- •5В010300 Педагогика және психология
- •Этнопсихология пәнінен
- •Орал, 2016 ж.
- •1. Пәннің оқыту бағдарламасы – syllabus
- •2. Пән туралы мәлімет
- •5. Курстың мазмұны
- •Тақырыбы: Этнопсихология білімнің пәнаралық облысы ретінде
- •Тақырыбы: XX ғасырдың 2-жартысындағы этникалық қайта өрлеу.
- •Әдебиеттер:
- •Тақырыбы: Этнопсихологияның пайда болуы мен қалыптасуы
- •Сөж мазмұны:
- •Тақырыбы: Жеке тұлғаны зерттеудің этнопсихологиялық мәселелері.
- •Тақырыбы: Қарым-қатынастың универсалдық және мәдени-ерекшелік астарлары.
- •Тақырыбы: Әлеуметтік мінез-құлықты реттеудің мәдени вариативтілігі.
- •Тақырыбы: Этносаралық қарым-қатынастар және когнитивтік процесстер.
- •1. Этникалық сәйкестіктің когнитивтік және аффективті компоненттері.
- •Әдебиеттер:
- •10 Апта
- •Тақырыбы: Этносаралық қарым-қатынастағы топаралық қабылдау механизмдері.
- •Тақырыбы: Этносаралық қарым-қатынастағы топаралық қабылдау механизмдері.
- •Тақырыбы: Этникалық жау-жанжалдар: пайда болу себептері және реттеу тәсілдері.
- •Тақырыбы: Этникалық жау-жанжалдар: пайда болу себептері және реттеу тәсілдері.
- •14 Апта.
- •Тақырыбы: Жаңа мәдени ортаға адаптация
- •Әдебиеттер:
- •15 Апта
- •Тақырыбы: Жаңа мәдени ортаға адаптация
- •6. Өзін-өзі бақылауға арналған сұрақтар
- •7. Аралық бақылау тапсырмалары
- •8. Емтиханға дайындалуға арналған сұрақтар мен тапсырмалар тізімі
- •9. Бақылау түрі – тест (компютерлік тест)
- •10.Бағалау өлшемдері
- •Студенттердің білім, біліктіліктері мен дағдылары төмендегіше бағаланады:
- •Білімді бағалау жөніндегі мәлімет
- •Студенттердің білім, біліктіліктері мен дағдылары төмендегіше бағаланады:
Тақырыбы: Жаңа мәдени ортаға адаптация
1. Мәдениетаралық өзара әрекеттестікке дайындық.
ОЖСӨЖ мазмұны:
Абайдың қара сөздеріндегі психологиялық ой-пікірлері.
ОЖСӨЖ мазмұны :
1. Топ және индивид үшін мәдениетаралық контактілердің соңы
ОЖСӨЖ мазмұны :
Отбасылық қарым-қатынастағы конфликтілердің этнопсихологиялық ерекшеліктері.
СӨЖ мазмұны :
Отбасылық қарым-қатынастың диагностикасы мен психологиялық көмек.
СӨЖ мазмұны:
Тақырыпқа қатысты баяндама.
СӨЖ мазмұны :
1. Мәдени ассимилятор және мәдениет аралық сензитивтілікті көтеру техникасы.
Әдебиеттер тізімі:
1. Бромлей Ю.В.Очерки теории этноса. М., 1983 г.
2. Лебедева Н.С. Введение в этническую и кросс-культурную психологию.М.,1992
3. Шпет Г.Г. Введение в этническую психологию.М.,1997 г.
4. Куницына Н.Д.Межличностное общение .М.,2000 г.
5. Налчаджян.А.М. Этнопсихология Учебное пособие.Питер.,2004 г.
6. Бороноев А.О., Павленко В.Н. Этническая психология.СПб.,1994 г.
7. Гумилев Л.Н. Этносфера: история людей и история природы.М.,1983 г.
8. Соколов С.Г.Структурные факторы самоорганизации этноса.М.,1995 г.
9. Вундт В. Психология народов.
6. Өзін-өзі бақылауға арналған сұрақтар
1 - вариант
1. Әртүрлі этностардың өзіне тән психологиялық ерекшеліктерін зерттейтін пән.
2. Этникалық сәйкестік (идентичность) термині қай ғасырдан қолданыла бастады ?
3. Психологиялық антропология ғылымымен айналысқан ғалым
4. Мәдениеттік синдром
5. Этнопсихологияның даму кезеңі
6. 1 сағат әңгіме үстінде қай ұлт өкілі көп жестті қолданады ?
7. Этникалық миграция
8. Егер ағылшындар өз дәстүрінің құлы болса, онда американдықтар ненің құлы ?
9. Вербальды коммуникациялықның стилі
10. Этнопсихология ғылымымен көбірек айналысқан қазақ ғалымы
11. Бір ұғымды әр түрлі түсінуге байланысты адамдар арасындағы өзара түсінушілік қандай ұлттық қорғаныс формасында көрінеді ?
12. Этнопсихология ғылымының алғашқы негізін салушы
13. Аккультурация стратегиясы
14. Кроссмәдениет психологиясы
15. Жекелік мәдениеттің кемшілігі
16. Салт-дәстүр дегеніміз
17. Мәдениет деген сөз алғашында нені білдірді
18. Қазақстанда неше ұлт өкілі бар ?
19. Жоғарғы ерік-жігерге қабілетті ұлт
20. Әділеттілік нормасына жататын негізгі білігі
21. Этностық топ
22. Адамдардың неше расалық тобын білесіз ?
23. Адамдардың қоғамда әлеуметтік статусының айырым белгісі бойынша санаттарға бөлінуі
24. бас бармақ пен сұқ саусақты дөңгелектеу тунистарда нені білдіреді ?
25. Аккультурация психологиясы
26. Қандай мәдени құндылықтар ұлттар мәдениеттерінің ерекшеліктерін көрсетеді ?
27. Психологиялық анптропологияның шығу кезеңі
28. Геноцид
29. Этностық салт-сананың, әдеп-ғұрыптың дүниетаным көзқарастарының кемелденуін білдіретін ұғым
30. Этнопсихология пәні
31. Қандай да болмасын негіздемелеріне, белгілеріне қарай мәдениеттер топтандырылуы қалай аталады ?
2- вариант
1. Наполеон, А.Македонский, Жанна Д Арк, Шынғыс хан сияқты тұлғаларды Л.Н. Гумилев кім деп атады ?
2. Этнопсихологияның даму кезеңі
3. Этностық тұлға
4. Триандис бойынша бір топтың екінші топ мәдениетінен айырмашылықтары қалай аталынады ?
5. Әртүрлі топтардың өзіндік мәдени тұлғаларын сақтай отырып, ортақ бір қоғамға қосылудағы үйлесімді принцип.
6. Этнос өкілдерінің өз еріктерімен сол территориядан кетуі қалай аталынады.
7. “Менің бақытым үшін жеуге көкөніс пен күріш, ішуге су, өзімде басым болса болғаны” деген сөздердің авторы.
8. Этномәдени кеңістік түсінігі.
9. Этностық белгілермен, қызығушылықтарымен топтардың қарама-қарсы топтарға бөлінуі.
10. Этнопсихология зерттейтін проблема.
11. Этнопсихологияның негізін салушы.
12. Әртүрлі мәдениет өкілдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын зерттейтін ғылым.
13. Ұлт қоғамның арасындағы келісімге келудің негізгі формасы немесе конфликттің аяқталуы, бұл…
14. Ассимиляция термині.
15. Вербальды емес қарым-қатынас функциясы.
16. Қазақстанда неше ұлт бар ?
17.Ұжымдық мәдениеттің кемшілігі.
18. Әділеттілік нормасына жататын белгі.
19. Этикалық өзіндік сана.
20. Салт-дәстүр дегеніміз.
21. Этностық стереотип.
22. Этникалық топ мүшелерін жойып жіберу ұғымы.
23. Жоғарғы ерік-жігерге қабілетті ұлт.
24. Этносаралық қатынастар.
25. Өзінің мәдениеті арқылы басқалардың мінез-құлқын қабылдау мен интерпретациялау.
26. Қандай мәдени құндылықтар ұлттар мәдениеттерінің ерекшеліктерін көрсетеді ?
27. Өзіне тән қасиеттерді басқа ұлт өкілдеріне саналы немесе санасыз түрде көшіруі, бұл…
28. Этнопсихология пәнінің мақсаты.
29. Әр ұлттың ғасырлар бойы қалыптасқан өзіндік ұлттық өнері.
30.Адамның қоғамда әлеуметтік статусының айырым белгісі бойынша санаттарға бөлінуі
31. Этникалық сәйкестік (идентичность) термині қай ғасырдан бастап қолданыла бастады?
3 - вариант
1. Триандис бойынша мәдениеттік синдром.
2. Вербальды коммуникациялық стилі.
3. Психологиялық антропология ғылымымен айналысқан ғалым.
4. Егер ағылшындар өз дәстүрінің құлы болса, онда американдықтар ненің құлы.
5. Этностық ой-сана.
6. Әртүрлі ұлт өкілдерінің тұлғааралық қатынастары.
7. Жекелік мәдениеттің кемшілігі.
8. Әртүрлі этнос өкілдеріне тән моральдық, ақыл-ой қасиеттері туралы тұрақты түсініктер.
9. Аккультурация стратегиясы.
10. Әртүрлі мәдениет өкілдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын оқып білумен, 11зерттеумен айналысатын ғылым.
12. Этностық топ.
13. Әртүрлі этностардың өзіне тән психологиялық ерекшеліктерін зерттейтін пән
14. Бір ұғымды әртүрлі түсінуге байланысты адамдар арасындағы өзара түсініспеушілік қандай ұлттық қорғаныс формасында көрінеді?
15. Белігілі бір қоғамның мүшесі, этностық тұрғыдан сипатталатын адамдар жиынтығы.
16. Қандай мәдени құндылықтар ұлттар мәдениеттерінің ерекшеліктерін көрсетеді.
17. Мәдениет деген сөз алғашында нені білдірді.
18. Этнопсихология ғылымының даму кезеңі.
19. Бір сағат әңгіме үстінде қай ұлт өкілі көп жестті қолданады.
20. Этносаралық қауымдастықтың пайда болу ұғымы .
21. Психологиялық антропологияның шығу кезеңі.
22. Әрбір ұлт өкілінің отансүйгіштік қасиетін көрсететін сезімінің, саналы іс-әрекетінің көрінісі.
23. Тарих барысында қалыптасып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отыратын әдет-ғұрыптар, салт-сана, құнды тәжірибелер
24. Этникалық миграцияның психологиялық проблемасының көрінуі.
25. Этникалық қауымдастықтың өкілдері жасаған және оның ерекшелігін және сипатын көрсететін материалдық, рухани құндылықтар.
26. Этнопсихология ғылымымен көбірек айналысқан қазақ ғалымы.
27. “Өзіндік” ұлтына тым асыра баға берушілік, көтермеушілік, сөйтіп ұлттық тәкаппарлыққа, паңдыққа жол беру.
28. XIX ғ. ортасы мен XXғ. Басындағы қазақ ағартушыларының психологиялық ой-пікірлері.
29. Cалт-дәстүрлер.
30. Этнопсихологияның қарастыратын мәселелерінің өлшеусіз мол көрінісі.
4 - вариант
1. Тәлім-тәрбие дәстүрлерінен салт-дегеніміз бұл....
2. Тәлім-тәрбие дәстүрлерінен дәстүр дегенімз бұл....
3. Қазақ халқының басты психологиялық ерекшелігі:
4. Әдет-ғұрыптар.
5. Ұлт дегеніміз бұл.
6. XV-XVII ғ. тәлімдік идеяларымен көзге түскен ақын-жыраулар.
7. Халықтың өмірінен сан-алуан пайымдаулардың мәйегі сүзілген.
8. Этнопсихологияның басты зерттеу объектісі.
9. Этнопсихология ғылым ретінде қай кезеңде көріне бастауы.
10. Қазақстанда этнопсихологияның іргесі қандай еңбекте қаланды?
11. Халықта психологиялық түсінік болып, бұл....
12. Этнопсихология атауының мәні.
13. Этнопсихология жеке ғылым ретінде XIX ғ. орта кезінде қай елде пайда болғанын көрсетіңіз.
14. Екі адамның белгілі мәселенің төңірегінде кезектесе айтылатын терең сөз жарысы.
15. Кісінің өз әкесінен бастап сегізінші атасына дейінгі қандас туыстықтың тоқтаған шегі.
16. Жаңадан көшіп келген отбасына көршілердің беретін қонақ асы.
17. Бір рудан онан онан, өрбіген ұрпақтар қауымы.
18. Ата мекен, тіл, тарих, өнеге, әдебиет, мәдениеттер жиынтығы.
19. Бір атадан тараған туыстың байланыстары бар тайпалар бірлестігі.
20. Сегізінші ұрақ, туажатта туған перзент.
21. Тағдырға риза болып, барға қанағат ету.
22. Алтыншы ұрпақ, шөпшектен туған перзент.
23. Этнопсихология ғылымының алғашқы негізін салушы.
24. Аккультурация стратегиясы.
25. Кроссмәдениет психологиясы.
26. Жекелік мәдениеттің кемшілігі.
27. Салт-дәстүр дегеніміз.
28. Адам іс-әрекетіндегі материалдық және рухани құндылықтарды қанағаттану үшін, өзінің қажеттілігіне қарай бағыттап өзгертуін, қайта құруын қандай іс-әрекет дейміз.
29. Адам белсенділігінің негізгі себебі және іс-әрекетке интермелеуші күш.
30. Этнопсихология пәні.
5 – вариант
1. Қандай да болмасын негіздемелеріне, белгілеріне қарай мәдениеттер топтандырылуы қалай аталады ?
2. Наполеон, А.Македонский, Жанна Д,Арк, Шынғыс хан сияқты тұлғаларды Л.Н. Гумилев кім деп атады ?
3. "Жан құмарлығы"деген еңбек жазып, рефлекс түсінігін енгізген кім?
4. Психологиялық антропология ғылымымен айналысқан ғалым.
5. Мәдениеттік синдром.
6. Этнопсихологияның даму кезеңі.
7. 1 сағат әңгіме үстінде қай ұлт өкілі көп жестті қолданады ?
8. «Жануарлардың ақыл-ойы» кімнің еңбегі ?
9. Психологияға рефлекс терминін енгізген кім ?
10. XV-XVII ғ. тәлімдік идеяларымен көзге түскен ақын-жыраулар.
11. Халықтың өмірінен сан-алуан пайымдаулардың мәйегі сүзілген.
12. Этнопсихологияның басты зерттеу объектісі.
13. Әлемдегі ең бірінші психологиялық лаборатория негізін салушы неміс психологы, физиологы, философы, тіл маманы.
14. Жекелік мәдениеттің кемшілігі.
15. Әртүрлі этнос өкілдеріне тән моральдық, ақыл-ой қасиеттері туралы тұрақты түсініктер.
16. Аккультурация стратегиясы.
17. Әртүрлі мәдениет өкілдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын оқып білумен, зерттеумен айналысатын ғылым.
18. Аккультурация стратегиясы.
19. Әртүрлі мәдениет өкілдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын оқып білумен, зерттеумен айналысатын ғылым.
20. Этностық топ.
21. Этникалық миграцияның психологиялық проблемасының көрінуі.
22. Адамдардың қоғамда әлеуметтік статусының айырым белгісі бойынша санаттарға бөлінуі
23. Әрбір ұлт өкілінің отансүйгіштік қасиетін көрсететін сезімінің, саналы іс-әрекетінің көрінісі.
24. Тарих барысында қалыптасып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отыратын әдет-ғұрыптар, салт-сана, құнды тәжірибелер.
25. Этникалық миграцияның психологиялық проблемасының көрінуі.
26. Этникалық қауымдастықтың өкілдері жасаған және оның ерекшелігін және сипатын көрсететін материалдық, рухани құндылықтар.
27. Этнопсихология пәні.
28. Кроссмәдениет психологиясы.
29. Жекелік мәдениеттің кемшілігі.
30. Салт-дәстүр дегеніміз.
