Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Банктегі есеп.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
404 Кб
Скачать
☆

10. Негізгі құралдардың экономикалық мәні. Банктегі негізгі құралдар есебі.

Негізгі құралдарға олардың құнына байланыссыз, бір жылдан астам қызмет ету мерзімі бар ғимараттар, құрылыстар, кеңселік заттар, есептегіш техникалар, компьютерлер, көлік құралдары жатады. Негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес бағытта болуы мүмкін. Өндірістік емес бағытка - жарғылық қызметпен байланысы жоқ негізгі құралдар жатады.Өндірістік бяғыты бойынша - жарғылық қызметті жүзвге асырумен және нәтижесінде пайда алумен байланысты құралдарды жатқызуға болады. Сонымен қатар өндірістік бағыттағы негізгі құралдарға банктің дәрежесін жоғарылатуға арналған заттар (кар-тиналар, вазалар, сервиздер) жатады, себебі клиенттерді тартуда банк беделінің маңыздылығы сондай, банк қосымша пайда алуына ықпалын тигізеді. Алғашқы нақты түрін сақтай отырып, олар өздерінің кұнын жұмыстарды орындауға немесе есептелген амортизация (тозу) сомасында көрсетілген қызметтерге аударады. Келесі топтарға бөлінеді: а) ғимарат және құрылыс;ә) компьютерлер;б) көлік құралдары;в) құралдар және басқа да шаруашылық құрал-саймандар;г) басқа да негізгі құралдар. Банктердегі Негізгі құралдардың есебі жинақталған амортизацияларды есеп-тегеннен кейін әділ баға болып табылатын, не бастапқы кұн, не қайта бағалану сомасы принциптері негізінде жүзеге асырылады. Енді осыдан, негізгі қүралдарды бағалаудың төрт түрін көрсетуге болады: • бастапқы;• ағымдағы;• баланстық;• өтімділік.

Негізгі кұралдардың орталықтандырылған есебі кезінде банктің бэк-офисінде негізгі қүралдар есебінің тобы бойынша әрбір бөлімшелерге шот жоспарына сәйкес келетін нұсқаумен жекелей шоттар ашылып жүргізіледі. Франт-офистен негізгі күралдарды , кіріске алу немесе істен шығару туралы алынған мәліметтер негізінде банктің бэк-офисі, баланстан шығатын негізгі қүралдардың шығуы немесе қабылдануы бойынша өткізбелерді жүзеге асырады. Ақпарат амортизация ауда-рылып және қайта бағалау жүргізілгеннен кейін олардың баланстан тыс шотта көрсетілуі үшін банк филиалдарына жібереді. Негізгі құралдарды балансқа алу теңгемен жүзеге асырылды. Банктің бэк-офисі әр айдың аяғында ағымдағы айдың 1-күніндегі жағдай бойынша банктің негізгі қүралдарының тізімдемелерін қолма-қол екі дана етіп, банктің әрбір бөлімшелеріне есеп тобының бөлігінде басып шығарады. Бірінші данасы банктің бэк-офисінде хронология-лық тәртіппен тігіледі, екіншісін банктің филиалына жібереді. Со-дан кейін банктің бэк-офисі өндірістік төлем төленгеннен кейін ке-лесі күннен қалдырылмай төлем ордерінің қосымшасының көшір-месімен жеке шот бойынша көшірмені банк бөлімшелерінің бэк-офисіне жібереді. Бөлімшелердің бэк-офисі төлем ордерінің көшір-месінде керсетілген сомаға қосылған дербес шот бойынша көшірме алу кезінде капитал салымдары бойынша лимит қысқартылады.егізгі  құралдардың әрбір  заттарының  құнын  типтік Кт  1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебиторлар»; Негізгі құралдарды алдын ала төлеу арқылы сатып алу: • сатып алынатын негізге құралдар үшін (50% аспайтын) алдын ала төлеу кезінде: Дт  1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебиторлар» Кт  1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»; • соңғы есеп айырысу сомасына: Дт    1856 «Күрделі салымдар бойынша дебиторлар» Кт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»; • негізгі құралдарды кірістеу: Дт  1652 «Жер, үйлер және ғимараттар» 1653 «Компьютер жабдықтары» 1656 «Өзге негізгі құрал-жабдықтар» Кт  1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебиторлар»; • құрастыруды талап ететін негізгі құралдар бойынша: Дт 1651 «Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар» ;:. Кт   1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебиторлар»; • жүргізілген құрастыру жұмыстары үшін төлемдер: Дт  1856 «Күрделі қаржы салымы боиынша дебиторлар» Кт  1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»; • ҚҚС есептеумен қатар негізгі құралдар үшін алдын ала төлеу сомасына: Дт   1856 «Күрделі қаржы салымы бойынша дебиторлар» Кт   1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»; • негізгі құралдарды, яғни бюджетке төленген ҚҚС сомала- рына оларды алу фактісі бойынша кіріске алу кезінде: Дт  1851   «Салықтар   және   бюджетке   төленетін   басқа   да міндетті төлемдер бойынша есеп айырысу» Кт   1856 «Күрделі каржы салымы бойынша дебиторлар»; • Салык заңдылықтарына сәйкес салық салу айналымының үлес  салмағы  бойынша  есептелген  ҚҚС  бойынша  жүргізілетін есептеу сомасына: Дт  2851  «Салық және басқа да міндетті төлемдер бойынша есеп айырысу» Кт   1851   «Салықтар   және   бюджетке   төленетін   басқа   да міндетті төлемдер бойынша есеп айырысу».