Практикалық дағды №2
Ерітіндінің рН анықтау.
Приборлар мен реактивтер: рН- метр, стакандар, зерттелетін ерітінділер: NaOH, HCl, аспириннің ерітіндісі, дист Н2О, құбыр Н2О, фильтр қағазы, шайғыш.
Жұмыстың мақсаты: зерттелетін ерітіндінің рН анықтау.
Орындау алгоритмі.
№ |
Практикалық дағдыны сатылық әдіспен бағалау |
Баллдар |
1 |
рН-метрдің қолдану ережесімен танысу (прибордың құжаты бойынша). рН-метр приборын токқа қосу. MODE басып рН жолағын таңдау. |
10 |
2 |
Әрбір өлшеу алдында электродты дистилденген сумен шайып, фильтр қағазымен құрғату керек. |
20 |
3 |
25,00 см3стаканға зерттелетін ерітіндіні құяды. Электродты зерттелетін ерітіндісі бар стаканға батырады, оның стаканның түбінен биіктігі 1,5-2 смболу керек. ON тетікшесін басады. |
10 |
4 |
рН-метр көрсеткішін жазып алады. OFF тетікшесін басады. |
10 |
5 |
Зерттелетін ерітінділердің рН өлшеп болғаннан кейін, OFF тетікшесін басады және приборды токтан ажыратады. Электродтарды дистилденген сумен шайып, 3-4 М КCl ерітіндісі бар стаканға салып қояды. |
10 |
6 |
Зертханалық жұмысты орындау дұрыстығы және қауіпсіздік техникасын сақтауы. |
30 |
7 |
Талдауды игеру және қорытынды жасау. |
10 |
Максимальді балл - 100 |
||
Тапсырмаға кеткен уақыт - 20мин. |
||
Практикалық дағды №3. Берілген рН мәнімен буферлік ерітінділерді дайындау, буферлік сиымдылықты анықтау. Буферлік жүйенің рН – ына сұйылтудың әсерін үйрену.
Приборлар мен реактивтер: бюреткасы бар штатив, пробиркалар, «Буферлік жүйелер» кестесі, ерітінділер СН3СООН (0,1 М),СН3СООNa(0,1 М), пипеткалар 10 мл және 2 мл, құюға арналған колба, резиналы груша.
Жұмыстың мақсаты: Берілген рН мәнімен буферлік ерітінділерді дайындау, буферлік сиымдылықты анықтау. Буферлік жүйенің рН – ына сұйылтудың әсерін үйрену.
Орындау алгоритмі.
№ |
Практикалық дағдыны сатылық әдіспен бағалау |
Баллдар |
1 |
Пробиркаға рН = 4,74 (рКСН3СООН = 4,74) сәйкес ацетатты буферінің 10 мл ерітіндісін (5 мл сірке қышқылы + 5 мл натрий ацетаты) дайындап оның 2 мл басқа пробиркаға құю керек. Ол үшін 1-ші пробиркаға 4 мл сірке қышқылы және 4 мл натрий ацетатының ерітіндісін, ал 2-ші пробиркаға 1 мл сірке қышқылы және 1 мл натрий ацетатының ерітіндісін құяды. |
20 |
2 |
2 мл ерітіндісі бар пробиркаға 6 мл дистилденген су құяды. |
20 |
3 |
Әрбір пробиркаға 2 тамшыдан метил қызыл индикаторын тамызып, араластырады. |
20 |
4 |
Ерітінділердің түстерін салыстырып қорытынды жасайды. |
20 |
5 |
Буферлік сиымдылықтың ацетатты буфердің рН-на тәуелді графигінен максимальді буферлік сиымдылықты анықтайды. |
10 |
6 |
Зертханалық жұмысты орындау дұрыстығы және қауіпсіздік техникасын сақтауы. |
10 |
Максимальді балл - 100 |
||
Тапсырмаға кеткен уақыт - 20мин. |
||
Рис. I. Буферлік сиымдылықтың ацетатты буфердің рН-на тәуелділігі