Зертханалық жұмыс №6. Электр энергиясының ішкі кедергісін анықтау.

Жұмыстың мақсаты: Электр энергиясының ішкі кедергісін анықтап үйрену.

Құрал-жабдықтар: Ток көзі, кілт, амперметр, вольтметр, реостат, жалғайтын сымдар.

Жұмыс істеу тәртібі:

1.Электр тізбекті схема бойынша жинау.

2. Амперметр мен вольтметрдің өлшемін ползуноктың әр түрлі жағдайы үшін үш рет өлшеу.

3. Вольтметр арқылы кедергімен электр қозғаушы күшті өлшеу.

4. Электр қозғаушы күшті және кедергінің орташа күшін өлшеу.

5. Алынған сан мәндерін кестемен салыстыру.

6. Қорытынды жасау.

7. Жұмысты қорғау

№	І[A]	U[В]	R[Ом]	r[Ом]	rорт[Ом]	ε [В]	εорт. [В]	εт.к. [В] £ , . к . В	δ%
1
2
3

Зертханалық жұмыс №9. Шам қуатының оның ұштарындағы кернеуге тәуелділігін зерттеу.

Жұмыстың мақсаты: Шам қуатының оның ұштарындағы кернеуге тәуелділігін зерттеп үйрену.

Құрал жабдықтар: шам, реостат, амперметр, вольтметр, тұрақты кернеу көзі, жалғағыш сымдар, кілт.

Жұмыстың орындалу тәртібі:

1. Кестеге амперметр мен вольтметрдің сипаттамаларын жазып алыңдар. γ- құрылғының дәлдік класы, с- құрылғының бөлік құны, Х_max –құрылғы шкаласының ең үлкен мәні.

2. Электр тізбегін құрып реостатты жоғарғы кедергіге қойыңдар.

3. Кілтті тұйықтап I₁ және U₁ мәндерін жазып алыңдар.

4. Реостаттың сырғымасын жылжыта отырып экспериментті бір неше рет қайталаңдар.

5. Шамның қуатын әр-бір жағдай үшін есептеңдер.

6. Қателікті 5 өлшем арқылы есептеңдер.

• Тоқ күші мен кернеудің абсолют қателіктерін келесі өрнектер арқылы есептеңдер:

ΔI=c_I/2+(γ₁∙I_max)/100=

ΔU=c_U+(γ_U∙U_max)/100=

• Қуатты есептеудің салыстырмалы қателігі:

ɛ_p=ɛ_I+ɛ_U=ΔI/I₅+ ΔU/U₅

• Қуатты есептеудің абсолют қателігі:

_{ΔP=P5 ɛP}

тұрақты шамалар	С1, А	γ1	Imax	Cu, B	γU	Umax,B
өлшенген шамалар	№ опыта	1	2	3	4	5
	I, A
	U, B
есептелген шамалар	P, Вт
	ɛр*100%			ΔР, Вт

7. Тәуелділік графигін тұрғызу: Р=f(U).

Теория: Шам тоқ жұмысың есебінен жылу энергиясын бөледі. Сол себепті тоқтың қуаты Р=IU анықталады.

Бақылау сұрақтары:

1. Тоқтың жұмысы дегініміз не?

2. Тоқтың қуаты дегеніміз не?

3. Электр энергиясын энергияның қандай түрлеріне түрлендіруге болады.

4. Джоуль ленц заңын тұжырымдап бер.