- •Мазмұны
- •Қысқартулар тізімі
- •Жүрек қантамыр жүйесінің аурулары
- •Бауыр аурулары
- •Бүйрек аурулары
- •Қант диабеті
- •Асқазан – ішек жолдары аурулары
- •Артериалдық гипертония
- •Буын аурулары
- •Анемиялар
- •Әйелдердің гормон жүйесі
- •Ерлердегі гормон жүйесі
- •Урогенитальді инфекция
- •Онкологиялық аурулар
- •Бактериалды және вирусты инфекция
- •1 Сызба - Жедел бүйрек жетіспеушілігінің логикалық кестесі
- •1 Кезең – этиологиялық факторлардың бастапқы әсері
- •3 Кезең – диурездің қалыптасуы
- •4 Кезең – сауығу
- •2 Сызба - Жедел бүйрек жеткіліксіздігінің диагностикасы
- •3 Сызба –сбж фазалық өзгерістерінің зертханалық-диагностикалық көрсеткіштері
Әйелдердің гормон жүйесі
№9 кестеде әйелдердің гормон жүйесін зерттеудің зертханалық тесттерінің тізімі көрсетілген.
№9 кесте
|
Зертханалық тест атаулары |
Негізгі |
Зерттеу әдістері |
Зерттеу құралдары |
Қысқаша клиникалық зертханалық мағына |
|
Пролактин |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Гипофиздің алдыңғы бөлімінде түзіледі.Сүт безінің дамуы мен сүт бөлінуіне қатысады.Пролактиннің жоғарылауы гипофиз ісігінде,аменорея,гипоталамо-гипофизарлы бұзылыстард,біріншілік гипотиреозда ,невротикалық анорекцияда,аналық безі поликистозында,бүйрек жетіспеушілігінде,эстроген өндірілуінің жоғарылауында,пероральді контрацевтивтерді қолдануда,морфин мен резерпин қолданғанда жоғары болады. |
|
Прогестерон |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Аналық бездің сары денесінің гормоны,барлық жүктілік кезеңдерінде міндетті түрде өзгеріп отырады.Прогестеронның төмендеуі түсік қаупі болған жағдайда,галакторея,аменорея синдромында байқалады,ал жоғарылауы туа біткен бүйрек үсті безінің гиперплазиясы,аналық безінің ісігінде байқалады.. |
|
ФСГ |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гонадатропты гормоны –ерлерде сперматогенз,әйелдерде ФСГ реттейді. ФСГ жоғарылауы: біріншілік аналық безінің жетіспеушілігінде,сперматогенез дисфункциясында,Тернер синдромынд,Клайнфелтер,менопаузада,ал төмендеуі:2-лік аналық безінің жетіспеушілігінде,гипоталамустың гипофункциясында,эстроген имен ипероральді контрацевтивтерді қолданғанда. |
|
ЛГ |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гонадатропты гормоны.Әйелдерде эстроген мен прогестерон,ерлерде тестостеронды секрециялайды. ЛГ жоғарылауы:қуықасты безінің біріншілік дисфункциясы,ал төмендеуі: 2-лік қуықасты без жеткіліксіздігі,гипофиз және гипоталамус қызметінің бұзылыстар,прогестерон,эстроген қабылдауда.. |
|
Эстрадиол |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Аналық безде түзілетін әйелдердің жыныстық гормоны,ал ерлерде азда,ған мөлшерде бүйрек үсті безі қабатында түзіледі.Зерттеу өткізуге негізгі көрсеткіштер: қыз блаларда пубертатты кезеңде-жыныстық дамудың кідіруі;ал әйелдерде жұмыртқа жасушасының жеткіліксіздігі,етеккір циклінің бұзылуы,бедеулік,аналық безінің поликистозы,гипофизарлы жеткіліксіздік,ЭКО ға сұрыптау жасағанда. Әйелдерде менопаузада – гипофизарлы жеткіліксіздік,ЗГТ ға ұсыныста, менопаузалы метрораггия, аналық безі мен бүйрек үсті ісіктері,тамоксифеном еміне сұрыптау;ерлерде –ісік, азооспермия, олигоспермия, бауыр аурулары. |
|
Тестостерон |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Ер адамдардың жыныстық гормоны.Тестостеронның жоғарылауы әйелдерде бүйрек үсті безі немесе гирсутизм белгісі болуы мүмкін. |
|
Сексстероид байланыстырушы глобулин (СССГ) |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Тестостерон мен эстрадиол корцентрациясының нәтижесін білу үшін диагностикалық мақсатта SHBG деңгейі қолданылады.Эстроген және андроген балансын тексеру және перифериялық гормондар әсерін, SHBG өнімінің түзілуінде қолданады. |
|
Адамның хорионотропты гонадотропині (ХГЧ) |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
бета-ХГ деңгейінің жоғарылауы ерлер және жүкті емес әйелдерде болуы-жаңа қатерлі түзілімдердің бар екендігін дәлелдейді.Ұрықтың даму ақаулығын анықтауда пренатальді диагностикада кеңінен қолданылады.Анасының қанында бос β-ХГ трофобласт жасушасының секрециясында түседі.Бос β-ХГ гормонды жүктілік кезкінде белокты А (РАРР-А) және УДЗ арқылы 90 %Даун синдромы бар жоғын анықтайды. (алғашқы 3-тримесрде).. |
|
Дегидроэпиандростерон (ДГЭА) |
+ |
Иммуноферментный |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
ДГЭА –бүйрекүсті безінің андрогенді гормоны,төменгі жыныс жолдларының дамуы мен қалыпты жұмыс атқаруын бақылап отырады.Андрогенитальді синдром,гирсутизм.аналық безінің поликистозы,бүйрекүсті безінің ісігінде,Штейна-Левенталя синдромында,туа біткен бүйрек үсті безінің гиперплазиясында анықталады. |
|
Бос Тироксин (FТ4) |
+ |
Иммуноферментный |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Биологиялық белсенді гормондар белоктарымен байланыспайды.Гипертиреозда деңгейі жоғарылайды және тироксинді емдеу кезінде,ал гипотиреозда төмендейді. |
|
Тиреотропты гормон (ТТГ) |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гормоны.Қалқанша безі гормондарының жасалауын және секрециясын стимулдайды.Қант диабеті ауруларында гипотиреоздың ерте дамуына диагностика жасайды,өйткені олардың патогенезінде аутоиммунды механизмдер маңызды роль атқарады. |
|
Тироксин (Т4) |
+ |
Иммуноферментный |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Қалқанша без гормоны.Тіндегі зат алмасу жылдамдығы мен қышқылдық сіңірілу процесін стимулдейді. Тироксин (Т4) деңгейінің жоғарылауы-гипертиреозда,тироксин байланыстырушы глобулиннің көбеюі кезінде(жүктілік,генетикалық)гепатит,семіздік,йодты жүктемеде. Тироксин (Т4) төмендеуі гипотиреозда байқалады |
|
Трийодтиронин (Т3) |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Қалқанша без гормоны.Биологиялық әсері аналогты (Т4),бірақ бірнеше рет айқын. (Т3)жоғарылауы –гипертиреозда,Т3-токсикоз,йод тапшылықты зобта. Төмендеуі– гипотиреозда.Жедел ауруларда немесе дексаметазона, салицилатов. |
|
Тиреопироксидазаға антидене – (АТТПО) |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Анти-ТПО тиреоидты антигеннің негізгі компоненті және әлсіз гликозирленген гемқұрамды белок,йод түзілуімен тиреоидты гормонның түзілуінде маңызды рөл атқарады.Жемсау және атрофиялық тиреоидиті бар немесе біріншілік тиреотоксикозы бар науқастарда антидене болады |
|
Тиреоглобулинге қарсы антидене (АТ ТГ) |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Анти-ТГ – қалқанша без гормонының антиденесі.Олар тиреоглобулинді байланыстырады,гормондардың синтезін бұза отырып,гипотиреозға алып келеді.Деңгейінің жоғарылауы Хашимото тиреоидитінде,Грейвс және микседема ауруында,қалқанша безінің қатерлі ісігінде регионарлы метастаз анықталған жағдайда. |
|
ТТГ рецепторына антидене |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
ТТГ рецепторы қалқанша безі жасушасының жоғарғы бөлігінде орналасқан рецептор.Осы рецепторлар арқылы өзінің биологиялық әсерін көрсетіп, Т3 және Т4 өндіреді. Хашимото тиреоидитінде,Грейвс және жедел тиреоидитте көрінеді. |
|
Остеокальцин |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Остеобласт қызметін атқарады.Сүйек алмасуының маркері,сүйек жасушасы сүйек метаболизмінің индикаторлары болып табылады.Олар остеопорозды емдеу және бағалауда өте маңызды диагностика болып табылады.. |
|
Бета-Крос-Лабс |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Остеокласт қызметін сипаттайды.Остеопороз терапиясының сұрыптауы мен сүйек маркерінің диагностикасында қолданады.Сүйек сынуының қаупін бағалауға көмектеседі,эффективті терапияны бағалау;сүйек массасының жоғалуы;популяциялық скрингтік тест жүргізуге ,остеопороз прфилактикасы мен оларды өткізу шараларында маңызды.. |
|
Витамин Д3 |
+ |
Иммуноферментті |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Д3 (25-ОН)адам организміндегі Д витаминінің қоры.Сүйек реабсорбциясына қатысады,сүйек түзілуі мен минерализациясыжәне ішектегі минерал алмасуына қатысады. |
|
Паратгормон |
+ |
Иммуноферментный |
Elecsys 2010 Roch Access 2 Beckman |
Қалқанша маңы бездері,кальций және фосфор алмасуын реттейді.Паратгормон біріншілік гипертиреозда,эктопиялық секрециялық паратгормонда бүйректің қатерлі ісігі,бронхогенді рак.2-лік гиперпаратиреозда ,созылмалы бүйрек ауруында,Д витаминінің жеткіліксіздігінде,флюороз.Паратгормонның төмендеуі гипопаратиреозда,тиреоэктомиядан кейін,гиперкальцемияда,бүйрек жеткіліксіздігінде,саркаидозда. |
