2. Sağlik hizmetlerinin özellikleri

Sağlık hizmetlerini değerlendirilmesinin yapılabilmesi, sağlık politikalarının değerlendirilmesi ve ne şekilde olması gerektiği ancak sağlık hizmetlerinin özelliklerini bilinmesi ile ortaya çıkmaktadır. Sağlık piyasasını klasik piyasadan ayrılan en temel özellik kar amacı gütmemesidir. Bu amaçla hastanelerin hemen hemen tamamı kar amacı olmayan kurumlardır.

Sağlık hizmetleri gerek teknoloji yoğunluğu gerekse insan faktörüne dayanması bu alanının pahalı olmasının sağlayan bir özelliktir. Sağlık hizmetlerindeki teknoloji kullanımı her geçen gün fazlalaşmakta bilimler gelişmeler de bu fazlalaşması arttırmaktadır. Sağlık hizmetlerini yerine koyulabilecek başka bir hizmet alanı yoktur. Yani sağlık hizmetlerinin ikamesi mümkün değildir. Sağlık hizmetlerinin talebi planlı değil tesadüfîdir. İnsanların sağlık sorunları ile nerede ve ne zaman karşılaşacağı önceden bilinemez.

Kişinin ne zaman nerede ve nasıl bir sağlık hizmetine ihtiyacı olacağı önceden kestirilemez. Bu yüzdende sağlık hizmetleri sabit olarak değil, durmadan geliştirilen ve her türlü önceliğin alındığı bir kavramdır [ CITATION Özs09 \t \l 1055 ].

Sıralan bu özellikler dışında sağlık hizmetlerinin şu başlıkları altında sunulmaktadır.

1.3.1. Sağlık Kavramının İnsanın Temel Haklarından Olması

Temel insani haklardan biri; bireyin ve toplumun sağlıklı olma hali ve sağlık hizmetlerinden yararlanma hali olarak bilinmektedir. Birleşmiş Milletler 10 Aralık 1948 tarihinde toplanan genel kurulu tarafından İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ndeki 25. maddede bir hak olarak yine bildirgenin güvencesi altına alınmıştır [CITATION Un48 \l 1055].

Sağlık hizmetlerinin temel insan haklarından biri kabul edilmesi, sağlık hizmetlerinin piyasalardaki hizmet sektörlerinden ayrılmaktadır.

1.3.2. Sağlık Kavramının Uluslararası Bir Sorun Olması

Sağlık uluslararası bir sorundur. Sağlık tamamen kamu malı değildir. Kişiye fayda sağlama hizmetidir. Ancak, bulaşıcı hastalıkları önleme ve sağlığın geniş olarak ortaya çıkaran dışsal etkenler olması sağlığı, global kamu malı yapmaktadır[ CITATION Mut06 \l 1055 ]. Kişinin bulaşıcı hastalıklardan korunması, başarılı bir şekilde tedavi olması diğer insanlar üzerinde pozitif etki yaratması, benzer şekilde bir ülke de de bulaşıcı hastalığın önlenmesi ya da hasta olan kişilerin başarılı şekilde tedavi edilmesini, bulunan ülkenin komşuları ilk sırada olmak üzere diğer dünya ülkelerine de olumlu yönde katkı sağlamaktadır.

Sağlığın evrensel bir etken sayılması nedeniyle uluslar arası arenada tartışılan bir konu olmasından dolayı beraberinde birçok uluslar arası kuruluşun bu sorunlara ilişkin faaliyette bulunmasına neden olmuştur. Bu alandaki en kapsamlı kuruluş ise Dünya Sağlık Örgütüdür.

Bunların dışında temel konusu sağlık olmamakla beraber, görev tanımlamaları arasında uluslar arası sağlık sorunlarına ilişkin maddeleri bulunan pek çok sağlık kuruluşları bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP), Birleşmiş Milletler Eğitim ve Kültür Organizasyonu(UNESCO), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü(FAO), Kızılhaç, Dünya Gıda Programı(WEP) olarak sıralanabilir[ CITATION Maz98 \l 1055 ].