Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
тарих жауап 1-101.docx
Скачиваний:
12
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
4 Мб
Скачать
☆

22.Жаңа заман дәуіріндегі ұлттық идея,ұлттық мемлекеттік қалыптасу эволюциясы

«Мәңгілік ел» - ХХІ ғасырдағы Қазақстанның ұлттық идеясы.

«Мәнгілік ел» ұлттық идеясының мәні мен маңызы. «Мәңгілік ел»- ежелгі түркілер мұраты. «Мәңгілік ел» - бабалардан мұраға қалған тарихпен суарылған қазақ халқының арманы. «Мәңгілік ел» идеясының негіздері: тарихи сабақтастық; қазақ мәдениеті; еркіндік; бірлік; күшті мемлекет; жоғарғы мақсаттар; ұлы болашақ. «Мәңгілік елдің негізгі кезеңдері: ұлттық мемлекетті құру және халықты біріктіру идеясының пайда болуы; ұлттық мемлекетті қолдау үшін күрестер; халықты қорғаушылардың қасіреті. Елбасының мемелкеттіліктің жаңғыруы және халықтың бірігуіндегі орны. Мәңгілік елдің құндылықтары:

1.Қазақстанның тәуелсіздігі және Астана

2.Ұлттық бірлік, бейбітшілік және біздің қоғамдағы ынтымақтастық

3.Зайырлы қоғам және жоғары руханилық

4.Индустрияландыру және инновация негізінде экономикалық өрлеу

5.Жалпыға бірдей еңбек ету қоғамы

6.Тарихтың, мәдениеттің және тілдің ортақтығы

7.Ұлттық қауіпсіздік және біздің еліміздің жалпы дүниежүзілік және аймақтық мәселелерді шешуге жаһандық қатысуы

Қазақстан халқы Ассамблеясы кеңесінің «Тәуелсіздік. Келісім. Болашағы біртұтас ұлт» атты XXIV сессиясында «Мәңгілік Ел» патриоттық актісінің тарихи маңызы.

Қалыптасқан «Мәңгілік Ел» ұлт-

тық идеясының барша Қазақстан халқы үшін маңыздылығы келесі ғылыми-

әдіснамалық қағидалар арқылы айқындалады. «Ұлттық идея» ұғымының мәні

мәселелері бойынша көптеген зерттеулерде төмендегі жайттар атап өтіледі:

- ұлттық идея қандай да бір халықтың, этностың немесе ұлттың өмір сүру

мәнін айқындайды. Өз болашағын құрайтын кез - келген мемлекет немесе қоғам

осы жағынан өз ұлттық идеясына сүйенуі қажет. Өз ұлттық идеясын мансұқ еткен

қоғам құриды, міндетті түрде өз жолынан таяды. Сол себепті ол дұрыс бағыт алса,

онда ұлт үшін шешуші, тарихи және жасампаз фактор болады ;

- нағыз ұлттық идея – бұл жетілу, әсіресе халықтың бүкіл рухани жетілу идея-

сы. Бұл идея – ерекше әмбебап идея. Осы тұрғыда ұлттық идея ұғымын халық

өмірін орнықтыру қағидасы ретінде қарастыруға болады. Бұл халық ақылына,

парасаты жанына сәйкес келетін өмірді орнықтыру қағидасы. Бұл қазіргі күні

жеткіліксіз өнімді іске асып жатқан өмірді орнықтыру қағидасы. Бұл қазіргі

буынның болашақ туралы сындарлы да айқын арманы және бұл ой-арман алдыңғы

ұрпақ өкілдерінің болашақ туралы армандарымен астасып жатыр. Бұл халықтың

өмір сүруін қамтамасыз ету принципі ретінде туған Жер, байлығын ұқыпты пайдаланумен байланысты;

- ұлттық идея халықты ұйыстыруға бағытталған дүниетанымдық сипаттағы

бағыттардың, құндылықтар мен мұраттардың кешені, қоғамның тұрақты

әлеуметтік - экономикалық дамуы, мемлекеттің қауіпсіздігі мен тәуелсіздігін

нығайту болып табылады. Ұлттық идеяны жай ғана ойдан жасауға болмайды.

Оның бөліктері ұлттың болмыс келбетін білдіретін ұлттық сана-сезімнің терең

қатпарында жатыр, оның мағынасы философияда, тарихта, ғылымда, поэзияда,

әдебиетте, музыкада, бейнелеу өнерінде, биде, халық тілінде ;

- тарих ұлттық идеясы мен идеологиясы бар мемлекеттің идеологияландырылмаған мемлекеттен анағұрлым күшті екендігін растайды. Идея жетістік

стратегиясы ретінде әсер етеді. Шығыс даналығы айтқандай: «егер қайда жүзеріңді

білмесең, онда саған ешқандай ілеспе жел көмектесе алмайды»

Осының бәрі айқын көрсеткендей, ұлттық идея ұлттық сана-сезімнің ерекше түрі бола отырып, қоғамның рухани өмірінің бөлігі ретінде мағына құрушы,

этносқалыптастырушы, құнды бағыт беруші және қоғамдық ұйыстырушы

қызметтерін атқарады. Оның негізінде ұлттың руханилығы, өз халқының тарихи келбеті мен шығармашылық актісіне сүйіспеншілік, оның рухани қуатына

сенім, оның рухани қабілеттілігі, халықтың өзіндік ерекше мәдениеті мен рухани міндетін, қоғамдық даму тереңдігі мен болашағын ұғынуы, тарихи жады мен

болашақ бейнесінің бірлігі жатыр.

Осыған байланысты отандық ғалымдардың ұлттық идеологиялар ұзақ өмір

сүріп, ұлттар осы мұраттар үшін өз «мені» үшін күресетіндігі, мұңсыз ұлт пен

оның тарихи өмірдегі болашағы туралы сөз қозғаудың мүмкін еместігі жөніндегі

көзқарастары әбден орынды