- •Жалпы тіл білімі
- •12. Ф.Де Соссюрдің негізгі кемшіліктері
- •1.Ғылымда тілдің шығуына байланысты болжамдар мен теориялар:
- •2.В.Гумбольдтың тілдерді типтік тұрғыдан жіктеудегі негізгі қателігі:
- •C) Махмұд ибн ал-Хусейін ибн Мұхамед әл- Қашқари.
- •B) Вилем Матезиус.
- •D) Зат атауларының пайда болу себептерін түсіндіретін теория.
- •A) Лингвистика.
- •C) Френсис Бэккон; Джон Локк; Рене Декарт; Гофрид Вельгельм Лейбнец.
- •A) Зат пен атау ажырамас бірлікте болу керек.
- •B) ф. Бопп.
- •14. Тіл немен тығыз байланысты:
- •C) Тайпамен.
- •Ғылымда тілдің шығуына байланысты болжамдар мен теориялар:
- •Структурализмді дамытқан басты мектептер:
- •Функционалдық лингвистиканың басты өкілдері:
- •Кеңестік тіл білімі теориясының ең көрнекті өкілдері:
- •12. Ф.Де Соссюрдің негізгі кемшіліктері
- •1.Ғылымда тілдің шығуына байланысты болжамдар мен теориялар:
- •3.Структурализмді дамытқан басты мектептер:
- •5.Функционалдық лингвистиканың басты өкілдері:
- •12. Кеңестік тіл білімі теориясының ең көрнекті өкілдері:
- •12. Ф.Де Соссюрдің негізгі кемшіліктері
- •Лингвистикалық зерттеу әдістері:
- •Неогумбольдтшылдық теориясын жақтаушылар:
- •Функционалдық лингвистиканың басты өкілдері:
B) ф. Бопп.
C) В. Гумбольд.
D) М. Мюлллер.
E) Я. Гримм.
13. Инкорпоративті тіл дегеніміз қандай тіл:
A) Аглютинативті.
B) Флективті.
C) Түбір тіл.
D) Аморфты.
E) Полисинтетикалық.
14. Қайта өрлеу дәуірінің (XV-XVIII ғ) өкілдері:
A) Конфуций; Аристотель; Платон; Демокрит.
B) Әбу Насыр әл-Фараби; Әбу Әли ибн Сина; Махмұд Қашқари.
C) Френсис Бэккон; Джон Локк; Рене Декарт; Гофрид Вельгельм Лейбнец.
D) Ф Бопп; Я Гримм; Р Раск; А Востоков.
E) Антуан Мейе; Жозеф Вандриес; Шарль Балли; Альбер Сешэ; Эмиль Бенвенист.
15. Ежелгі Заман Лингвистикасындағы ең басты мәселе:
A) Зат пен атау ажырамас бірлікте болу керек.
B) Фонетика, грамматика, синтаксис.
C) Санскрит тілінің грамматикасы.
D) Пор-Рояль грамматикасы.
E) Универсалды символикалық тіл жасау болды.
16. Грамматика терминінің кең мағынадағы түсінігі
А) Жеткізу өресі тұрғысындағы ғылым
В) Сөздердің айтылу емлесі туралы ғылым
С) Сөзге қарағанда кіші я ірі бірліктерге қатысты
D) Тілдің қызмет етуінің жалпы заңдылықтары және осы заңдылықтарды зерттеуші сала
Е) Сөйлеу әрекеті туралы ғылым
Ғ) Жеткізу өресіне қарсы қойылатын мазмұн өресі тұрғысындағы ғылым
17.Тілде дифференциация заңы бойынша жасалған сөздер:
А) Баратын
В) Ғылым
С) Баратұғын
D) Айдын
Е) Ілім
Ғ) Білім
18.Сөз тіркесіне тән белгілер:
А) Грамматикалық жағынан өзара байланысты тіркес
В) Сөз тіркесі – грамматикалық категория
С) Интонация сөз тіркестерінің органикалық элементі болып табылады
D) Сөз тіркесі коннотатық мағынада болады
Е) Сөз тіркесінің предикативтілікті білдіруі шарт
Ғ) Толық мағыналы кемінде екі сөздің тіркесі
G) Сөйлем арқылы тілде коммуникативті қызмет атқара алады
19.И.И.Мещанинов бойынша синтаксистік дамудың пассив кезеңіне тән белгілер:
А) Іс-әрекеттің субъектісі ерекше эргативтік септікте тұрады
В) Етістік іс-әрекеттің сабақты және салт түрлерін көрсете алмайды
С) Инкорпорация әлсіреп, кейін мүлдем жойылады
D) Логикалық субъект пен объект бір-біріне кірігіп кетеді
Е) етістіктің салт-сабақты болуына қарамастан, атау септігі – бастауыштың формасы
Ғ) Іс-әрекеттің объектісі атау септігінде тұрады
G) Сөзден құралған комплекс бір бүтін тұтастық ретінде танылады.Сөз бен сөйлем ажыратылмайды
Н) Басты синтаксистік белгі – номинатив
20. Көне Қытай тіл білімін сипаттайтын негізгі белгілер:
А) Әр сөзге жеке таңба белгілер бергендігі
В) ХІХ ғасырға дейін өз бетінше дамығаны
С) Диалектизмдерді зерттегені
D) Көне сөздердің мағыналарын айқындау
Е) Буын жүйесін зерттеуді ұсынғандары
Ғ) Иероглифтің құрылысы мен этимологиясын айқындауы
G) Ат қою теориясының негізін қалағандары
21.Араб тіл білімінде өзара байланыста зерттелген мәселелер:
А) Тіл дыбыстарының жалпы жүйесі
В) Араб тілінің морфологиясы
С) Тілдің шығуына байланысты мәселелер
D) Сөйлеу үдерісіндегі фонетикалық құбылыстар
Е) Грамматикалық өнер мәселесі
22.А.Шлейхердің салыстыра зерттеген тілдері:
А) Неміс
В) Кавказ
С) Португал
D) Славян
Е) Испан
Ғ) Балтық
G) Исланд
Н) Латын
23.Тілдік талдауда тілдік тұлғаларды сипаттау, талдау кезеңдері:
А) Деректер өзара салыстырылады
В) Деректер өзара байланыстырылады
С) Деректер жиналады
D) Деректер іріктеледі
Е) Деректер копьютерге түседі
Ғ) Деректер қызметке бөлінеді
G) Деректер талдауға түседі
Н) Деректер мүшелерге жіктеледі
24.Қолданбалы лингвистиканың мәнісі:
А) Тілдің грамматикалық ерекшеліктерін сипаттау
В) Тіл құрылымы мен қызметі туралы білімнің лингвистикалық емес пәндердегі әрекеті арқылы анықталады
С) Тілдің фонетикалық жүйесін сипаттау
D) Тіл теориясының түрлі практикалық салаларда жүзеге асырылуы
Е) Тілдерді салғастыру арқылы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау
G) Тілдік жүйенің түрлі салаларындағы қызметін оңтайландыру
25. Құрылымдық талдаудың мақсаттары:
А) Систематология (лингвистикалық типтер жүйесін анықтау және осы типтерге сәйкес д.ж. тілдерін классификациялау)
В) Тілдің құрылымдың бірліктері арасындағы шекараны анықтау
С) Сөйлеуді мақсатқа бағытталған әлеуметтік әрекет ретінде зерттеу
D) Бір деңгей мүшелері арасындағы парадигмалық байланыстарды анықтау
Е) Тілдік таңбалардың сөйлеудегі қызметтерін анықтау
7-нұсқа
Араб грамматикасының бөлімдері:
А) фонология
В) Синтаксис
С) фонетика
Д) Сөзжасам
Е) Лексикология
Ғ) Морфология
G) Лексикография
ХҮІІ-ХҮІІІ ғғ. зерттеулердегі тілдің шығуына байланысты қамтылған пікірлер:
А) Тіл-қарым-қатынас нәтижесінде туған
В) Дарвинизм теориясымен астасатындығы
С) Тіл –көңіл-күйдің өзгеруіне қарай туған
Д) Тіл-дыбысқа еліктеуден шыққан
Е) Тілдің шығуына діни көзқарастың әсері
Ғ) Тіл –табиғи түрде пайда болған
ХІХ ғасырда салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушылар:
А) Ф. Фортунатов
В) Я. Гримм
С) Ф. Де Соссюр
Д) Ф. Бопп
Е) И. Гердер
ХІХ ғасырда қалыптасқан лингвистикалық бағыттар:
А) Әлеуметтік
В) Структуралық
С) Когнитивтік
Д) Неолингвизм
Е) Жас грамматистер
Тіл білімінде ХХ ғасырда пайда болған ғылым салалары:
А.) Педагогика
В) Палеонтология
С) Психолингвистика
Д) Археология
Е) Әлеуметтік тіл білімі
Ғ) Лингвомәдениеттаным
В. Гумбольдттың тіл мен этностың байланысы жөніндегі көзқарасын дамытушылар:
А) С. Карцевский
В) В. Пауль
С) Л. Блумфильд
Д) Б. Уорф
Е) Э. Сепир
Копенгаген лингвистикалық мектебінің негізін салушылар:
А) Х. Ульдалль
В) В. Матезиус
С) В. Пизани
Д) Р. Якобсон
Е) Б. Малиновский
Ғ) Л. Ельмелев
Алғашқы типолог ғалымдар:
А) Фридрих фон Шлегель
В) Ф.Ф. Фортунатов
С) Эдуард Сепир
Д) Гейман Штейнталь
Е) Вфон Гумбольдт
Ғ) Франц Бопп
G) Август Шлейхер
Ф. Де Соссюрдің негізгі жаңалықтары
А) тіл мен сөйлеудің екі бөлек құбылыс екенін дәлелдеді
В) Тіл тарихтан бұрынғы, тарихтан кейінгі деп бөліп қарады
С) Тілді тек өз ішінде зерттеу жеткілікті екенін айтты
Д) «Фонема» терминін алғаш қолданды
Е) Сөйлеуді тіл элементі деп қарады
Б. Уорф идеяларындағы қателіктер:
А) Тіл мен мәдениеттің қатынасын жоққа шығарды
В) Грамматикалық құрылысқа жете мән бермеді
С) Тілдің рөлін шамадан тыс асыра бағалады
Д) Әмбебап грамматика жасауды ұсынды
Е) Ойлау мен шындық дүниенің рөлін төмендетті
Жүйелік-құрылымдық тіл білімінің пайда болу, қалыптасу себептері
А) Салыстырмалы-тарихи әдістің зерттеу нысанының әлсіреуі
В) Ғылымда жаңа бағыттардың пайда болуы
С) Тіл ғылымындағы ғалымдардың көзқарастарының өзгеруі
Д) Тілдің практикалық қызметінің күрделене түсуі
Е) Нормативтік грамматикаға жеткілікті мән берілмеуі
Ғ) Ғылыми парадигмалардың орын алмастыруы
G) Тілдің ішкі заңдылықтарының шиеленісе түсу мәселесі
Парадигмалық қатынастың өзіндік сипаты:
А) Тіл элементтерін көлденең бағытта зерттейді
В) Әр тектес тұлғалар байланысын зерттейді
С) Тіл элементтерін синхрондық тұрғыда қарайды
Д) Тіл элементтерін диахрондық тұрғыда қарайды
Е) Тілдің әр мезгілдік деңгейіндегі күйін зерттейді
Ғ) Морфеманы сөздің құрамында зерттейді
G) Тіл элементтерін тік бағытта қарастырады
13. Көне Үндістан лингвистикасының алғашқы өкілі:
A) Я.В.Лоядан.
B) Ф. де Соссюр.
C) В.Томсен.
D) Яска.
E) Бетлингк.
