Пародонтоз

Пародонтоз – пародонт құрамындағы барлық тіндердің дистрофиялық өзгерістерге ұшырауымен сипатталатын ауру және 2-10% жағдайда орын алады.

Пародонтоздың негізгі белгілері: қызылиекте дистрофиялық үрдіс (қызылиектің атрофиялана қабыну), альвеола өсіндісінің көлденең деструкциялануға ұшырауы, тістер түбірлерінің ашылуы, мойын бөліктерінде сынаға ұқсас ақаулардың пайда болуы. Пародонттағы үрдіс толассыз және баяу дамиды. Емдеу шараларын жүргізбесе, патологиялық үрдіс тістердің байлам аппараттары мен тістераралық, түбірлераралық қалқандардың толық семіп жойылуымен аяқталады.

Науқастардың шағымы аурудың сатысына және ауырлығына байланысты. Бастапқы кезде оларды қызылиектің қышуы, шаншуы жақсүйектерінің сырқырауы, тістердің температуралық және химиялық тітіркендіргіштерге аса сезімталдығы мазалауы мүмкін. Қарап тексергенде, қызылиек түсі бозғылттау және аздап күңгірттенген, консистенциясы тығыз және қанамайды. Алдыңғы тістер аймағында қызылиек бүртіктерінің көлемі кішірейіп, қызылиек жиегі отыра бастағандықтан (ретракция) тістер мойыны ашыла бастағаны байқалады. Рентгенсуретте тісераралық қалқан ұштары доғалданып, қатты сүйек пластинасының рентгенайқыгдығы жойылған, кемік сүйекте кеуектену және склероздану үрдістері орын алған.

Пародонтоздың орта және ауыр дәрежелерінде қызылиектің семуімен қатар тістер мойындары толық ашылып, түбірлері әртүрлі деңгейде жалаңаштанады. Тістер желпуішке ұқсап бір-бірінен алшақтайды, араларында бос кеңістіктер пайда болады. Қарап тексергенде, қызылиек бозғылт-қызыл немесе ақшыл-қызғылт түсті, бүртіктері жартылай кейде толық атрофияланған, жиегі жұқа, тістер түбіріне тығыз жанасқан, пародонталдық қалталар жоқ, көпшілік тістердің мойын бөліктерінде сынаға ұқсас ақаулар бар.

Рентгенсуретте тістераралық қалқандар сүйегі әртүрлі деңгейде жойылған, кеуектену ошақтары бар, альвеола өсіндісінің суреті ұсақторлы көріністі, сүйек бағаналары склероздану әсерінен қалыңдаған.

Пародонтоз жеңіл дәрежесі деген диагноз тістердің мойын бөліктері ашылып, түбірлері ұзындығының ¹/₃ бөлігіне жалаңаштанса, рентгенсуретте тістераралық қалқандар түбірлер ұзындығының ¹/₃ бөлігіне төмендеген немесе қысқарған жағдайда қойылады.

Пародонтоздың орта дәрежесінде тістер түбірлері ұзындығының ¹/₂ бөлігіне дейін ашылады немесе рентгенсуретте тістераралық қалқандар биіктігі ¹/₂ төмендейді, тістер аздап қозғалмалы бола бастайды.

Пародонтоздың ауыр дәрежесінде тістер түбірлері ұзындығының ¹/₂ бөлігіне немесе оданда артық деңгейге ашылады, немесе тістераралық қалқандар биіктігі ¹/₂ бөлігінен аса төмендейді. Тістер әртүрлі дәрежеде қозғалмалы болады. Кейде тістераралық қалқандар толық жойылып, ауыру-сырқаусыз тістердің өз бетімен түсіп қалуы орын алады.

Пародонтоз кезінде патоморфологиялық өзгерістер пародонт тіндеріндегі дистрофиялық өзгерістермен, қантамырлық бұзылыстармен сипатталады. Қызылиек пен периодонттағы коллагенді тіндерде фиброздану мен склероздану үрдісі байқалады. Альвеола өсіндісінің сүйек тінінде жазық сорылу (гладкая резорбция) үрдісінің басымдығы тістераралық қалқандар сүйегінің толығымен жойылуына әкеліп соғады.

Пародонттың нерв тіндері алғашқы кезден бастап өзгеріске ұшырайды және ондағы дистрофиялану үрдісі біртіндеп үдей береді.