3.2.5 Жалпы жылдық пайдалану шығындары

№	Шығындардың түрлері	Жылдық шығындар, мың теңге
1	Жұмыс істейтін қызметкерлердің	2232
2	Реагент құны	160
3	Электроэнергияның құны	1419,0
4	Амортизация шығыны	502,6
	Барлығы	4313,6

3.3 Судың өзіндік құнын анықтау

Судың өзіндік құны:

(3.6)

мұнда С – жылдық пайдалану шығындарының қосындысы

Жылдық экономикалық тиімділігі

Э=[(С_g+E_н·K_g) - (С_пр+Е_нК_пр)] Q_ж=[(50+0,15·220) – (24,75+0,15·172,0)]· 174229 =5618885 мың теңге

Нысанның өтелу мерзімі

(3.7)

Есептелген экономикалық тиімділік 4,5 жылда өзін - өзі ақтайды және тиімділігі жоғары.

Сумен қамтамасыз ету жүйелерінің негізгі технико – экономикалық көрсеткіштері.

1. Жылдық су мөлшері – 174229 м³/ж.

2. 1 м³ судың өзіндік құны

а) жоба бойынша – 24,75 теңге

б) жұмыс істеп тұрған нысанның – 59 теңге

3. Жалпы сметалық құны – 29910,0 мың теңге

4. Жүйенің өтелу мерзімі – 4,5 жыл

5. Жұмысшылар саны – 8 адам

6. Еңбек ақының жылдық фонды – 2932 мың теңге

7. Реагенттер құны –160 мың теңге

8. Электроэнергия құны – 1419,0 мың теңге.

4 ТІРШІЛІК ҚАУІПСІЗДІГІ

Жыл сайын атмосфера мен қоршаған ортаға миллиондаған тонна қатты және газтәріздес қалдықтар тасталады, су қоймалары миллиардтаған кубометр шайынды сулармен ластануда.

Табиғи ортаның ластануы нәтижесінде адамдардың денсаулығы нашарлауда, өсімдік пен жануарлар әлемі құруда, материалдар, ғимараттар мен құрлыстардың қирауы шапшаңдауда. Экологиялық дағдарыстың нақты қауіпі туып отыр. Экологиялык дағдарыс - қоғам мен табиғат әрекеттесуінің динамикалық тепе-теңдігінің бұзылуы. Бұл табиғи ортаның өзіне тән қасиеттері зат және энергия алмасу функцияларын орындау, өмір сүру қауіпсіздігі және өмірдің даму жағдайларын ұстап тұру қабілетсіздігін көрсетеді. Табиғи ортаның ластану процесін тежеу үшін товар шығаруда және қызмет көрсетуде техникалық жүйелерді пайдалауда жаңа, қалдықсыз технологияны құру және енгізу керек. Мұнымен қатар экологиялық дағдарыстын бізге қауіпті жағдайларында қоршаған ортаның түр өзгерушілік және залалдану әсерінен адамды қорғау мәселесі тұр. [1]

4.1 Кәсіптік қауіпсіздікті басқару және бағалау

Сайрам ауданының Қарамұрт елді-мекенін сумен қамтамасыз ету жүйесінде авариялар көбіне су жеткізу мәселілерде (құбырлар), су тартып шығаратын станцияларда, қысымы биік су мұналарында болып жатады. Су бөгеттері, су тазалау құрылыстары, таза су қоймалары көп бұзыла бермейді. Электр қуатын тоқтатқанда су берілуі аяқталады, сондықтан энергияның қосымша көзін алдын ала дайындаған дұрыс. Құбыр желілері тот басу мен ескірудің себебінен, көбіне құбырлар бір-бірімен қосылған және ғимаратқа енген жерлерінде жарылады. Жарылған құбырларды айналып өтетін жолдарда қосу және ажырату құрылғылар белгілі мөлшерде жасалады.

Аса маңызды нысаналар үшін жеке су тарту орыны және су мен қамтамасыз ететін арнайы жүйесін жасаған жөн.

Ластанған суларды әкету жүйесінде апат болды деп ластанған су таза сумен араласқанды айтады (көбіне коллекторларда болады). Бұл жағдай инфекция аурулардың таралуына септігін тигізеді. Сорғышты станциясында резервуарлар ластанған сұйықтықтарға толып кетіп, сыртқа ағады. Сондықтан алдын ала дайындалған, төмендеу орналасқан жерге дейін ағатын арықтар және арнайы құрылғылар орнату қажет. Сорғышты станцияларда қосымша резервтегі электрагрегат болуының маңызы зор, ал ток қабылдаушы қондырғылар қосымша көздеріне тез косылатындай болуы керек. [3]