1.3.3. Sağlık Hizmetleri Piyasasında Eksik Rekabet

Sağlık hizmetlerinde, ekonomi ve sağlık hizmeti arasında ikili bir ilişki bulunmaktadır[ CITATION New87 \l 1055 ]. Verilecek hizmetlerin yer yer belirsiz olması eksik rekabet zeminin oluşmasına sebebiyet vermektedir.

Genel olarak sağlık hizmetleri piyasasının pek çok alıcısı bulunmaktadır. Ancak sağlık hizmetinin bir uzmanlık alanı gerektirmesi nedeniyle arz a karşı talep edilenler ile ilgi sınırlamalar bulunmaktadır.

Sağlık için ekonomik kaynakların etkili organizasyonunu tüketicilerin bilgi düzeylerinin, sahip oldukları eğitimin bilgisi etkilemektedir. Tüketicililerin çaba sarf etmelerine rağmen, sağlık hizmetlerinde eksikliği yaşamaktadırlar[ CITATION Mus58 \l 1055 ].

1.3.4. Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Bir Sorumluluk Olması

Bireylerin ekonomik açıdan ödeme gücüne sahip olmaması, gerekli sağlık hizmetinden yararlanamayıcı anlamına gelmemektedir. Sağlık hizmeti sunan kurumların ekonomik gücü yetersiz olan bireylere sağlık hizmeti sağlamaları sosyal bir sorumluluktur.

Sağlık hizmetleri insanların temel sağlık ihtiyaçlarının kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından karşılanmasını ve Hipokrat yemini vermiş doktorların hizmet vermesini sağlamaktadır. [ CITATION Mus58 \l 1055 ].

Sağlık hizmetleri için kurulan kuruluşlar oldukça büyük yapıdadır ve farklılık göstermektedir. Kar amacı güden ve gütmeyen iki tür olarak bu kuruluşları ayırabiliriz. Kar amacı güden kuruluşların ise ödeme gücü olmayan insanlara gerektiğinde sağlık hizmeti vermesi zorunludur.

1.3.5. Sağlık Hizmetlerinin İkamesinin Mümkün Olmaması

Hizmet isteyen bireyler, mal isteği ve hizmet isteğinde oldukça basit ve kolay seçimler yapmaktadır. Bu seçimler bireylerin tüketim tercihlerini ortaya koymaktadır. Özellikle de birbirlerinin yerleri tutan ikama mallarına karşılık tüketiciler, birçok faktörü veri kabul etmekle birlikte en başka fiyat faktörü etkili olmaktadır.

Sağlık hizmetleri açısından böyle bir tercihin yapılması pek mümkün olmamaktadır. Çünkü bireylerin düzeyleri ayırt edilmeksizin, hastalık durumunda aile içerisindeki gelirin büyük payı sağlık harcamalarına ayrılmaktadır. Ayrılmış olan bu pay ise bireylerin hastalığının iyileşmesi ya da hastalıklardan korunmak için kullanmaktadır[ CITATION Mus58 \l 1055 ].

1.3.6. Sağlık Hizmetleri Piyasasının Tekelleşmeye Elverişli Olması

Sağlık eksenli hizmetlerin verilmesi için belli bir uzmanlık alanının olması gerekmektedir. Bu sınırlamalar çeşitli merciiler tarafından tutulabilmektedir. Bunlar; bakanlıklar, bakanlıklara bağlı kuruluşlar olabileceği gibi mesleki örgütler tarafından da konulabilmektedir. Bundaki amaç ise; sağlık hizmetlerini denetim ve kontrol altında tutmaktır.

Sağlık hizmetleri sunan kuruluşlarda, belli şartların yerine getirilmesi ve kamuda hakim olan yönetim erkinin izin ve haklarını zorunlu kılmakta, özellikle mesleki kaynaklı kuruluşların arzını etkilemektedir[ CITATION Kur98 \l 1055 ].

Sağlık ekonomisi gelişimi içinde ortaya çıkan, hizmetteki sunumlar, finansmandaki yöntemler, sağlık piyasasındaki kamu-özel sektörü işbirliğini genişletmektedir. Bununla birlikte sağlık sigortalarının özel kısmı gelişerek, diğer hizmet sunan kuruluşlar için bir alternatif meydana gelmekte, piyasadaki rekabet ortamını güçlendirmektedir.

Sağlık hizmetleri kamu mali niteliği taşıyan sahip olduğu dışsallıklar nedeniyle sosyal bir sorumlulukla yürütülen uluslar arası bir sorundur.