matanaliz
.pdf222Лекция 15. Оснвные свойства определенного интеграла и его приложение |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Тогда |
|
|
|
|
|
l |
|
= |
|
0 |
|
|
t4 cos2 t + t4 sin2 t dt |
|
= |
0 t2dt |
|
|
= t33 ¯ |
0 |
= |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
¯ |
|
|
|
|
||||||||
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
¯ |
¼ |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
= |
|
|
|
|
(åä.äë.). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
Пример 15.9. Вычислить длину дуги кривой, заданной уðàâ- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
нением в полярных координатах r = 6 sin ', 0 6 |
' 6 |
|
¼3 . |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. |
|
|
Длину |
|
|
äóãè |
|
|
находим |
|
|
ïî |
формуле |
|
l = |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
R p |
|
|
|
|
|
|
|
r |
|
|
|
= 6cos ', (r ) |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
'. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
= |
|
|
|
|
|
|
r2 + (r0)2 |
d'. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
® |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
36cos2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Найдем |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Èòàê, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
l = |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6d' = 6' ¯ |
03 |
= 2¼(åä.äë.). |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
36 sin2 ' + 36 cos2 ' d' = |
0 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 15.10. Вычислить объем тела, ограниченного¯ |
ïî- |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
верхностями |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
x2 |
|
|
+ |
|
y2 |
|
+ |
|
z2 |
|
= 1, z =7, z =0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
16 |
|
|
|
196 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
Решение: Объем тела находим по формуле V = zR1 s(z) dz, s(z) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
площадь сечения эллипсоида плоскостью перпендикулярной |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
îñè oz ïðè z =const. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
В сечении получится эллипс, который определяется уравне- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ниями |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
16 |
|
|
z = const. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
y2 |
|
|
|
|
|
|
z2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
= 1 ¡ |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
196 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Площадь |
|
эллипса |
равна |
S = ¼a ¢ b. Перепишем |
первое |
óðàâ- |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
нение |
òàê, |
|
чтобы |
определить |
|
|
полуоси |
|
|
эллипса. |
Разделим |
îáå |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
196x2 |
|
|
|
|
|||||
части уравнения на выражение 1 ¡ |
|
|
, получим |
|
|
|
+ |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
196 |
16(196 ¡ z2) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
+ |
|
|
|
|
196y2 |
|
|
|
= 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
9(196 ¡ z2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
Следовательно, a = 4p |
14 |
¡ z |
|
|
|
b = 3p |
14 |
¡ z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
196 |
|
|
|
|
2 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
196 |
|
2 . |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
S = ¼ |
ab |
= |
3¼ |
|
196 |
|
¡ z |
2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
49 |
( |
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
µ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¶¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
V = |
|
|
0 ( ¡ z )dz = |
|
|
|
|
|
z ¡ |
|
0 |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
49 |
49 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z3 |
¯ |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
3¼ |
3 |
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
7 |
2 |
|
|
|
77 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
196 7 |
|
|
|
|
|
|
|
(ед. объема) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
196 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
196 |
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
= |
|
µ |
|
|
|
|
|
¢ |
|
|
¡ 3 |
¶ |
= |
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
49 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
15.8. Методические указания по решению задач. |
223 |
Пример 15.11. Вычислить объем тела, образованного враще- |
|||||||||||||||||||
нием вокруг оси Оy фигуры, ограниченной графиками функций |
|||||||||||||||||||
y = (x 1)2, x =0, x =2, y =0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Решение: Объем тела находим по |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
формуле |
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
V = ¼ Za x2dy: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Из уравнения y= (x 1)2 выразим x. |
|
|
|
||||||||||||||||
x ¡ 1 = §p |
|
, x1 = 1 + p |
|
, x2 = 1 ¡ p |
|
: |
|
Ðèñ. 15.10. |
|||||||||||
y |
y |
y |
|||||||||||||||||
V = ¼ Z1 |
x12(y) ¡ x22(y) dy = ¼ Z1 |
(1 + p |
|
)2 ¡ (1 ¡ p |
|
)2 dy = |
|||||||||||||
y |
y |
||||||||||||||||||
0 ¡ |
|
|
|
|
¢ |
0 = |
0 |
³ |
|
|
|
|
´ |
||||||
= ¼ 0 py dy = 3 py |
¯ |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
R |
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
4 1 |
|
|
8¼ 3 |
¯ |
1 |
|
8¼ (ед. объема) |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
224Лекция 15. Оснвные свойства определенного интеграла и его приложение
15.9. Примеры для самостоятельного решения.
Вычисление определенного интеграла с помощью формулы Ньютона-Лейбница
|
|
|
|
¼/2 |
|
|
|
|
|
27 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
1. |
4R |
|
|
|
R1 |
|
dx |
. |
|
|
|
3. |
1R |
|
dx |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
p |
x2 |
|
|
|
|
|
|
¡1 4x2 ¡ 9. |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
eR |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Re3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
4. |
|
|
|
x2dx |
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
(ex ¡ 1)4exdx. |
|
|
|||||||||||||||
|
0 |
x2 + 1. |
|
5. |
|
|
(11 + 5x)3 . |
|
6. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
7. |
R0 |
(x2 + 1)2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
8. R1 xq1 ¡ ln2 x . |
|
9. R1 xp1 + ln x . |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
R2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R0¼ |
|
|
|
|
|
|
1 R2 |
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|||||
10. 2 |
|
e1/xdx |
|
|
|
1 |
|
|
dx |
|
|
|
|
3 |
2x4 ¡ 5x2 + 3 |
dx. |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x2 . |
|
11. |
|
|
|
x2 + 4x + 5. |
|
|
12. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 1 |
|||||||||||||||||||||
13. |
Re |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡eR |
|
|
|
|
|
|
R0 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
1 |
x ln xdx. |
|
14. x sin xdx. |
|
|
15 |
|
xe¡xdx.. |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
9R |
|
px |
|
|
|
|
R1 |
dx |
|
|
|
|
R |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
dx |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
||||||||||||
16. 0 |
ln(x + 1)dx. |
|
17. |
|
1 ln xdx. |
|
|
18. |
|
|
p |
|
+ 1. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
0 |
x |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼/ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19. R4 |
|
p |
|
¡ 1dx. |
|
20. R0 |
|
. |
|
|
21. |
|
R0 |
sin x cos2 xdx. |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ex + e¡x |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
Найти площади фигур, ограниченных графиками функций.
22. y = 4x ¡ x2, y = 0. |
23. y = ln x, y = 0, x = e. |
||||
24. y3 = x, y = 1, |
x = 8. |
25. |
y = tgx, y = 0, x = |
||
|
|
|
= ¼/3. |
|
|
26. y = x3, y = 8, |
x = 0. |
27. y = 2x ¡ x2, y = ¡x. |
|||
|
x = a cos3 t |
|
|
|
|
28. |
½ y = b sin3 t . |
êîé29. |
Первойциклоидыар- |
||
|
|
|
|
x = a(t |
sin t) |
|
|
|
y = 0,½ y = a(1 |
¡¡ cos t) |
|
30. |
x = a cos t |
|
|
|
|
½ y = b sin t . |
|
31. |
½ = a sin 2'. |
|
|
32. |
½ = a cos 5'. |
|
33. |
½ = 2a(2 + cos '). |
|
34. ½ = 3 + cos 4', ½ = 2 ¡ |
35. |
½ = a sin 3'. |
|
||
¡ cos 4'.: |
|
|
|
|
|
16.2. Несобственные интегралы от неотрицательных функций |
229 |
ливость неравенства F1(bn) 6F2(bn), откуда имеем утверждение теоремы. ¤
Пример 16.2. Исследовать на сходимость интеграл
1Z
dx : x4 + x + 1
1
Подынтегральная функция положительна. Однако интегрировать этот интеграл достаточно трудоемко. Поэтому рассмотрим интеграл
Z |
!1 Z |
|
!1 |
|
|
1 |
!1 |
|
|
|
|
|
|
|||
1 |
|
b |
|
³ |
´ |
¯ |
b |
³ |
|
|
|
´ |
|
|
||
1 |
|
1 |
dx |
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
= blim |
= blim |
1 |
¯ |
|
= blim ¡ |
1 |
+ |
1 |
= |
1 |
|
||||
|
x4 |
x4 |
¡3x3 |
|
3b3 |
3 |
3 |
: |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Принимая во внимание неравенство¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
< |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 + x + 1 |
x4 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
на основании теоремы 16.1. делаем заключение о сходимости заданного итеграла.
Теорема 16.2. (Вторая теорема сравнения) Пусть функции f(x) > 0, g(x) > 0 непрерывны на полуитервале [a, 1) è
выполено условие
lim f(x) = A, A 2 (0, 1):
x!1 g(x)
Тогда оба несобственных интеграла
1Z 1Z
1: f(x)dx, 2: g(x)dx
a a
одновременно сходятся или расходятся. |
|
|||||||||
Д о к а з а т е л ь с т в о. Из условия теоремы следует, что для |
||||||||||
8" > 0 9x1 > 0 такое, что при x > x1 выполнено неравенство |
||||||||||
|
|
|
¯ |
f(x) |
¯ |
|
|
|||
Возьмем " = A=2, и раскроем¯ |
|
модуль¯ |
в неравенстве |
|||||||
|
|
|
¯g(x) |
¡ A¯ < ": |
|
|||||
|
f(x) |
¯ |
|
|
¯ |
|
|
|||
1 |
3 |
|
|
A |
|
3 |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
2A < g(x) |
< 2A =) 2 g(x) < f(x) < |
2Ag(x): |
||||||||
