60. Html тілі туралы жалпы түсінік

                Интернетке түрлі қызметтердің  жиынтығы әсер етеді. Солардың бірі  ең көп тараған қызметтер қатарына Web (World Wide Web(бүкіләлемдік өрмекші)) енеді.  Web – тораптардағы құжаттардың негізгі форматы  HTML болып табылады. HTML (Hyper Text Maker Language) ағылшын тілінен аударғанда  мына мағынаны білдіреді: гипермәтінді белгілеу тілі.

Гипермәтін – бұл қосымша элементтерді  басқару мақсатында  ішіне екпінді элемент орналасқан  мәтін түрі.

Html тілінің құрылымы

<HTML>

<HEAD> <TITLE> құжат тақырыбы </TITLE> </HEAD>

<BODY>

құжаттұлғасы

</BODY>

</HTML> 

Кµп жаѓдайларда HTML документтердіњ таќырыптары болады. Олар <Hn></Hn> тегтер арќылы жасалады, n–ніњ орнына 1-ден 6-ѓа дейін сан жазамыз. Осы тегтер ортасына текстімізді орналастырсаќ, сізге белгілі кµлемді таќырып шыѓады.

<H1>Таќырып</H1>

<H2>Таќырып</H2>

<H3>Таќырып</H3>

<H4>Таќырып</H4>

<H5>Таќырып</H5>

<H6>Таќырып</H6>

Ал енді жања абзацќа шыѓару ‰шін <P>, ал жања жолѓа шыѓу ‰шін <BR> тэгі жазылады. Б±л тэгтерді жабу керек емес. Єрине, егер Сіз <P> тэгінде ALIGN абзацты т‰зеу элементін ќолданбасањыздар:

<P ALIGN=LEFT>Сол жаќ шетке т‰зеу</P>

<P ALIGN=CENTER>Ортаѓа келтіру</P>

<P ALIGN=RIGHT>Оњ жаќ шетке т‰зеу</P>

Ал текстке ќалыњ, курсивті, сызыќты жєне т.с.с. т‰р беру ‰шін, оны сай келетін тэгтер ортасына жазу керек:

<B> Ќалыњ текст </B>

<I> Курсивті </I>

<U> Асты сызылѓан </U>

<STRIKE>Сызылып тастаѓан</STRIKE>

<SUP> Жоѓарѓы индекс </SUP>

<SUB> Тµменгі индекс </SUB>

Кейбір тегтер белгілі бір параметрлермен ќолданыла алады немесе ќолдану тиіс, олар ашылѓан тэг элементтерінде жазылады (бір тэгте бірнеше параметр беруге болады). Мысалы, ашылып жатќан <FONT> тэгініњ (</FONT> жабылатын тег жазылу тиіс) бірнеше арибуттары болуы м‰мкін:

SIZE — шрифттіњ µлшемін береді (стандартты шрифт µлшемі -«3»). Текстті <FONT SIZE=n></FONT> тэгтерініњ ортасына ќойсаќ (б±л жердегі n — цифр) Сіз оѓан керекті µлшем бересіз:

<font size=»1″>Мысал 1</font> <font size=»2″> Мысал 2 </font> <font size=»3″> Мысал 3 </font> <font size=»4″> Мысал 4 </font> <font size=»5″> Мысал 5 </font> <font size=»6″> Мысал 6 </font>

<font COLOR=»white»>Красный</font> <font COLOR=»#FF0000″>Красный</font>

Сонымен т‰с туралы басынан айтып кетейік. <BODY> тэгініњ ішіне BGCOLOR параметрін жазып жєне оѓан т‰с атын немесе оныњ 6 орынды кодын беру керек. Берілген екі мысал бетті ќызыл т‰спен бояйды.

<BODY BGCOLOR=»RED«> (т‰стіњ аты ќолданылѓан) <BODY BGCOLOR=»#FF0000«> (т‰с 6 орынды кодпен берілген)

Сурет.

59 HTML документіне сурет салу ‰шін келесі ќ±рылымды жасау керек. (толыќ кµрсетілген):

<IMGSRC=»Сурет аты» BORDER=»0» ALIGN=»түзеу» WIDTH=»Ені» HEIGHT=»Биіктігі» HSPACE=»1-орын ќалу» VSPACE=»2-орын ќалу» ALT=»с±ќпат«>

Кестелер

60 Кестелерді ќолдана отырып, бірнеше баѓана ќ±руѓа жєне суреттіњ фон мен ‰йлесуін сєндірек етіге болады т.с.с.

Кесте <TABLE> ашылатын тегімен басталып </TABLE> тегімен аяќталады. <TABLE> тегінде мынадай атрибуттары болуы м‰мкін:

Кестеніњ ќ±рлымын біліп алу ‰шін, ќарапайым мысалды алып ќарайыќ: 1 ±яшыќ 2 ±яшыќ 3 ±яшыќ 4 ±яшыќ Ескеру: Берілген мысалда кестеніњ ені ќолдан берілген (WIDTH=»200″ пиксель), біраќ пайызбен берген ыњѓайлы, себебі б±л жаѓдайда терезеніњ кµлеміне ќарай µзгеріп отырады.

М±ндай кесте былай жасалады: <TABLE BORDER=»2″ WIDTH=»200″ BGCOLOR=»#00FF00″> <TR> <TD>1 ±яшыќ</TD> <TD>2 ±яшыќ</TD> </TR> <TR> <TD> 3 ±яшыќ</TD> <TD> 4 ±яшыќ</TD> </TR> </TABLE>

Кестеде таќырып орналасуы м‰мкін, ол <CAPTION></CAPTION> тегтерініњ ортасында орналасады. Ол міндетті т‰рде <TITLE> тегінен кейін орналасу керек. Таќырыпќа ALIGN атрибутын ќолдануѓа болады, ол кестеде орналасуын аныќтайды:

TOP — таќырып кестеніњ жоѓарѓы жаѓыныњ ортасына жазылады. LEFT — таќырып кестеніњ жоѓарѓы жаѓыныњ сол жаќ шетіне жазылады. RIGHT — таќырып кестеніњ жоѓарѓы жаѓыныњ оњ жаќ шетіне жазылады. BOTTOM -таќырып кестеніњ тµменгі жаѓыныњ ортасына жазылады.

Ал енді кестеніњ жолдары мен ±яшыќтары туралы. Кестеніњ жолдары <TR> тегімен басталады жєне </TR> тегімен жабылады, ал єрбір ±яшыќ <TD> тегімен басталып </TD> тегімен аяќталады.