Методологические и методические основания психокоррекции и консультирования. Проблемы психодиагностики Особенности внутренней картины болезни туберкулезных больных

Выполнила: Е.И. Васильева

Руководитель: к.пс.н., ст.препод. Е.И. Барабанова

^{Цель исследования: изучение внутренней картины болезни у туберкулезных больных.}

Объект исследования: туберкулезные больные

^{Предмет исследования: особенности внутренней картины болезни у больных туберкулезом.}

Гипотеза исследования: у лиц с хроническим туберкулезным заболеванием будут наблюдаться гендерные особенности внутренней картины болезни: у мужчин – высокий уровень депрессии, склонность к интерпсихической направленности реагирования на социальную среду; у женщин – высокий уровень тревожности и склонность к интропсихической направленности реагирования на социальную среду.

Задачи исследования:

1. ^{изучить различные подходы к обоснованию «внутренней картины болезни» в психологии;}

2. ^{определить особенности психического состояния больных с хроническими соматическими заболеваниями;}

3. ^{изучить факторы, способствующие формированию внутреннего отношения к болезни больных с хроническими соматическими заболеваниями;}

4) проанализировать влияние болезни на психику человека, больного туберкулезом;

^{5) обосновать методы исследования;}

^{6) проанализировать результаты эмпирического исследования.}

Методы исследования:

^{1) теоретические: анализ медицинской и психологической литературы по изучаемой теме;}

2) эмпирические:

- «Опросник депрессивности Бека»;

- «Опросник выраженности психопатологической симптоматики»;

- «Личностный опросник Бехтеревского» (ЛОБИ);

- «Опросник для изучения самооценки социальной значимости болезни» А.И. Сердюка;

- методика «Уровень субъективного контроля» Е.Г. Ксенофонтовой;

^{3) методы математической и статистической обработки результатов: φ*- критерий Фишера, t-критерий Стьюдента.}

^{Базой исследования явился – туберкулезный диспансер города Усть-Каменогорска.}

Выборка исследования была составлена из пациентов с заболеванием туберкулез - 50 человек в возрасте 25 – 45 лет - 25 мужчин и 25 женщин.

Основные результаты и выводы

^{Результаты исследования позволили сделать следующие выводы:}

^{- мужчины: более склонны к соматизации; депрессивны; склонны к внутреннему переживанию проблемы; аутоагрессивны и имеют менее выраженные психологические защитные механизмы; отмечается тревожный и неврастеничный типы отношения к болезни, внешний локус контроля;}

^{- женщины: менее склонны к соматизации; не депрессивны; склонны к внешнему переживанию проблемы; гетероагрессивны с более выраженными психологическими защитными механизмами; отмечается гармоничный и тревожный типы отношения к болезни, внутренний локус контроля.}

Таким образом, поставленная в начале исследования гипотеза о том, что у лиц с хроническим туберкулезным заболеванием будут наблюдаться гендерные особенности внутренней картины болезни: у мужчин – высокий уровень депрессии, склонность к интерпсихической направленности реагирования на социальную среду; у женщин – высокий уровень тревожности и склонность к интропсихической направленности реагирования на социальную среду, подтвердилась.

Практическое применение

Работа психолога с контингентом больных с хронически соматическими заболеваниями предполагает перестройку и всей системы психодиагностики с учетом последующего психокоррекционного этапа работы с больными. Разработка комплекса взаимосвязанных психодиагностических средств, пригодных для динамической диагностики всей социальной ситуации развития, - самостоятельная научно-практическая задача, решение которой может создать гарантию адекватности и успешности психокоррекционной работы.

Онкологиялық науқастарды психологиялық сүйемелдеу

Орындаған: Д.Жанаева

Жетекшісі: аға оқытушы А.Б.Назбиева

Зерттеу мақсаты: онкологиялық науқастарға арналған психологиялық сүйемелдеу бағдарламасын құру.

Зерттеу объектісі: психологиялық сүйемелдеу бағдарламасы.

Зерттеу пәні: психологиялық сүйемелдеудің бағдарламасының тиімділігі.

Зерттеу болжамы: психологиялық сүйемелдеу бағдарламасы онкологиялық науқастың жағдайын женілдетіп, психологиялық ахуалын жақсартады.

Зерттеу міндеттері:

1. онкология мәселесі туралы қарастыру;

2. онкологиялық науқастардың эмоционалды жағдайын қарастыру;

3. зерттеу тақырыбына байланысты психодиагностикалық әдістемелерді таңдау;

4. онкологиялық науқастардың эмоционалды жағдайын зерттеу жүргізу;

5. психологиялық сүйемелдеу бағдарламасын ұсыну.

Зерттеу әдістері:

1) зерттеу тақырыбы бойынша ғылыми-психологиялық әдебиетті талдау;

2) эмпирикалық әдістер:

- «түстік метафоралар» әдістемесі авторы И.Л.Соломин;

- Аяқталмаған сөйлемдер әдістемесі (тест Сакса-Леви).

Зерттеу базасы: еркін топ.

Негізгі нәтижелер мен қорытынды

Сонымен таңдалынып алынған әдістемелер екі рет, яғни психологиялық сүйемелдеу бағдарламасының алдында және артынан өткізілді. Психологиялық сүйемелдеу бағдарламасы онкологиялық науқас күйін женілдетеді деген зерттеу болжамымыз орындалды.

Біздің психологиялық сүйемелдеу бағдарламамыздың негізіне 60 жылдардың аяғында американдық онкологтар Далластық онкологиялық орталықтың жетекшісі Карл Саймонтан және дәрігер-психотерапевт Стефания Саймонтан құрған бағдарламасы енді. Ол бағдарламаны біздің пайдалануымыздағы уақытқа және мүмкіндіктерімізге сай етіп алдық. Сонымен қорыта келе, біздің жүргізілген психологиялық сүйемелдеу бағдарламасының онкологиялық науқастарға біраз көмегі тиді деген ойдамыз.

Онкологиялық науқастардың психологиялық жағдайын жақсартып, өз ауруларын қабылдап емдеуге құлық білдіру, көңіл-күйлерін өздеріне ұнайтын іс-әрекет арқылы көтеру, өз жағымсыз эмоцияларының конструктивті түрде білдіруідің деңгейлері біраз мөлшерде артты. Ал ол дегеніміз психологиялық әдебиеттердегі теорияларға сәйкес өз кезегінде онкологиялық науқастардың дертпен күресуін жоғарылатады. Сондықтан жасалынатын дәстүрлі медициналық емдер де өз көмегін арттырады.

Тәжірибелік маңыздылығы

Біз ұсынып отырған психологиялық сүйемелдеу бағдарламасы онкологиялық науқастарды емдейтін ауруханаларда және кез келген онкологиялық науқастармен жұмыс істейтін психологтарға өзінің көмегін тигізеді деп ойлаймыз.