29. Еңбек шарттарын бағалау. Жұмыс орнын аттестациялау мерзімдері.

Қауіпсіздік және зияндық топтар өндіріс үрдісінде қосымша – 3- бойынша орнатылады.Еңбек шарттарын бағалау өндірістік араласқан және үйлесімді факторларды қоса алғанда өлшемнің нәтижелері негізінде орындалады. Еңбек шартын қауіпсіздігі және зияндығы бойынша жалпы бағалау былай орнатылады:

-жоғары тобы және зияндық дәрежесі бойынша.

-егер 3 немесе одан да көп факторлар 3.1 жатқан жағдайда, онда жалпы еңбек шарттарын бағалау 3,2 тобына жатқызылады.

Егер 3,2,3.3,3,4 тобының екі немесе одан көп болса, еңбек шарттары бір сатыға жоғары бағаланады.Зиянды факторлармен жанасудың уақыты қысқарғанда еңбек шарттары аз зиянды болып бағаланады, бірақ 3.1 тобынан төмен болмайды.Кәсіпорындағы жұмыс орындарын аттестациялау өндірістегі маңызды мәселелердің бірқатарын шешуге ықпал етеді:

• Ауыр жұмыстағы зиянды және қауіпті еңбек шарттарындағы жұмысшыларға заңды түрде жеңілдік көрсету және сыйақы беру.

• Мамандығының әсерінен алған ауру деген күндік туған кездегі шешім.

• кәсіпорынның, цехтың, аумақтың, өндірістік жабдықтардың тоқтатылуы;

• адам өміріне немесе денсаулығына зиян келтіретін жұмысының технологиясы;

• еңбек келісіміне жұмысшылардың нағыз еңбек шарттарын кіргізу.

• еңбек шарттарының жағдайы туралы қолайсыз еңбек шарттары үшін берілетін жеңілдік және сыйақы туралы статистикалық есепті құрастыру.

Жұмыс орны аттестациясының мәліметтері бойынша «Еңбек шарттарын жақсарту және сауықтандыру бойынша шаралардың жобасы» құрылады.Егер бұл шаралар қауіпті және зиянды өндірістік факторларды тиімді және мүмкін болатындай жағдайға жеткізуге жол бермеген уақытта ғана өңделеді. Өндірістік ортадағы зиянды және қауіпті жағдайдағы жұмыс үшін жеңілдік жүйесі және сыйақы кіргізіледі, «уақытпен қорғау» жүйесі қолданылады.Еңбек шарттары бойынша жұмыс орны үшін жүргізілетін аттестациялардың мерзімін кәсіпорын өзі орнатады, бірақ 5 жылда 1 реттен аспауы керек. Нәтижелері арнайы хаттамамен рәсімделеді, бұл хаттамаға еңбек шарттарын жақсарту және сауықтыру шараларының жобасы тіркеледі, бұл мәліметтер қатаң есепке алынады, кәсіпорында 50 жыл сақталады, егер кәсіпорын таратылса, сатып алған келесі кәсіпорынға өтеді.Еңбек шарттары бойынша жұмыс орнына жүргізілген аттестациялардың орындалу сапасы кәсіпорындардың барлықжеке меншігі мемлекеттік органдарымен бақыланады. Еңбек шарттары бойынша жұмыс орнына жүргізілген аттестация сертификатқа дайындық болып табылады.

30. Еңбек қорғау талаптарына сай келетінін айғақтайтын құжат-сертификат

санаттары. Өндірістің қауіпсіздік сертификаты.

«Қауіпсіздік сертификаты» - бұл кәсіпорындағы жүргізілген шаралар мен мемлекеттік нормативті талаптарға сай келетінін айғақтайтын құжат, кәсіпорындағы еңбекті қорғау жұмысын сертификаттау міндетті түрде аймақты сертификаттау бойынша органдарымен, ғылыми-методикалық орталықта дайындықтан өткен сарапшы-маманның қатысуымен өтеді. Сертификат кәсіпорындағы еңбекті қорғау жұмысының мемлекеттік нормативті талаптарына сай келетінін растайды.

- кәсіпорындағы еңбек шарттарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша жұмыс берушінің қызметін, еңбегі қорғау және комиссияның сәйкес келуі;

- қызметкерлерді оқыту және уақытынды нұсқаулар өткізу;

қызметкерлерді жеке және ұжымды қорғауды қамтамасыз ету.

- объектілерде рұқсат құжаттарының, лицензиялардың, гигиеналық нәтижелердің, сертификаттардың, «қауіпсіздік декларацияның» болуы сертификат үрдісінде орнатылады.

«Еңбекті қорғау бойынша талаптарға сай өндірістік объектілерді сертификаттау тәртібіне» сай үш санатқа бөлінеді – І, ІІ, ІІІ.

І-ші санатты сертификат 90 пайыздың аттестациядан өткен тұрақты жұмыс орнына беріледі, қалған 10 пайыз 6 айдың ішінде сертификаттаудан кейін аттестациялануы керек.

ІІ санатты сертификат өндірісте аттестациядан 75 пайызы өткен, жұмыс орны бар және қалған жұмыс орындарына техникалық-ұйымдастыру шараларының құжаттары, олардың аттестациялары сертификаттаудан кейін екі жылдың ішінде қамтамасыз етіледі.

ІІІ санатты сертификат өндірісте аттестациялаудан өткен 50 пайыз жұмыс орны бар және қалған орындарға техникалық ұйымдастыру шараларының құжаттары бар, сертификат берілгеннен кейін екі жылдың ішінде қалған жұмыс орындары аттестациялануы тиіс.«Қауіпсіздік сертификаты» бар өндірістерде талаптарға сай инспекторлық бақылаулар жүргізіледі, талаптарды бұзушылық жағдайында сертификаттың күші жойылады немесе қайтарып алынады. «Сертификаттың берілуіне дейін еңбекті қорғау бойынша құрылған сарапшы комиссияның өкілі жұмыс орнын аттестациялауды тексеруі мүмкін.Қазақстан Республикасының мемлекеттік орган биліктері өзінің құқықтарының басқа, «Сертификат» алған кәсіпорындарға салық және басқа жеңілдіктерді жасай алады. Жеңілдіктің мінездемесі және түрі «Сертификат» санатына байланысты және өндірістің қауіп деңгейіне байланысты белгіленеді.Кәсіпорынның еңбекті қорғау жұмысын сертификаттауға кеткен шығынын өндірістегі келеңсіз жағдайларда және кәсіби аурулардан міндетті сақтандыруда төмен бағамен сақтандырылады, осылайша шығын қайтарылады, осылайша шығын қайтарылады.«Қауіпсіздік сертификатын» алған кәсіпорын 5 жыл аралығында жеңілдіктерге құқығы бар. «Қауіпсіздік сертификаты» - кәсіпорынның қоғамдағы престижі мен бәсекеге қабілеттілігі көтереді, сенімді серіктес екенін мойындатады.