сер¿нен ж½йкел¿к пайда болулардыµ биоэлектрл¿к активт¿л¿г¿ к½шейед¿, ауыр²ан тер¿н¿µ басылуына, ³ан айналымыныµ жºнделу¿не, алмасу процестер¿н¿µ д¼рысталуына, ¼лпаныµ ³ор²а²ышты³ ³асиеттер¿н¿µ артуына жа²дай жасайды.

Аппарат 50150 Гц жи¿л¿к аралы³тарында²ы ±р т½рл¿ реттег¿ синусодалы импульстармен амплитуда бойынша модуляциялан²ан жи¿л¿г¿ 5 кГц айнымалы немесе т½зет¿лген ток кºз¿н беред¿.

Синусоидалы тербелїстер генераторы жиїлїгї 50 Гц тербелїстер бередї Тербелїстї модуляциялайтын генератор òºìåíã¿ жиїлїêòї тербелїстер бередї (50150 Гц). Òербелїстї модуляциялаушы генераторды ж±не синусоидальды тербелїстер генераторы блоктарынан тербелїстер модуляторІа келедї. Оíäà îлар амплитуда бойынша модуляцияланІан тербелїстерге айналады. Мультивиáðатор, жїберїлген бїрнеше модуляцияланІан тербелїстер јзаітылыІын реттеу Ѕшїн іызмет атіарады. Аппараттыµ іоректену кєзї, электронды-с±улелїк тЅтїкшесї, іорІаныс блогы, єлшеуїш аспабы бар. Токтарды модуляциялау òåðåµä¿ã¿ 0-100% арасында модуляциялаушы тербелїстер амплитудасын єзгертумен реттеледї. Токтыµ полярлыІын, модуляциялаушы тербелїстер жиїлїгїн, токты модуляциялау терåµдїгїн, жїберу јзаітылыІыí, шыІыс тоІыныµ кЅшїн єзгерту аріылы аппарат шыІысында ±р тЅрлї физологиялыі ±серлермен сипатталынатын токтыµ 12-тЅрїн алуІа болады.

Ж¼мыстыµ орындалу т±рт¿б¿

1. Аппараттыµ ж¼мыс ¿стеу¿мен танысыµыз.

2. £Т ережес¿мен танысыµызда, оны д±птерге жазыµыз.

3. Аппарат электродтарын осциллограф³а ³осып экранда т¼ра³ты импульсты³ токтар сурет¿н алыµыз.

4. Токтыµ барлы³ 12-т½р¿н д±птерге ³ыс³аша т½с¿н¿кпен сызып жазыµыз ж±не т½с¿нд¿р¿µ¿з.

Электрокардиостимулятор «ЭКСН-2»

Бјл жедел ж±рдем жаІдайында жЅрек соІысыныµ бјзылуын импульстїк емдеу Ѕшїн, реанимациялыі ж±не терапевтїк стационарларда емдеуге арналІан аппарат. Јарынша фибрилляциясында, техникадада, т.б. жерлерде іолданылады.

Импульстер жи¿л¿г¿ генераторы деген¿м¿з ол автотербелмел¿ мультивибратор. Ол жи¿л¿кт¿µ 40-тан -³а дей¿н ºзгеру¿н ³амтамасыз етед¿. Генераторды ³ыс³а импульстар беру ар³ылы уа³ыт аралы²ын жасаушыны ж±не импульс ¼за³ты²ын жасаушыны ¿ске ³осады. Импульстар арасында²ы уа³ыт аралы²ын реттеу 150350 мсек аралы³та ж½ред¿. Импульс ¼за³ты²ын жасаушы 2,8 мсек-³а теµ т¼ра³ты импульс ¼за³тылы²ын бер¿п отырады. К½шейтк¿ш шы²ыс токты (015 мА) аралы³та реттеп т¼рады. Сызба-н¼с³а «Крона» батериясынан іорек алады.

Франклинизация аппараты «АФ-3»

Бјл жоІарІы потенциалды тјраіты электр єрїсї ±серїмен емдїк ыіпал жасауІа, «тыныш» электрлїк разряд ж±не терїс иондар аІынымен емдеуге бейїмделїп жасалІан аппарат.

Ж½йке жЅйелерїн емдеуге арналІан (бас ауруы, ¼йы³тамау, т.б.). Аппарат 50 кВ-іа дейїнгї потенциалы жоІары болып келетїн тјраіты электр єрїсїнїµ кєзї болады.

«АФ-3» апараттыныµ блокты³ сызба-н¼с³асы

Т¿к б¼рышты импульст¿ генератор 400 Гц жи¿л¿к маµайында²ы импульстар генерациялайтын транзистрл¿ мультивибратор болып келед¿. Жо²ар²ы вольтт¿к т½зетк¿ш емделуш¿ электродына (жерге ³атысты 50 кВ-³а дей¿н) жо²ары т¼ра³ты кернеу беру ар³ылы аппарат шы²ысында²ы жо²ар²ы кернеу кºз¿

болып келед¿. Аппаратты ³оректенд¿ру айнымалы ток жел¿с¿нен 220 В кернеуд¿ тºменг¿ вольтты³ т½зетк¿шпен беру ар³ылы ж½рг¿з¿лед¿.

«Полюс-1» аппараты

Б¼л емдейт¿н жерге тºменг¿ жи¿л¿кт¿ магнит ºр¿с¿мен ±сер ету ½ш¿н арнал²ан. Ж½йке ж½йес¿ ауруларын, тер¿ кºз ж±не бас³а ауруларды емдеу ½ш¿н ³олданылады. Iс¿п ³ызару²а, ±р т½рл¿ аурулар²а, ¿с¿нуге ³арсы ±сер жасайды. £ан айналымдарыныµ д¼рысталуына ж±не жаралардыµ тез жазылуына ³ышулардыµ азаюына кºмек кºрсетед¿. Аппарат жи¿л¿г¿ 50 Гц болатын айнымалы магнит ºр¿с¿н¿µ кºз¿ болады. Оныµ шы²ыс бºл¿г¿нде емдеуш¿лерге магнит ºр¿с¿н келт¿рет¿н арнаулы индукторлары бар.

À ппараттыµ блокты³ сызба-н¼с³асы

£оректену кºз¿ индукторлар мен электронды³ релен¿ ³оректенд¿ред¿. Т¼ра³ты ток кернеуд¿ индукторлардыµ ½з¿л¿ст¿ ж¼мыс ¿стеу т±рт¿б¿н ³амтамасыз етет¿н электронды³ реле мультивибраторларын ³оректенд¿ру ½ш¿н ³ызмет ат³арады. Ток жасаушы блок индукторды ³оректенд¿рет¿н ток п¿ш¿н¿н ³амтамасыз етед¿. Индукторлар деген¿м¿з ºзекшелер¿ бар катушкалар.

Áà³ûëàó ñ¼ðà³òàðû

1. Электр импульс¿н¿µ аны³тамасы.

2. Импульст¿µ нег¿зг¿ бºлшектер¿ (ал²ы, арт³ы, шебтер¿, тºбес¿, ³иы²ы).

3. Импульс сипаттамалары: ¼за³тылы³, жи¿л¿к, период, ³уыстылы²ы.

4. Импульстерд¿µ нег¿зг¿ т½рлер¿.

5. Импульст¿к токтардыµ нег¿зг¿ сипаттамалары ж±не олардыµ есептелу¿.

6. Электрл¿кстимуляция туралы т½с¿н¿к. Олардыµ т½рлер¿.

7. Электр тогыныµ физиологиялы³ ±сер¿, оныµ импульс п¿ш¿н¿не, жи¿л¿г¿не ж±не амплитудасына т±уелд¿л¿г¿.

8. «Электросон», «ЭСЛ-1», «СНИМ-1», «Амплипульс-3», «ЭКСН-2» аппараттары:

а) блоктыі сызба-нјсіасы.

±) ±р блоктыі іызметї.

б) шыІыс токтарыныµ пїшїнї ж±не сипаттамасы.

в) токтардыµ ±серї.

9. Аппараттармен жјмыс їстеуге ЈТ ережелерї.

10. Процедуралар ±дїстемесї.

Тест тапсырмалары: