12. Ф.Де Соссюрдің негізгі кемшіліктері

A. Сөйлеу мен тілді екі бөлек дүние деп тапты

B. Тілдік жүйені тек синхронды құбылыс деп тапты

C. Фонетиканы фонологиядан бөліп қарады

D. Тіл білімін ішкі және сыртқы лингвистика деп бөледі

E. Тіл өз ішінде, өзі үшін қарастырылуы керек деді

13. Неогумбольдтшылдық теориясы кезеңіндегі ғылыми зерттеу бағыттар

A. Салыстырмалы грамматика

B. Тіл философиясы

C. Тілдің шығуы

D. Жасанды тілдер мәселесі

E. Әмбебап грамматика жасау

F. Жалпы тілдік грамматика

G. Тіл мен мәдениет

H. Жеке тілдер мәселесі

14. Функционалды линвистика өкілдерінің зерттеген тіл мәселелері

A. әдеби тіл нормасы

B. фонетика

C. тіл мәдениеті

D. тіл тарихы

E. диалектілер

F. лексика

G. фонология

15. Прага лингвистикалық мектебінің кемшілігі

A. поэтикалық тілдің рөлін аса жоғары бағалады

B. зерттеулерінде синхрония мен диахронияны қарсы қойды

C. тұжырымдарында Фердинанд де Соссюрдің идеяларынан аса алмады

D. зерттеулерінде фонолгия мәселелерімен ғана айналыса алды

E. Бодуэн де Куртенэнің тұжырымдарына ұарсы шықты

F. тілді тарихи аспектіде зерттеу нәтежие бермейді деп қарады

16. Граммматика терминінің кең мағыналағы түсінігі

A. Сөздіктің біртұтас бірлігі ретіндегі сөзге қатысты

B. Жеткізу өресі тұрғысындағы ғылым

C. Сөзге қарағанда кіші я ірі бірліктерге қатысты

D. Тілдің қызмет етуінің жалпы заңдылықтары және осы заңдылықтарды зерттеуші сала

E. Сөздің айтылу емлесі туралы ғылым

F. Сөйлеу әрекеті туралы ғылым

G. Тек морфемалардың тіркесімділік заңдылықтары туралы ғылым

17. И.И.Мещанинов бойынша синтаксистік дамудың эргативтік кезеңіне тән белгілер

A. Сөзден құралған комплекс бір бүтін тұтастық ретінде танылады, сөз бен сөйлем ажыратылмайды.

B. Іс-әрекеттің субъектісі ерекше эргативтік септікте тұрады

C. Инкорпарация әлсіреп, кейін мүлде жойылады.

D. Іс-әрекеттің объектісі атау септігінде тұрады

E. Басты синтаксистік белгі – номинатив

F. Етістіктің салт/сабақты болуына қарамастан, атау септігі – бастауыштың формасы

G. Етістік іс-әрекеттің сабақты және салт түрлерін көрсете алмайды

H. Логикалық субъект пен объект бір біріне кірігіп келеді

18. Типологиялық зерттеу әдісінің салыстырмалы – тарихи әдістен айырмашылығы

A. Жүйе құрылымы салыстырылады

B. Тілдерді диахрондық жағынан сипаттайды

C. Жеке тілдің лексика – грамматикалық сипатына мән береді

D. Тілдерді фонологиялық тұрғыдан зерттейді

E. Тілдің функциясын, мәнін ашып береді

F. Туыстығы жоқ тілдерде салыстырылады.

G. Тілдердің әр мезгілдік қалыптарын қарастырады

19. Антиномия әдісі – бұл:

A. Материалды өзара қайшылықты қағидалар түрінде ұсыну тәсілі

B. Бір тілдік құбылыстың екі жағын өзара қайшылықта көрсету тәсілі

C. Сөз тіркесімділігінің сандық шектігін зерттеу

D. Мұнда өзара қайшылықты қағидалардың әрқайсысы логикалық тұрғыда дәлелсіз

E. Бір тілдік құбылыстың екі жағын өзара ажырамас бірлікте көрсету тәсілдері

F. Конструкция ішіндегі сөздердің лексика – семантикалық баланстарының сапалық шектігін анықтау тәсілі

20. Көне грек – рим тіл білімінде александриялық грамматикалық ілім жүйесін қалыптастырушалыр

A. Августтин

B. Платон

C. Тит Лукреций Кар

D. Апполоний Дискол

E. Аристарх Самофракийский

F. Гераклит Эфесский

G. Дионесий Фракийский

21. Пор – Рояль грамматикасының қателігі

A. Тіл білімін бөліп алып қарастырғаны

B. Тілдің логикалық жағынан мән бермегені

C. Грамматиканы логикалық категория деп қарағаны

D. Логикалық категорияны ерекше көп зерттегені

E. Тілдік категорияларды кең өрісті деп танығаны

F. Грамматиканы әмбебап болады деп танығаны

G. Тілді логиканы құрамында қарастырғаны

22. Салыстырмалы – тарихи тіл білімінің жетістіктері

A. Тілдерді зерттеуде тарихилық идеясы мен салыстыру әдісін енгізу

B. Тілдің атомдық теориясын жасады

C. Ата тілді реконструкциялау арқылы нақты бір тілдің даму тарихын қарастыру

D. Семантикалық қоршауына қарай ықпалға түсіп, үнемі өзгерісте болатын элементтерді анықтады E. Морф және морфеманы ажыратты

23. Америка этнолингвистикалық мектебінің Германия мектебінен өзгешелік белгілері

A. Тұтас тайпа тілі материалдарын зерттеді

B. Нақты жеке тілдің материалдары мен жұмыс жүргізді

C. Ұлттық тілді зерттеу материалы ретінде алды

D. В. Гумбольдт идеяларын жан-жақты дамыта пайдаланды

E. Тіл білімін жеке ғылым ретінде қарады

F. Зерттеу нысаны ретінде тіл мен халықты алып қарады

24. Тіл деңгейлерінің қалыптасу принциптері

A. Бір деңгейдегі тіл элементі одан жоғарысының құрамында болуы шарт

B. Бір тіл деңгейі екінші тіл деңгейіне бағынбауы шарт

C. Тіл деңгейлері өзара сентагмалық қатынаста болуы шарт

D. Әрбір тіл деңгейіне дербестік сипат тән емес

E. Бір деңгейдегі тіл элементтері біртектес болуы шарт

F. Тіл деңгейлерінің өзіндік дербестігі сақталмауы шарт

25. Р.А.Будаговтың еңбегінде танылған грамматиканың зерттеу нысандары

A. Сөйлеу синтаксисі мәселесі

B. Сөз тіркесі құрылымы

C. Сөз тізбегінің жүйесі

D. Сөздерге тән ортақ белгілер

E. Сөйлем құрылымы

F. Сөз таптарының жіктелімі

G. Сөз құрылысы

H. Дыбыс жайы

16-нұсқа

1.19 ғ салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушылыр:

А) Я.Гримм

B) Ф.Бопп

C) Ф.Фортунатов

D) Б.де Куртенэ

E) В.Лейбниц

F) Ф.деСоссюр

G) И.Гердер

2.Екі жақты таңбалар:

А) Өлең

B) Фонема

C) Дыбыс

D) Сөйлем

E) Сөз

3.Қоғамдық ғылым түрлері:

А) Археология

B) География

C) Физика

D) Геология

E) Геометрия

F) Физиология

4.Фонетикалық заңдылық түрлері:

А) Агглютинация

B) Фузия

C) Диффузия

D) Редукция

E) Метатеза

F) Элизия

5.Жас грамматистер бағытының кемшіліктері:

А) Тілдік өзерістерді интералингвистикалық факторлардан ғана іздеді.

B)Экстралингвистикалық факторларды ғана талдады.

C)Тілді биологиялық құбылыс деп таныды.

D) Тілді тарихтан бұрынғы,тарихтан кейінгі деп бөлді.

E) Халықтың әдеби тілінің қалыптасуына мән бермеді.

F) Өзінің алдыңғы тіл білімі жетістіктеріне мән бермеді.

6.Тіл біліміндегі әлеуметтік бағыттың негізгі өкілдері:

А) Э.Сепир

B) Ж.Вандриес

C) Л.Блумфильд

D) Б.де Куртенэ

E) В.Брендаль

F) Л.Ельмслев

7.Структуралық тіл білімінің жетістіктері:

А) Статика мен синхронияны ерекше деңгейде абсолюттендіріп көрсетті.

B) Тілдің таңбалық табиғатын

алдыңғы орынға шығарып қарастыруға тырысты.

C) Тілдің индивидуалдық және қоғамдық сипатын анықтады.

D) Тілдің сипаттама модельдерін жасауда алғашқы ғылыми қадамдар жасады.

E) Тілдік деректерді жүйе элементтері ретінде сипаттап,жүйеледі.

F) Тіл білімі тек таза тілдерді ғана зерттеу нысаны етіп қарастырды.

G) Структуралық ұстаным тілді іштей реконструкциялауға көмектеседі.

8.Б.Уорф идеяларындағы қателіктер:

А) Тілдерді салыстыра қарастыруды қолдамады

B) Тіл мен ойлаудың байланысын жоққа шығарды

C) Грамматикалық құрылысқа жете мән бермеді.

D) Тіл мен мәдениеттің қатынасын жоққа шығарды.

E) Тілдің рөлін шамадан тыс асыра бағалады.

F).........

9.Копенгаген лингвистикалық мектебінің кемшіліктері:

А) Сөйлеуді узусқа,нормаға қарсы қойып берді.

B) Сөйлеудің ұғыммен,ойлаумен байланыстылығын ескермеді

C) Фонетика мен семантиканы тіл білімінің құрамынан шығарды.

D) Тілдік жүйе мәселесіне шектен тыс мән берді.

E) Фонетика мен фонологияны ажыратып қарастырды.

10.Тілде диффернеция заңы бойынша жасалған сөздер:

А) Баратұғын

B) Жауын

C) Ғылым

D) Білім

E) Ілім

F) Айдын

G) Жалын

11.Синететикалық тәсіл құрамында қаралатын ішікі тәсілдер:

А) Ішкі флекция

B) Сөздердің орын тәртібі

C) Қосарлану

D) Көмекші сөздер

E) Екпін

12.И.И. Мещанинов бойынша синтаксистік дамудың пассив кезеңіне тән белгілір:

А) Сөзден құралған комплекс бір бүтін тұтастық реінде танылады,сөз бен сөйлем ажыратылмайды.

B) Етістіктің салт сабақты болуына қарамастан,атау септігі-басатуыштың формасы.

C) Іс-әрекеттің объектісі атау септігінде тұрады.

D) Инкорпорация әлсіреп,кейін мүлдем жойылыды.

E) Басты синтаксистік белгі-номинатив.

F)Етістік іс-әрекеттің сабақты және салт......

G) Логикалық....

H)......

13.Структуралық мектептерге тән ортақ сипаттар:

А)Тілді жеке индивидумдар жемісі де қарастырды.

B) Тіл мен сөйлеуді екі бөлек құбылыс деп деп ажыратады.

C) Тіл білімін логика ғылымының бөлшегі деп де танытады.

D) Тілдің тек грамматикалық құрылысын зерттеумен айналысты.

E) Тілді біртұтас жүйе,бір бүтін құрылым деп қарастырды.

F) Тілді диахронды құбылыс деп таныды.

14.Неогумбольдшылдық теориясын жақтаушылыр:

А) Б.Дельбрюк

B) Ф.Фортунатов

C) К.Бругман

D) Х.Штейнталь

E) Г.Асколи

F) В.Вундт

15.Лондон лингвистикалық мектебінң үлес қосқан тіл білімі салалары:

А) Этнолигвистика ғылым саласының тууына

B) Мәтін лингвистикасына

C) Дискурс теориясына

D) Сөйлем синаткасисінің дамуына

E) Прагмалингвистиканың тууына

17-нұсқа

1. Жаратылыстану ғылымдарының түрлері:

А) Саяси эконмика

В) Психология

С) Геология

D) Физиология

Е) Физика

F) Логика

2. Сөйлеу дыбыстарының аспектілері:

А) Фонологиялық

В) Акустикалық (физикалық)

С) Орфографиялық

D) Фонетикалық

Е) Артикуляциялық (биолгоиялық)

F) Функционалдық

3. Ғылымда фонема теориясының ғылыми негізін жасаған ғалымдар:

А) Л.В. Щерба

В) Н.С. Трубецкой

С) Г.А. Пауль

D) В. Гумбольдт

Е) Е.Д. Поливанов

F) Ф. де Соссюр

4. Ішкі флексия тәсілін қабылдайтын тілдер:

А) Герман

В) Араб

С) Түркі

D) Кавказ

Е) Тибет

5. Алғашқы типолог ғалымдар:

А) В.фон Гумбольдт

В) Уильям Джонс

С) Гейман Штейнталь

D) Ф.Ф. Фортунатов

Е) Эдуард Сепир

6. Дескриптивтік мектептің басқаша атаулары:

А) Сипаттама тіл білімі

В) Дескриптивтік әдіс

С) Этнолингвистикалық мектеп

D) Антропоцентристік тіл білімі

Е) Америка структурализмі

7. В.Гумбольдттың тіл мен этнос байланысына қатысты...

А) Әрбір тілдің өз метафизикасы болады

В) Тіл шындық өмірге тәуелсіз жатқан бөлек бір дүние

С) Тіл – халық мәдениетінсіз өз бетінше дамитын құбылыс

D) Тіл – адамды сыртқы дүниемен байланыстырушы

Е) Әр халықтың рухы әр басқа

F) Тілді салыстырмалы-тарихи әдіс ғана зерттей алады

G) Тіл – тарихтан бұрын туған құбылыс

8. Прага лингвистикалық мектебінің қол жеткізген жетістіктері:

А) Лингвистиканы функционалдық жағынан қарады

В) Синхрония мен диахронияны бірлікте алып қарады

С) Семантиканы логика, философияның нысаны деп қарастырды

D) «Тілді өз ішінде зерттеу керек» деген тұжырым негізін жалғастырды

Е) Лексикалық, грамматикалық мағынаны ажыратып берді

F) Тіл білімі ғылымында грамматика саласының негізін салды

9. Парадигмалық қатынастың өзіндік сипаты:

А) Морфеманы сөздің құрамында зерттейді

В) Әр тектес тұлғалар байланысын зерттейді

С) Тіл элементтерән диахрондық тұрғыды қарайды

D) Тілдің әр мезгілдік деңгейіндегі күйін зерттейді

Е) Тіл элементтерін тік бағытта қарастырады

10. Америка этнолингвистикалық мектебінің Германия мектебінен өзгешелік белгілері:

А) Тұтас тайпа тілі материалдарын зерттеді

В) Нақты жеке тілдің материалдарымен жұмыс жүргізді

С) Ұлттық тілді зерттеу материалы ретінде алды

D) В.Гумбольдт идеяларын жан-жақты дамыта пайдаланды

Е) Тіл білімін жеке ғылым ретінде қарады

F) Зерттеу нысаны ретінде тіл мен халықты алып қарады

11. Тіл деңгейлерінің қалыптасу принциптері:

А) Бір деңгейдегі тіл элементі одан жоғарысының құрамында болуы шарт

В) Бір тіл деңгейі екінші тіл деңгейіне дербестік сипат тән емес

С) Тіл деңгейлері өзара синтагмалық қатынаста болуы шарт

D) Әрбір тіл деңгейіне дербестік сипат тән емес

Е) Бір деңгейдегі тіл элементтері біртектес болуы шарт

F) Тіл деңгейлерінің өзіндік дербестігі сақталмауы шарт

12. Р.А. Будаговтың еңбегінде танылған грамматиканың зерттеу нысандары:

А) Сөйлем синтаксисі мәселесі

В) Сөз тіркесі құрылымы

С) Сөз тізбегінің жүйесі

D) Сөздерге тән ортақ белгілер

Е) Сөйлем құрылымы

F) Сөз таптарының жіктелімі

G) Сөз құрылысы

H) Дыбыс жайы

13. Қайта өркендеу дәуірінің негізгі лингвист өкілдері.

А) М. Қашқари

В) П. де Алкала

С) Д. Фракийский

D) А. Сибавейхи

Е) Скалигер

F) А. Дискол

14. Э. Сепир мен Б. Уорфтың тіл мен танымға, тіл мен мәдениетке қатысты еңбектері:

А) «Жалпы лингвистикалық курс»

В) «Тіл және мәдениет»

С) «Тіл мәселелері»

D) «Тілдер әрекеттестігі туралы»

Е) «Лингвистиканың ғылым ретіндегі орны»

F) «Лингвистиканың жайы»

15. Сөйлемге тән белгілер:

А) Сөз таптары мен сөйлем талаптары тең дәрежеде

В) Сөйлем коммуникативтік қызметімен сипатталады

С) Сөйлемнің грамматикалық мағынасы предикативтілік

D) Сөйлемге ғана бастауыш-баяндауыштық үлгі тән

Е) Сөйлем интонация тәсілі арқылы ажыратылмайды

F) Сөйлемге сөз таптары белгілеріне жауап беру шарт

G) Сөйлем сөздердің қарапайым құрылысынан турады

16. А. Шлейхердің салыстыра зерттеген тілдері:

А) Португал

В) Неміс

С) Славян

D) Балтық

Е) Испан

F) Исланд

G) Латын

17. Қолданбалы лингвистиканың мәнісі:

А) Тілді құрылым және жүйе ретінде зерттеуі негізінде анықталады

В) Тіл теориясының түрлі практикалық салаларда жүзеге асырылуы

С) Тіл құрылымы мен қызметі туралы білімнің лингвистикалық емес пәндердегі әрекеті арқылы анықталады

D) Тілдің фонетикалық жүйесін сипаттау

Е) Тілдің экстралингвистикалық пәндерімен байланысын зерттеу

F) Тілдік жүйенің түрлі салалардағы қызметін оңтайландыру

18-нұсқа

1. XVII – XVIIIғғ. Зерттеулердегі тілдің шығуына байланысты қамтылған

А)Тіл – дыбысқа еліктеуден шыққан

В) Тіл – қарым – қатынас нәтижесінде туған

С) Дарвинизм теориясымен астасатындығы

D) Тіл – ойда пайда болған

Е) Тілдің шығуына діни көзқарастың әсері

F) Тіл – көңіл – күйдің өзгеруіне қарай туған

2. Салыстырмалы – тарихи тіл білімінің Iiкезеңінің негізгі өкілдері:

А) А.Потт

В) Г.Штейнталь

С) А.Востоков

D)В.Гумбольдт

E)Я.Гримм

F)Б.Уорф

3. XIX ғасырда қалыптасқан лингвистикалық бағыттар:

А) Неолингвизм

В) Жас грамматистер

С) Әлеуметтік

D) Салыстырмалы

E) Структуралық

F)Когнитивтік

4. Тіл білімінде XX ғасырда пайда болған ғылым салалары:

А) Педагогика

В) Этнография

С) Психолингвистика

D) Археология

E) Лингвомәдениеттаным

F)Әлеуметтік тіл білімі

5. Дыбысқа тән өзіндік белгілер:

А) Коннотациялық мағына тудыруға икемді

В) Тілдің

С) Тілдің ең кішкене материалды бөлшегі

D) Грамматикалық мағынамен қатар жүреді

E) Жартылай екі жақты таңбаға жатады

F)Дербес тұрып толық мағына білдіре алмайды

6. Салыстырмалы мен типологиялық тіл біліміне тән сипаттар:

А) Тілдік құбылыстың территориялық таралуы зерттеледі

В) Интралингинетикалық сипатқа ие

С) Тілдер синхрониялық тұрғыдан қарастырылады

D) Генетикалық қатыстылығына қарамастан, тілдер құрылымындағы ұқсастықтар, айырмашылықтар салғастырылады

E) Бір тіл ішіндегі тілдік фактілер салыстырылады