36. Құтыру кезіндегі жедел жәрдем және симптомдар.

Құтыру қоздырғышы вирус (Neuroryctes rabieis), ауру жануарлардың сілекейімен бөлінеді, құтырған үй не жабайы жануаралар адамға тістеп жұқтырады, сондай ақ құстар да жұқтыруы мүмкін егер зақымдалған тері не шырышты қабатқа сілекейі түсетін олса. Инкубациялық кезеңі тістеген уақыттан 15 күннен 2 айға дейін, бір жылға дейін созылуы мүмкін. Клиникалық түрде 3 кезең белгіленеді: бастапқы (депрессиялық), қозушылық және сал аурулар кезеңі. Алғашқы 1-3 күндері продромальді көріністер байқалады: Тістеген жер қызарып, солқылдап ауырып, күйдіріп ашып ысиды; Алқынып демалады, түрі жаңа гана жылаған адам сияқты болады; Ауырсынып және қиналып жутынады, аузының сілекейі қоюланып, желімдесе береді; Адамды үрей билейді, ашуланшақ келеді; дене қызуы - 37 ºС, жалпы қозушылық, судан үреймен сипатталады (гидрофобия), аэрофобия фото. 2-3 күндері жалпы тырысулар мен жұтыну бұлшықетінің спазмымен айқын қозғыштық байқалады: мазасызданып, төсектен атып тұрып, айқайлайды, сқзі түсініксіз, есту және көру галюцинациялары. Салдану сатысында: Басми қыртысы жұмыс істемей қалады, сезімталдық жоғалады. Өлім алдында талма ұстап, дене құрысып сал болып қалады.

Жедел жәрдем. При появлении клинических симптомов спасти больных не удается. Лечение симптоматическое, с целью облегчить страдания больного. Больных помещают в затемненную тихую комнату. Вводят в больших дозах морфина гидрохлорид, омнопон, аминазин, димедрол, хлоралгидрат в клизмах; перевод больного на искусственную вентиляцию легких может продлить его жизнь. Прогноз всегда неблагоприятный. Смерть наступает в течение 1–3 дней с момента появления приступов гидрофобии. Поэтому при укусах животными необходимо сразу же обратиться к врачу. При укусах рекомендуется промыть рану мыльной водой, прижечь настойкой йода. Хирургическое иссечение краев раны и наложение швов в первые дни противопоказаны.

Доза антирабического иммуноглобулина (АИГ)- Гетерологичиый (лошадиный) антирабичес-

кий иммуноглобулин назначается в дозе 40 ME на 1 кг массы тела. Гомологичный (человеческий)

антирабический иммуноглобулин назначается в дозе 20 ME на I кг массы тела.

37. Гипокальцемиялық криздің дамуы (тетания)

Гипокальциемиялық криз (тетания) көбінесе қалқанша безіне оперативті араласулардан кейін дамиды. Паратиреоидты тетания белгілері бірнеше сағаттан соң сирек операциядан соң 1—2 күнде дамиды. Тіпті бірнеше апталардан соң дамуы да мүмкін.

Кейде тетания қалқанша маңы бездерінің инфекционды-токсикалық зақымдануы нәтижесінде, терапевтикалық мақсатта қолданылған радиоактивті йодтың әсерінен, қатерлі жаңатүзілістердің метастаз беруі салдарынан дамиды. Сондай ақ қалқаншамаңы бездерінің амилоидозы, туберкулез, тұмау, қызамықта дамығаны белгілі.

Жаңа туған балаларда тетания дамуы паратгормон жетіспеушілігімен байланыстырады. Оның себебі жүктілік кезінде анасында гиперкальцемия не партгормонның гпиерпродукциясынан қалқанша маңы бездерінің қызметі сөнген деп саналады. Адекватты емес ем, түрлі психикалық, физикалық жүктемелер, жарақаттар, интоксиккациялар, қабыну және инфекционды процесстер паратиреоидты жетіспеушілігі бар науқастарда жіті тетания ұстамаларын тудырады.