3 Тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі пәнінің зерттеу әдістерін кесте арқылы сипаттау

4 Тақырыпқа сай негізгі ұғымдарға талдау жасау: тәрбие, тәрбие процесі, тәрбие әдістемесі

Тәрбие – жеке адамды мақсатты бағытта, жүйелі түрде қалыптастыру. Аға ұрпақтардың тәжірибесін беру және игеру, сананы қалыптастыру, тәрбиеленушілердің сезімін дамыту және мінез-құлық дағдыларын қалыпқа түсіру, оларды өмір мен еңбекке даярлау тәрбие процесінде жүзеге асырылады. Жалпы алғанда, бұл процеске балаларды күту және олардың дене күшін дамыту; белгілі бір идеологияны, мінез-құлық белгілерін қалыптастыру; мәдени мұраға тарту, көркемдік талғамды дамыту енеді.

Тәрбие - тар мағынада жеке тәрбиелік міндетті шешуге, жеке адамның белгілі бір қасиетін қалыптастыруға, меселен, эстетикалық талғамын тәрбиелеуге бағытталған жұмыс.

Тәрбие жаңа ұрпақты өмірге, еңбекке дайындау арқылы коғамның алға қарай дамуын қамтамасыз ететін процесс. Тәрбие -педагогикалық кең мағынада қоғамның арнайы бөлінген адамдары - мұғалім, педагог, тәрбиешілердің басқаруымен жүргізілетін мақсатты үрдіс. Олар арнайы тәрбие жұмысын ұйымдастырып, жеке адамның қалыптасуына ықпал жасайтын жиынтық факторларды пайдалана отырып әрекше әдіс-тәсілдерді қолданады.

Тәрбие процесі – күрделі динамикалық жүйе. Бұл жүйенің әр компоненті өз кезегінде өзіндік компоненттері баржүйе ретінде қаралады. Қолайлы шектерін қолдану арқылы әрқилы жүйе мен құрылымдар түзуге болады. Қазіргі теориялық педагогикада тәрбие процесінің талаптарымен құрылған мынадай жүйелері белгілі: тәрбие процесінің мақсаты, міндеті,мазмұны, процестің өту жағдайлары, тәрбиеші мен тірбиеленушінің қарым-қатынасы, әдістер мен дормалары, процесті даму кезеңдері.

Тәрбие процесі – қоғамның талап тілектеріне сай әрбір жеке тұлғаның ақыл ойын, сана сезімін, ерік жігерін, мінез құлық ерекшеліктерін жүйелі түрде қалыптастырып, дамытудағы тәрбиешілер мен тірбиеленушілердің өзара бірлескен әрекеті.

Әдістеме дегеніміз- "Методика" сөзі ежелгі грек тілінен аударғанда-"таным тәсілі", "зерттеу жолы" деген ұғымдарды береді.Әдіс дегеніміз-нақты міндетті шешудің,әлдебір мақсатқа жетудің тәсілі. Сонда, әдістеме бұл әдістер жиынтығы,кешені.

Тәрбие әдістемесі- тәрбие процесін оның мақсат міндеттеріне сай уйымдастырудын көптеген амал тәсілдерінің жиынтығы болып есептеледі.

5 Тәрбие жүйесі, құрылымы мен компоненттерінің сызбасын әзірлеу

Тәрбие жүйесі – жеке адамды идеялық саяси,адамгершілік,экономикалық т.б жағынан қалыптастырудағы жүйелі процесс.Тәрбие жүйесі – адамдарды мақсатқа бағытталған іс-әрекет үрдісінде тәрбиелеу кешені. Тәрбие жүйесі - мақсаттар, ұжымдық қатынастар, шығармашылық істер, тәрбие жұмыстарын ұйымдастырудың әр түрлі формалары мен тәсілдерінің бір-бірімен өзара тығыз байланысты жиынтығыретінде қарастырылады.Тәрбие жүйесі - бұл мектептегі оқушыларды тәрбиелеу ортасы. Зерттеуші Л.И. Новикова тәрбие жүйесі - бұ өзара байланыс жағдайында болатын элементтердің жиынтығы деген пікірді ұсынады.Ал қазақстандық зерттеуші Б.И.Иманбекованың анықтауынша тәрбие жүйесі - тұлғаның рухани-адамгершілік, шығармашылық дамуын қамтамасыз ететін әлеуметтік шындық құрауыштарының жиынтығы. Тәрбие жүйесінің құрауыштары: - мақсат - иедеялар; - іс-әрекет; - субъектілер; - қарым-қатынас; - игерілген орта; - басқару Тәрбие жүйесінің құрауыштарындағы мақсат - бұл мектептің тәрбие процесінің нәтижесін және тиімділігін арттыру. Тәрбие жүйесінің атқаратын негізгі қызметтері: - кіріктіруші - тәрбие ықпалдардың бірлігін қамтамасыз етеді;

- реттеуші - бұл тәрбие жүйесін басқаруға бағытталған қызмет;

- дамытушы - бұл тәрбие жүйесін үнемі динамикада, яғни- қорғау; - түзету; - компенсациялау.