C) Махмұд ибн ал-Хусейін ибн Мұхамед әл- Қашқари.

D) Әлішер Науаи.

E) Әбу Хайан әл-Гарнати.

17. Тіл біліміндегі натуралистік бағыттың негізін салушы:

A) Рамус Раск (1787-1832).

B) Якоб Гримм (1785-1863).

C) Франц Бопп (1791-1867).

D) Вильгельм Гумбольдт (1767-1835).

E) Август Шлейхер (1821-1868).

F) Макс Мюллер (1823-1900).

18. Психологизм бағытының ірі өкілдері:

A) А. Шлейхер; Ч. Дарвин; В. Гумбольдт.

B) Гейман Штейнталь; Мориц Лацарус; Вильгельм Вундт; Александр Афанасьевич Потебня.

C) Әбу Насыр әл-Фараби; Әбу Әли ибн Сина; Махмұд Қашқари.

D) Конфуций; Аристотель; Платон; Демокрит.

E) Антуан Мейе; Жозеф Вандриес; Шарль Балли; Альбер Сешэ; Эмиль Бенвенист.

19. В.Гумбольдтың классификациясы бойынша “аморфты тіл” деген термин нені білдіреді:

A) Аморфты тілді өлі тілдер деп атайды.

B) Аморфты тілді универсалды символикалық тіл деп атайды.

C) Аморфты тілді философиялық тіл деп атайды.

D) Аморфты тілді даралаушы (изолирующий) тіл деп атайды.

E) Аморфты тілді канондық тіл деп атайды.

20. Орта ғасыр лингвистикасында киелі және қасиетті тіл немесе Пайғамбар тілі деп есептелген тіл:

A) Философиялық тіл.

B) Аморфты тіл.

C) Даралаушы (изолирующий) тіл.

D) Канондық тіл.

E) Жасанды тіл.

21. Қайта өрлеу дәуірінің лингвистикасы қай ғасырларды қамтиды:

A) XX ғасыр.

B) V-XV ғасыр.

C) XV-XVIII ғасыр.

D) б.д. V ғасырына дейін.

E) XIX ғасыр.

22. Прага лингвистикалық мектебінің негізін салушы чех германисі:

A) Джулиано Бонфантелер.

B) Вилем Матезиус.

C) Гуго Шухардт.

D) Антуан Мейе

E) Франц Бооп.

F) В.Виноградов

G) Э.Сепир

23. Россиядағы нағыз ғылыми “түркология” қай кезеңнен басталды:

A) XIX ғасырдың II жартысынан басталады.

B) XIX ғасырдың I жартысынан басталады.

C) XIX ғасырдан басталады.

D) XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басынан басталады.

E) XVII ғасырдан басталады.

F) ХІ ғасырдан басталады

24. Ат қою немесе атау теориясы дегеніміз не:

A) Даму кезеңі.

B) Тіл білімінің алғашқы іргетасы саналатын теория.

C) Ежелгі дәуір тіл білімі туралы теория тіл ғылымының.

D) Зат атауларының пайда болу себептерін түсіндіретін теория.

E) Лингвистикаға қатысты ой-пікірдің бастамасы.

25. Грамматикалық өнер немесе жазу өнері деп нені айтамыз:

A) Жазба ескерткіштер тілі.

B) Тілді дұрыс қолдану ережесін белгілейтін сала.

C) Тіл ғылымының тарихын кезеңдерге бөлу.

D) Көне ғылымдардың бірі.

E) Дыбысқа еліктеу теориясы.

5-нұсқа

1. «Универсалды грамматиканың» авторы кім:

A) Френсис Бэкон.

B) Вильгельм Лейбниц.

C) Рене Декарт.

D) Михаил Ломоносов.

E) Пор-Рояль монастырының ғалымдары.

2. Салыстырмалы-тарихи әдістің негізін салған кім:

A) Иоганн Гердер.

B) Жан жак Руссо.

C) Антуан Арно.

D) Франс Бопп.

E) Колод Лансло.

3. Салыстырмалы-типологиялық әдіс немесе типологиялық тіл білімінің өкілдері:

A) Фридрих Шлегель,Вильгельм Гумбольдт.

B) Расмус Раск, Якоб Гримм.

C) М.Мюллер, А.Шлейхер.

D) А.Потебня, В.Вундт.

E) Ф.Фортунатов, А.Шахматов.

4. В.Гумбольдттың тіл философиясы неге негізделді:

A) Тілдің пайда болу себептерін ашуға.

B) Тілдің қоғам өміріндегі орны мен қызметін анықтауға.

C) Тілдің философия, логикамен байланысын көрсетуге.

D) Тілдерді салыстыра зерттеуге.

E) Тілдердің туыстығын дәлелдеуге.

5. «Натуралистік ағым» өкілдерінің тіл туралы түсінігі:

A) «Тіл – биологиялық организм, тілде даму деген болмайды, тек биологиялық өсу болады».

B) «Тіл адамдардың рухани өмірімен тығыз байланысты».

C) «Грамматика дүние жүзіндегі тілдің барлығына ортақ болу керек».

D) «Тілдер флективті және агглютинативті деген екі топқа бөлінеді».

E) «Тіл – қатынас құралы».

6. «Психологиялық тіл білімінің» көзқарастары:

A) «Формасыз тіл болмайды, оның көріну жолдары әр тілде әр түрлі болады».

B) «Морфологиялық белгілер – тілдегі ұсақ жүйелердің ішіндегі тұрақтысы».

C) «Тілдің дамуындағы құбылыстар халықтың психологиясына байланысты. Халық психологиясы тілдің ішкі формаларын анықтайды».

D) «Тілде даму деген болмайды».

E) «Тіл ойды білдіретін мағына мен қарым-қатынас».

7. «Жас грамматистер» бағытының негізінде Ресейде қандай мектептер қалыптасты:

A) Шахматов мектебі.

B) Пешковский мектебі.

C) Фортунатов мектебі.

D) Бодуэн де Куртенэ мектебі.

E) Мәскеу және Қазан лингвистері мектептері.

8. Орыс түркологтарын атаңыз:

A) Фортунатов, Шахматов, Пешковский.

B) Радлов, Ильминский, Катаринский, Мелиоранский.

C) Трубецкой, Якобсон, Бартоли.

D) Ф.де Соссюр, Б.де Куртенэ.

E) Ельмслев, Блумфилд, Хомский.

9. Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым қалай аталады: