- •Оңтүстік Қазақстан облысы Сайрам ауданының Қарамұрт елді мекенін ауыз сумен қамтамасыз ету жобасы
- •5В080500-«Су ресурстары және суды пайдалану» мамандығы
- •Тақырыбы: «Оңтүстік Қазақстан облысы Сайрам ауданының Қарамұрт елді мекенін ауыз сумен қамтамасыз ету жобасы»
- •Алматы, 2014
- •5В080500-«Су ресурстары және суды пайдалану» мамандығы Дипломдық жобаны /жұмысты/ орындау тапсырмасы
- •Дипломдық жұмысты орындау кестесі
- •Андатпа
- •Аннотация
- •Сумен қамтамасыз етудің қазіргі жағдайлары және
- •1.2 Құрылыс ауданының инженерлік-геологиялық және гидрогеологиялық жағдайлары
- •1 Жалпы бөлім
- •1.3 Суалғыштың гидрогеологиялық жағдайлары
- •1.4 Объектінің су қолдануын анықтау
- •1.4.1 Су қолданушылардың құрамы және су қолданудың мөлшері
- •1.4.2 Су қолдану режимі
- •1.4.3 Су қолданушылардың ең жоғарғы су шығындарын анықтау
- •1.5 Су қамтамасыз ету жүйесін және су көзін таңдау
- •1.5.1 Сумен қамтамасыз ету жүйесін таңдау
- •2 Су алғыш құрылғылардың құрылыстары
- •2.2 Су сапасын арттыруға арналған құрылыстар
- •2.3 Су өткізгіштер, таратушы жүйе және ыдыстар
- •2.3.1 Су өткізгіштер
- •2.3.2 Су өткізетін таратқыш жүйелер
- •2.3.4 Таза су резервуарлары
- •2.3.5 Арынды су мұнарасы
- •2.4.1 Жұмысшы сораптарының санын таңдау
- •2.4.2 Жұмысшы сораптың есептеуші арыны мен су шығынын анықтау
- •2.4.3 Жұмысшы сораптың түрі мен маркасын таңдау
- •2.4.4 Өрт сөндіру кезіндегі сораптың арыны мен су беруін анықтайды
- •3 Экономика бөлімі
- •3.1Сумен қамтамасыз ету объектінің құрылыс құнын анықтау
- •3.2 Пайдалану шығындарын анықтау
- •3.2.1 Сумен қамтамасыз ету жүйесінде жұмыс істейтін қызметкерлердің еңбек ақысы
- •3.2.2 Сумен қамтамасыз ету жүйесінде суды тазарту реагенттердің құны
- •3.2.3 Электроэнергияның құны
- •3.2.4 Амортизация және күнделікті жөндеу шығындары
- •3.2.5 Жалпы жылдық пайдалану шығындары
- •3.3 Судың өзіндік құнын анықтау
- •4.1 Кәсіптік қауіпсіздікті басқару және бағалау
- •4.2 Санитарлы техникалық шаралар
- •4.3 Скважиналарды пайдаланудағы қауіпсіздік техникасы
- •4.4 Сорғыш станцияларын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік техникасы
- •4.5 Су құбыры желісін пайдаланудағы қауіпсіздік техникасы
- •4.6 Хлораторда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы
- •4.7 Электр қауіпсіздігі
- •4.8 Өртке қарсы сақтық шаралары
- •4.9 Объектілердің жұмыс тұрақтылығы негіздері
- •4.10 Объектіні сумен жабдықтау жүйесінің тұрақтылығы
- •5 Қоршаған ортаны қорғау
- •5.1 Көлемді жоспарлауды шешетін немесе өндірістік қауіпті дәрежелік жобасын топтастыру
- •5.2 Су қорын ластамай, ысырапсыз пайдалану жолдары
- •Қорытынды
- •Пайдаланылған әдебиеттер
4.2 Санитарлы техникалық шаралар
Табиғат суын ішуге пайдалану алдында лабораторияда жақсылап тексеру керек. Ол топырақтың — механикалык, физикалық қасиетін тексеру, химиялық қосындыларын зерттеу және тазалық бактериялық лабораториялар. Ауыз сулар ГОСТ 2874-82 шартын орындайтын болу керек. ГОСТ-те су тұтынушыларға жұқпалы ауруларды таратпайтын, химиялық қосындылығы зиянсыз және пайдаланғанда дәмі, иісі, тазалық жағынан күдік туғызбайтын болу керектігі айтылған.
4.3 Скважиналарды пайдаланудағы қауіпсіздік техникасы
Құрылыстың қай түрінде болмасын еңбекті қорғау, қауіпсіздік ережелері бар. Сумен қамтамасыз ету жүйесінде скважиның міндетті қауіпсіздік шаралары қалған су алу ғимараттарына да бірден негіз болады. Ол үшін ғимарат қызметкері қауіпсіздік шараларын білу керек және барлық құралдар, арнайы өрт сөндіру бұрыштарын пайдалану ережелерімен таныс болуы қажет. Жер асты суы кезінде жөндеу жұмыстарына 3 адамнан кем болмайтын бригада құрылады.
Су астына түскенде I көтеру станциясының жұмысы тоқтатылып, басқару қосқыш қасына арнайы ескерту белгілері жазылуы тиіс.
4.4 Сорғыш станцияларын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік техникасы
Сорғыш станциясы жүйелі түрде жұмыс істеуі үшін жылыту, желдеткіш жүйелері, жарық толық жеткілікті болу керек. Ауа ылғалдығы 50%-60% температура 18°С-тан төмен болмау қажет. Электр жабдықтары сондай-ақ носостар жермен байланысып тұрады. Ғимарат ішінде схемалар, қызметкерлер тізімі, кезекшілік кестесі, техника қауіпсіздік ережелері, сағат және т.б. заттар ілінеді. Өрт сөндіру жабдықтары, құм арнайы қорғаныш киімдері, алғашқы көмек жағдайына қажетті дәрі-дәрімек қобдишасы болуы міндетті. Әр смендегі кезекші өзіне берілген сағатта тиянақты жұмыс істеуі міндетті. Сорғыштарды қараусыз тастап кетуге немесе бұл іске қатысы жоқ адамға қалдырып кетуге құқы жоқ. [9]
4.5 Су құбыры желісін пайдаланудағы қауіпсіздік техникасы
Су құбыр желісін пайдалану және апатты жөндеу жұмыстарына арнайы бригада құрылады. Бақылау құдықтарында осы мақсаттарға уақытша тоқтату үшін ысырмалар қарастырылған. Байқау құдығының жұмыс бөлігі – 1,5 метрден кем болмайды. Құдық ішінде, сыртында және тағы біреуі сыртында керекті заттарға көмектесетін үш адам болады. Құдыққа түспес бұрын онда газ жоқтығына көз жеткізу керек. Ол үшін арнайы шам болады. Құдық аузындағы қақпақты арнайы темірмен ашып, ішіне түспес бұрын ұзын арнайы темір сыммен ішкі сатылардың беріктігін тексереді. Құдық ішіне түсетін адамның арнайы резеңке етік, қолғап киіп түсуі міндетті. Пломба салынған ысырманы бұл іске жауапты адамның келісімінсіз ашуға болмайды. [4,5]
4.6 Хлораторда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы
Хлоратор ғимаратында арнайы резервтегі баллондар, таразы болады. Баллондар изоляцияланған бөлік бөлмеге тік орналастырылады. Апат жағдайында арнайы сыртқа ашылатын екі есік болады. Жылу және желдеткіш жүйелері міндетті. Жарық жүйесінің кабельдері герметизацияланады. Ғимаратта қорғаныш киімдер, құралдар салынатын шкаф болады. Баллон саны және шығыны журналға жазылады. Барлық құралдардың техникалық жағдайы жылына екі рет тексеруден өтеді. Хлорлау маманы жыл сайын 34 сағаттық арнайы оқу курсына жіберіледі. Емтихан тапсырған, арнайы сертификаты бар маман ғана хлораторда жұмыс істей алады. Таусылған баллондағы қысым 0,5 МПа кем болмауы тиіс. Баллондармен жұмыс істеген кезде соққы құралдарын (балға т.б.) қолдануға болмайды. Хлоратор маңайында ашық отпен жұмыс істеуге, темекі шегуге және т.б. апат болуы мүмкін жұмыстармен айналысуға болмайды. [8]
Қауіпсіздік ережелерін барлық су алу ғимарат мамандары білуі тиіс. Бұл ережелерді бұзған адам арнайы жазаланады не айыппұл салынады. Қызмет орындағы адамдар апат жағдайы орын алса, тез орталыққа хабар беріп, мамандармен бірлесіп апаттың алдын алу шараларына кіріседі. Өз бетінше арынды мұнараның бағын ашып көруге не пломба салынған жерлерді бұзуға құқы жоқ. Өйткені барлық жердегі техникалар арнайы құжаттар толтырылып, уақыттары тіркеліп отырады. Ережелерді бұзған адам заң алдында жауап береді. Айлық көрсеткіштер мен айып төлеуі немесе мерзімді жазасын өтеуге жауапқа тартылуы мүмкін.
