15. Инкотермс-2010
Инкотермс– халықаралық сауда шарттарын білдіретін, тауарларды тиеумен, тасымалдаумен, түсірумен және сақтандырумен байланысты сауда атаулары, яки сыртқы сауда келісімшарттарында неғұрлым жиі кездесетін коммерциялық атаулар мен сөз тіркестерін түсіндірудің халықаралық нормасы.
Инкотермстің
мақсаты - халықаралық ережелердің сыртқы
сауда саласындағы кең қолданылатын
сауда терминдерін мағынасын түсіндіру.
E тобы Жіберу - EXW - Франко зауыт (жердің атауы)
F тобы Негізгі тасымалдау төленбеген - FCA - Франко тасымалдаушы (жеткізілу орнының атауы) Негізгі тасымалдау төленбеген - FAS - Кеме борты бойымен франко (тиеу кемежайдың атауы) Негізгі тасымалдау төленбеген - FOB - Франко борт (тиеу кемежайдың атауы)
C тобы Негізгі тасымалдау төленген - CFR- Құнымен фрахт (жеткізілу кемежайдың атауы) Негізгі тасымалдау төленген - CIF- Сақтандыру құнымен фрахт (жеткізілу кемежайдың атауы) Негізгі тасымалдау төленген - CPT- Фрахт/тасымалдау (жеткізілу орнынң атауы) дейін төленген Негізгі тасымалдау төленген - CIP- Фрахт/тасымалдаумен сақтандыру (жеткізілу орнынның атауы) дейн төленген
D тобы Келуі- DAF- Шекараға дейін жеткізу (жеткізу орнының атауы) Келуі- DES- Кемеден жеткізу (жеткізу кемежайдың атауы) Келуі- DEQ- Айлақтан жеткізу (жеткізу кемежайдың атауы) Келуі- DDU- Бажды төлемей жеткізу (жеткізу орнының атауы) Келуі- DDP- Баждың төленуімен жеткізу (название места назначения) Деп белгіленген
16. Аккредитивтің құқықтық реттелуі
Ең көп таралған есеп айырысулардың бірі аккредитив бойынша есеп айырысулар болып табылады. Аккредитив – бұл бенефициарға банкке ұсынылған аккредитивте көрсетілген құжаттармен бірге тауар, қызмет жеткізу немесе жұмыс орындауға тапсырыс берушінің өтінімімен берілетін жалға алынған банк немесе растайтын банкке берілетін банктің қайтарымсыз төлем міндеттемесі. Әдетте, Халықаралық коммерциялық операциялардағы есеп-айырысуларда және мекемелер арасындағы төлемдерді жүргізу үшін қолданылады.
Аккредитивтердің келесі түрлері бар:
орны толтырылған аккредитивтер банк эмитент төлеушінің өз құралдарын немесе оған берілетін несиені банк жеткізушіге аударады;
орны толтырылмаған аккредитивтер- екі банк бір-біріне корреспонденттік шот ашқан кезде қолданылады. Осы кезде аккредитив атқарушы банкте осы банкке банк эмитенттің шотынан аккредитив сомасын есептеген шығару құқығын беру жолымен ашылады.
кері шақырып алу аккредитив-банк эмитентінің шақырып алуға құқығы бар аккредитиві;
жауапсыз аккредитив-келісімнің барлық шарттарын орындағанымен банк-әлимент қайтарып алу құқұғына не бола алмайтын аккредитив.
Есеп айырысудың акредитивтік нысанын халықаралық тәжірибеде реттеу , құжаттамалық аккредитивтерге арналған унификацияланған ережелер негізінде жүзеге асырылады.
Құжатталған аккредитив – сатып алушының нұсқауы бойынша банк құжаттар көрсетілген бойда сатушыға белгілі бір соманы төлеуге міндеттелетін коммерцилық аккредиттің пішімі.
Құжатталған аккредитивтерге арналған унификацияланған ережелер банктер арқылы ХСҚ – ның ұжымдық хабарламасы ХСҚ – на тиісті ұлттық комитеттерімен , елдің ұлттық банк қауымдастығына тиісті хабарлама арқылы қабылданады. Бұл Ережелер барлық аккредитивтерге, сонымен қатар резервтік, егер олар аккредитивтің мәтініне енгізілген болса қолданылады. Құжаттық аккредитивтерге сәйкестендірілген ережелер дегеніміз - "кез келген келісім, ол қалай аталса да немесе белгіленсе, банк (банк-эмитент), өтініш бойынша клиенттің нұсқаулықтарына сәйкес іс-әрекет жасай отырып (бұйрық берушісінің) немесе өз атынан:
үшінші тұлға атына төлемдерді жүзеге асыру (бенефициарға) және бенефициар бұйрығымен аудармалы вексельдерді акцепттеуге немесе төлеуге;
осындай төлемдерді жүзеге асыруды басқа банкке тапсыру;
ұсынылғанқұжаттарға қарсы аудармалы вексельдерді төлеу, акцепттеу немесе негоциациялау;
Халықаралық тәжірибеде аккредитивтердің келесі принциптері бар. Бас келісім бойынша халықаралық сауда құқығы сауда қызметтімен реттеледі. ГАТТ 29-баптан және 8-қосымшадан тұрады. ДСҰ- ға қатысушы елдерге ГАТТ-тың мазмұны мен оның 8 қосымшасының міндетті заңи күші бар. ГАТТ – тың негізін Уругвай раунды барысында қабылданған келіссөздер және кейіннен жалпы қолданыстағы міндеттемелер құрайды және олар ДСҰ-ның барлық мүшелеріне қолданылады; ерекше міндеттемелер (секторлық), олар белгілі бір режимдерге қызмет көрсету үшін қолданылады; бірқатар нақты секторларды қамтитын айтылған шектеулерді көрсете отырып, қосымша міндеттемелер жатады.