Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
пособие Зертх.мед.б.терапевт аныктамасы 14.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Буын аурулары

№7 кестеде буын аурулары кезінде гі зертханалық тесттерінің тізімі көрсетілген.

№7 кесте

Зертханалық тест атаулары

Негізгі

Зерттеу әдістері

Зерттеу құралдары

Қысқаша клиникалық зертханалық мағына

Жалпы қан анализі

+

Гематологиялық

Sysmex XT2000i

Қанның 33 параметрі, лейкоформула, ЭТЖ

Жалпы зәр анализі

+

Жалпы клиникалық

Urisys

Микроскоп

Зәр талдауы оның жалпы қасиетін зерттеуден,сонымен қатар химиялық және микроскопиялық зерттеулер жүргізуден тұрады.

Фибриноген

+

Гемостазио-логиялық

Sysmex СА1500

CoaData

Бауырда синтезделетін қан ұюының I факторына қатысатын фибрилярлы белок.Фибриногеннің жоғарылауы гиперкоагуляцияның міндетті түрде бар екенін көрсетпейді. Әртүрлі қабыну ауруларында белоктың биосинтезінің А Фибриноген деңгейі жылдамдауы байқалады.

Трансферрин

Биохимиялық

Integra Cobas

Оlympus АU640

Трансферрин«жедел фаза»белогы болып табылады,бірақ басқа жедел фаза белоктарымен салыстырғанда негатиыті көрсеткіш.Себебі,жедел фаза белоктары, (С-реактивный белок)қабыну процесінде жоғарылайды,ал трансферрин деңгейі төмендейді.

С-реактивті белок (сандық)

+

Биохимиялық

Integra Cobas

Оlympus АU640

Жедел фаза белогы.Жедел қабыну процесі мен деструктивті өзгерістер кезінде қанда анықталады.Жасырын өтіп жатқан активті қабыну процесін анықтауда маңызы зор.СРБ ның оң болуы бактериалық инфекцияларда,миокард инфарктында,қатерлі ісіктерде,нефритте,сонымен қатар коллагеноздың жеке формаларында,ревматизмде,жүйелі қызыл жегіде,инфекционды спецификалық емес полиартритте байқалады.

Ревматоидты фактор

+

Биохимиялық

Integra Cobas

Оlympus АU640

Ревмотоидты артритпен ауыратын пациенттердің 70-80% анықталады. РФ РА үшін спецификалық емес.Аутоиммунды ауруларда да,созылмалы қабынулы ауруларда да,кейде дені сау адамдарда да анықталады. Р Фтің Ig M-, IgG-, IgA-мен бір мезгілде анықталуы РА үшін қатысты спецификалық көрсеткіш.Бірмезгілде IgM мен -РФ және антидене ЦЦП анықталуы РА бар екенін 100% дәлелдейді..

АСЛ-О

+

Биохимиялық

Integra Cobas

Оlympus АU640

Антистрептолизин-О – стрептококкты ферменттердің арнтиденесі. 500 ЕД жоғары титр ревматикалық қызбаға тән.Орташа титры 250-500 ЕД стрептококкты инфекцияларға тән(ангина, скарлатина,әртүрлі қабыну). Нәтиженің теріс болуы белсенді қабыну үрдлісін жоққа шығара алмайды.

Жакинен реакциясы

+

Серологиялық

Гемаглютинация реакция әдісімен ревма сынақты анықтау.Титрдің жоғарылауы үрдістің белсенділігн көрсетеді.Қан сарысуындағы ревматоидты фактордың болмауы клиникалық ьболжамның өзгерістеріне әкелмейді.Ревмотоидты артриттің серонегативті формасы болады..

Ваолер-Роузе реакциясы

+

Серологиялық

Цитрулинді пептидке антидене

АЦЦП (antiCCP)

+

Иммунохимиялық

Elecsys 2010 Roch

Access 2 Beckman

ЦЦП– антидене ревматоидты артриттің жаңа диагностикалық маркері.Спецификалық 95-99%,сезімталдығы жөнінен 65-87%.РА теріс ревматоидты факторы кезінде ЦЦП АД табылады,ол РА ерте белгісінің маркері болып табылады. ЦЦП АД РА ауыр ағымын сипаттайды.Олар остеоартритте 9%,коллагенезде 5%анықталады.РФ тек РА кезінде ғана емес,басқа да аутоимуунды аурулар кезінде науқастардың қанында анықталады. ЦЦП АД диагноздың нақтылығы үшін өте маңызды.Егер 2 талдау да оң болса,демек 99% РА диагнозы қойылады.

Антинуклеарлы антидене(ANA)

+

Иммуноферментті

Stat-Fax

Sunrise TS

Ревмотологияда аутоиммунды аурулардың негізгі көрсеткіштеріне антинуклеарлы АД және 2 тізбекті ДНҚ қатысты.АNA жүйесі жүйелі ревмотоидты аурулар мн сапалы анықтауларда,диагностика жасауда,жүйелі қызыл жегі,склеродермия,МСТД аралас дәнекер тін ауруларында,Шегрен синдромында немесе полимиозитте анықталады.

Хламидия трахоматис Ig G, Ig M

+

Иммуноферментті

Stat-Fax

Sunrise TS

Рейтер синдромы. Рейтер синдромына триада классификациясы тән:уретрит, коньюнктивит және артрит.Синовиалды сұйықтықта хламидия анықталуымүмкін. IgА, IgМ, IgG кластарының АД жоғарылағаны анықталады.

Хламидия трахоматис

+

ПТР

Real-Time Rotor-Gyne-6000

Соңғы анықтаушы диагноз ПТР көмегімен анықталып қойылады.Жоғары сезімталдық пен спецификалық ерекшелігі анықталады.зерттеу қорыындысы ДНҚ қоздырғышының бар не жоқ болуы арқылы анықталады.

Бруцеллезде Райт Хедельсона реакциясы

+

Серологиялық

Бруцеллездің қоздырғышын анықтауда жартылай сапалы анықтауда,Р.Х.реакциясы қолданылады.Бруцеллез қоздырғыштарына АД анықтауда ең сенімді серолоиялық тест РАЙТ Хедделсон агглютинациялық реакциясы. Болып табылады.Қан сарысуында АД титрінің 4 тен жоғары болуы, 1-4 интервал апта аралығында анықталуы,аурудың этиологиялық факторын жүйелейді.Көптеген нуқастарда спецификалық АДжоғарылайды,аурудың 3-5-күндері,ал барлық науқастарда 3-аптада байқалады.1:200 ден жоғарылауы осы ауруды нақтылайды.

Туберкулез Микобактериясы

ПТР, ИФА

Real-Time Rotor-Gyne-6000

Бактериологиялық зерттеу әдісін қолланғанға дейінн серологиялық диагностика әдісін және полимеразалық тізбекті реакция әдісін қолданады.Серологиылық әдісті қолдану клиникалық диагнозды дәл нақтылау үшінн әрі қысқа уақытта лабароторлы анықтауда өте тиімді.Өкпеден тыс туберкулезді,әсіресе балаларға диагностика жүргізу (қақырық жинау қиындық туғызғанда,көптеген рентгенелогилық зерттеуде)өте тиімді.Диагностикалық маңызы АҚҚ 10-14 тәулікте 4 реттен жоғары болуы.

Жалпы белок

+

Биохимиялық

Integra Cobas

Оlympus АU640

Бұл қан плазмасындағы белоктардың күрделі қосылысы.Жалпы белок құрамының өзгерісіне салыстырмалы және абсолютті болуы мүмкін.Салыстырмалы су жүктемесінен,көп мөлшердегі тұз ерітіндісінің инфузиясынан немесе ағзаның құсу,іш өту,күшті тер бөлінуінің дегидратациясынан болуы байқалады.Жалпы белок мөлшерінің абсолюттік өзгерісін салыстырмалыдан ажырату үшін плазма мөлшерін немесе гематокритті анықтау керек.

Белок фракциясы

+

Биохимиялық

MiniCap Sebia

Қан белоктарының электрофорезінде 5негізгі фракция бөлінеді – альбумины; глобулины альфа1, альфа 2, бета, гамма. Альбумин – сусыздандырылғандағы концентрацияның көбеюі–альбуминнің ыдырауы мен көп мөлшерде жоғалуында,төмендеген синтезде. Альфа-2 глобулин –нефриттік синдромда,қабынуда жаңа өскіндерде,некроздарда,паразиттік ауруларда көбейеді.Вета-2 глобулины –гиперлипопротеинемияда,эстрогенн қабылдауда,темір тапшылығы анемиясында көбейеді,төмендеуі-қабынудасозылмалы гепатит және бауыр циррозында,саркаидозда,туберкулезде,аутоиммундық ауруларда,Вальденстрем макроглобулинемияда

Несеп қышқылы

+

Биохимия

лық

Integra Cobas

Оlympus АU640

Пуриндік негіздер ыдырауының соңғы өнімі.Деңгейінің көтерілуі шумақтардың бұзылуына қатысты бүйрек ауруларының нуклеопротеидтерінің алмасуының бұзылуында подагралық біріншілік гиперурикемиясында,жүрек–қантамырлар ауруларында, эндокриндік ауруларда(гипопаратиреоз, қантты диабет),бауыр жетіспеушілігі, саркаидоз, псориаз, алкоголизмде.

Иммундық статус

Иммуноло-гия

Facs Calibur проточ. цитометр

Иммунитеттің жасушалық және гуморалдық звеносы.

Синовиальді сұйықтықты бактериалды зерттеу

+

Бактериологиялық

Mini-Api, Vitek

Bio-Merye

Патологиялық прцесстің этиологиясын анықтауда және антибактериалды емді дұрыс тағайындау мақсатында міндетті түрде бактериологиялық зерттеу жасау қажет,осы бір уақытта биоматериалдани кең спектрлі микроорганизмдер бөліп алынады.