Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Археография, Лекциялар жинағы.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

1660 Ж. 4 қазан – 1661 ж. 27 шілде. – Қару-жарақ палатасының кіріс-шығыс кітабынан. – Белорусстық оюшыларға піл сүйегін босату туралы

(Русско-белорусские связи. 1570–1667 гг.: Сб. документов. Мн., 1963. С. 439)

1676 Ж. 9 сәуір – 11 тамыз. – Смоленск қ. Кеден кітабынан. – витебскілік мыташы Провония мен шляхтич а. Кисельге поташ сату туралы жазба

(Сб. документов. Мн., 1972. С. 190)

Мерзімдік басылымдардың өз материалдары (мақалалар, корреспонденциялар, репортаждар, есептер, т.б.) дербес датасы жоқ болса, жариялану датасымен беріледі. Мерзімдік басылымдарда жарияланған құжаттар (декреттер, резолюциялар, қаулылар, т.б.) өздерінің даталары болмаған жағдайда, оларға да жариялану датасы қойылып, бұл туралы мәтінге түсініктемеде ескертіледі:

БЛКСМ ОК-нің БССР еңбекші жастарына Батыс Белоруссия мен Польшаның комсомолдарына олардың фашизмге қарсы күресіне қолдау көрсету мақсатында жәрдем қорын құру туралы арнауы

21 қыркүйек 1925 ж.*

* Дата опубликования в [в газете «Чырвоная змена» № 61 (209) от 21 сентября 1925 г.]

(Борьба трудящихся Западной Белоруссии за социальное и национальное возрождение и воссоединене с БССР. Т. 1. С. 321)

ХХ ғ. басына дейін жасалған құжаттарды жариялаған кезде, әдетте дата тақырыптың басында, ал оның элементтері кері бағытта (жылы, айы, күні) орналастырылады да, тақырыптың басқа бөліктерінен нүктемен және тиремен бөлінеді:

1905 Ж., мамырдың 10-ы. – Минск губерниялық жандарм басқармасы бастығы көмекшісінің Полиция департаментіне Речицкий у. Лоев мекенінде 1 мамырға арналған прокламациялардың таратылуы туралы хабарламасы

(Белоруссиядағы революциялық қозғалыс. 1905 – 1907 гг. Мн., 1955. С. 115)

ХХ ғ. құжаттарын жариялаған кезде дата әдетте тақырыптың мәтіндік бөлігінің астында, оң жағынан, жаңа жолдан қойылады. Дата элементтері тікелей тәртіппен (күні, айы, жылы) беріледі.

Құжаттарды басылымға даярлау процесінде археографқа әрқилы датировкаларды қазіргі жыл санауымызға көшіру ісімен айналысуға тура келеді. Егер датаны көшіру керектігі даусыз болса, онда басқа дәуір датасы (мысалы, Дүниені Жаратудан болған) қазіргі заманғы датадан кейін жақша ішіне алынып беріледі. Егер қыркүйектік, наурыздық немесе басқа да жылдың басталуы, айдың қойылмауы қазіргі жыл санауымыз бойынша жылын нақты анықтауға мүмкіндік бермейтін болса, онда қисық сызық арқылы екі шектес жылдар бірге беріледі:

6971 – 1463/64 ж.

Белоруссияда, Ресейде 1918 ж. 1 ақпанға дейін жасалған құжаттар көне (юлий) стилі бойынша даталанады, ал 1918 ж. 1 ақпанынан кейін жасалған құжаттар – жаңаша (григориандық) стиль бойынша даталанады.

Басылым тақырыбына байланысты құжаттарға қосарлы дата – ескіше және жақша ішінде жаңа стильмен немесе керісінше берілуі мүмкін:

1686 ж., сәуірдің 26-сы (6 мамыр). – Ресей мен Польша арасындағы Мәңгілік бейбітшілік келісімінен. – Қалалар, сауда, пошта және Польша, Литва мен Украинадағы православ тұрғындарға қысым жасамау туралы баптар

(Русско-белорусские связи во второй половине ХVП в. С. 346)

Қосарлы дата 1918 ж. 1 ақпанынан кейін жасалған, бірақ ескі стиль бойынша даталанған құжаттарға да берілуі мүмкін. Бұл жағдайда юлий күнтізбесі бойынша дата жаңа стильдегі датадан кейін жақша ішінде көрсетіледі: