14. Шарұшыру әдістері: аналитикалық,графикалық,графо-аналитикалық әдістерді салыстырыңыз

Таңдамалы әдіс. Бұл қарапйым әдістердің бірі. Мұнда мередианальды және зональды құрамалардың шардың барлық кездегі негізіне сүйене отырып, координаталар анқталады. Яғни, жел векторының да өзіне тән құраушылары болады. осы айтылғандардың барлығы айтылған соң нақты желді есептеу қиын болмайды. Cn – 1 және Сп нүктелері – сол кездегі шардың кеңістіктегі проекциялары. 0 – бақылау жүргізілетін орын. Сп – 1 және Сп – белгілі бір уақыт аралығындағы жел әсерінен өткен жол кесіндісі. 0Сп – 1= H_{n – 1} ctg B _n-1; 0Cn = H_n * ctg B_n; Мұнда, проекциялар х және у осьтерінде шығысқа және солтүстікке бағытталады. Осы әдісте желдің бағытын табу үшін біз келесі қатынасты пайдаланамыз: tg γ = (C¹_n-1* C¹_n) / (C¹¹_n-1* C¹¹_n); Бұл формуладан әрі қарай, С_п-1*С_п= arc (tg γ) ±180⁰; ±180⁰ – мәселесі жел бағытына бағытталған болады. Желдің алынған жылдамдығы мен бағытын орташа қабатқа сәйкестендірген үлгімен табамыз. Осылайша берілген формулалар арқылы уақыт пен биіктіктің мәндерін ала отырып, үлкен қабаттағы жел өлшемін анықтаймыз. Бізде қанша қабат болса, формуламен есептеулерде де сонша рет қайталанады. Бұл әдіс бұрыннан белгілі болса да есептеулері ұзақ уақытты алатын есептеулерді қазіргі кезде қолданып жүр. В. Михель таңдамалы әдістің тағы бір түрін ұсынды. Ондағы есептеулер тригонометриялық қарым – қатынастарға сәйкестендіріліп жүргізіледі. Бұл әдіс күрделілігіне қарамастан тәжерибеде біраз қолданыста болды.

Сызбалы – таңдамалы әдіс. Бұл әдісте есептеулердің бір бөлігі аналитикалық, екінші бір бөлігі сызбалы жолмен анықталады. Оның қарапайым мысалы, радиональды тордағы бақылауды өңдеу. Алдымен сызғыш немесе кесте көмегімен алып тастау кескіні есептелінеді. Содан соң сызбалы әдіске көшеді. Арнайы торда немесе милиметрлік қағазда сызықтар жүргізіледі. Оның негізіне азимут мәнін есептеу енеді. Радианды сызықтар азимутты белгілеуді жиілетеді. Ал нүктелер өзара қосылады, қосылған нүктелер шардың жоын, ал ауытқуы желдің әсерін білдіреді. Әр кесіндінің ұзындығын анықтай отырып, әр қабаттағы жел жылдамдығын анықтаймыз. Желдің бағытын транспортир көмегімен анықтаймыз. Радиалды тордағы бақылауды өңдеу әдісі таза графикалық Молчанов шеңбері шыққанша қолданыста болды.

Сызбалы әдіс. Бұл әдіс сызбалы-таңдамалы әдісті техникалық жағынан аса жете талдап, өңдеу нәтижесәнде пайда болады. Молчанов шеңбері негізінен үш бөліктен тұрады. Олар: жылжитын және жылжымайтын шеңбер, олардың арасындағы сызғыш. Сызғыш бір осьте айналатын Молчанов шеңберінің жылжитын бөлігі мөлдір заттан жасалады. Оның қырында 0-360⁰ азимут берілген. Бұл әдісте жылжитын бөліктегі номаграмма толықтыра түсті. Оның жанында 0-90⁰ мәндер берілген, бұл мәндер дәлдікті қамтамасыз етеді. Шеңбермен жұмыс істеу өте оңай. Нүкте жасау үшін жылжымалы сызғыштың орын бұрышына тигізеді. Сол жерге азимут әкеледі. Одан әрі ортасынан бастап жылжи отырып, ctg-оид табылады. Және биіктік сәйкестендіріледі. Табылған нүкте қасына сол кездегі уақыт белгіленеді. Осылайша координаттар енгізіліп, горизонтальды кеңістіктегі кескіндер алынады. Ол атмосфера қабатындағы желге сәйкес келеді. Желдің жылдамдығы мен бағытын оңай анықтауға болады. Жылжымалы шеңберді айналдыра отырып, кескінді торға тік және көлденең сызық арқылы параллель етіп қоямыз. Қойылған сызықтағы екі нүкте арасындағы тор көзінің саны жел жылдамдығына сәйкес келеді, ал бағытын анықтағанда уақыттың аз мәндеріне қарай отырып, шеңбердің центрінен өтетін диаметрі бойынша анықтаймыз.