Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Татар теле. Фонетика.doc
Скачиваний:
7
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
403 Кб
Скачать
☆

Хикђя фигыль

Язасыћ – сњздђ 3 иќек бар: я-за-сыћ; хђрефлђр: я, з, а, с, ы, ћ; авазлар: [й], [а], [з], [а], [с], [ы], [ћ]; сњздђ 6 хђреф, 7 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëми; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [й], [ћ] – парсыз яћгырау тартыклар, [з] – парлы яћгырау тартык, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [йазасыћ].

Язмыйсыћ – сњздђ 3 иќек бар: яз-мый-сыћ; хђрефлђр: я, з, м, ы, й, с, ы, ћ; авазлар: [й], [а], [з], [м], [ы], [й], [с], [ы], [ћ]; сњздђ 8 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëми; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [й], [м], [ћ] – парсыз яћгырау тартыклар, [з] – парлы яћгырау тартык, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым беренче иќеккђ тљшђ [йазмыйсыћ].

Књрђсећ – сњздђ 3 иќек бар: књ-рђ-сећ; хђрефлђр: к, њ, р, ђ, с, е, ћ; авазлар: [к], [њ], [р], [ђ], [с], [э], [ћ]; сњздђ 7 хђреф, 7 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [њ], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [ћ] – парсыз яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [књрђсэћ].

Књрмисећ – сњздђ 3 иќек бар: књр-ми-сећ; хђрефлђр: к, њ, р, м, и, с, е, ћ; авазлар: [к], [њ], [р], [м], [и], [с], [э], [ћ]; сњздђ 8 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [њ], [и], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [м], [ћ] – парсыз яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым беренче иќеккђ тљшђ [књрмисэћ].

Барасыз – сњздђ 3 иќек бар: ба-ра-сыз; хђрефлђр: б, а, р, а, с, ы, з; авазлар: [б], [а], [р], [а], [с], [ы], [с]; сњздђ 7 хђреф, 7 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [б] – парлы яћгырау тартык, [р] – парсыз яћгырау тартык, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [барасыс].

Бармыйсыз – сњздђ 3 иќек бар: бар-мый-сыз; хђрефлђр: б, а, р, м, ы, й, с, ы, з; авазлар: [б], [а], [р], [м], [ы], [й], [с], [ы], [с]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [б] – парлы яћгырау тартык, [р], [м], [й] – парсыз яћгырау тартыклар, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [бармыйсыс].

Килђсезме – сњздђ 4 иќек бар: ки-лђ-сез-ме; хђрефлђр: к, и, л, ђ, с, е, з, м, е; авазлар: [к], [и], [л], [ђ], [с], [э], [з], [м], [э]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [л], [м] – парсыз яћгырау тартыклар, [з] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [килђсэзмэ].

Килмисездер – сњздђ 4 иќек бар: кил-ми-сез-дер; хђрефлђр: к, и, л, м, и, с, е, з, д, е, р; авазлар: [к], [и], [л], [м], [и], [с], [э], [з], [д], [э], [р]; сњздђ 11 хђреф, 11 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [л], [м] – парсыз яћгырау тартыклар, [з], [д] – парлы яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [килмисэздэр].

Килђдер – сњздђ 3 иќек бар: ки-лђ-дер; хђрефлђр: к, и, л, ђ, д, е, р; авазлар [к], [и], [л], [ђ], [д], [э], [р]; сњздђ 7 хђреф, 7 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [и], [ђ], [э] –нечкђ сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [л], [р] – парсыз яћгырау тартыклар, [д] – парлы яћгырау тартык; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [килсэн].

Карадыгыз – сњздђ 4 иќек бар: ка-ра-ды-гыз; хђрефлђр: к, а, р, а, д, ы, г, ы, з; авазлар: [къ] , [а], [р], [а], [д], [ы], [гъ], [ы], [с]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [къ], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [р] – парсыз яћгырау тартык, [д], [гъ] – парлы яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым соћгы иќеккђ тљшђ [къарадыгъыс].

Карамадыгыз – сњздђ 5 иќек бар: ка-ра-ма-ды-гыз; хђрефлђр: к, а, р, а, м, а, д, ы, г, ы, з; авазлар: [къ] , [а], [р], [а], [м], [а], [д], [ы], [гъ], [ы], [с]; сњздђ 11 хђреф, 11 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [къ], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [м] – парсыз яћгырау тартык, [д], [гъ] – парлы яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [къарамадыгъыс].

Карадыгызмы – сњздђ 5 иќек бар: ка-ра-ды-гыз-мы; хђрефлђр: к, а, р, а, д, ы, г, ы, з; м, ы авазлар: [къ] , [а], [р], [а], [д], [ы], [гъ], [ы], [з]; [м], [ы] сњздђ 11 хђреф, 11 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [къ] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [м] – парсыз яћгырау тартык, [д], [гъ], [з] – парлы яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым дњртенче иќеккђ тљшђ [къарадыгъызмы].

Караганмын – сњздђ 4 иќек бар: ка-ра-ган-мын; хђрефлђр: к, а, р, а, г, а, н, м, ы, н; авазлар: [къ], [а], [р], [а], [гъ], [а], [м], [м], [ы], [н]; сњздђ 10 хђреф, 10 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [къ] – парлы саћгырау тартык, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [гъ] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым љченче иќеккђ тљшђ [къарагъаммын].

Карамаганмын – сњздђ 5 иќек бар: ка-ра-ма-ган-мын; хђрефлђр: к, а, р, а, м, а, г, а, н, м, ы, н; авазлар: [къ], [а], [р], [а], [м], [а], [гъ], [а], [м], [м], [ы], [н]; сњздђ 12 хђреф, 12 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [къ] – парлы саћгырау тартык, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [гъ] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [къарамагъаммын].

Килгђнмен – сњздђ 3 иќек бар: кил-гђн-мен; хђрефлђр: к, и, л, г, ђ, н, м, е, н; авазлар: [к], [и], [л], [г], [ђ], [м], [м], [э], [н]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [л], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [г] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [килгђммэн].

Килмђгђнмен – сњздђ 4 иќек бар: кил-мђ-гђн-мен; хђрефлђр: к, и, л, м, ђ, г, ђ, н, м, е, н; авазлар: [к], [и], [л], [м], [ђ], [г], [ђ], [м], [м], [э], [н]; сњздђ 11 хђреф, 11 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [л], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [г] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [килмђгђммэн].

Кайтканбыз – сњздђ 3 иќек бар: кайт-кан-быз; хђрефлђр: к, а, й, т, к, а, н, б, ы, з; авазлар: [къ], [а], [й], [т], [къ], [а], [м], [б], [ы], [с]; сњздђ 10 хђреф, 10 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [къ], [т], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [й], [м] – парсыз яћгырау тартыклар, [б] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [къайткъамбыс].

Кайтмаганбыз – сњздђ 4 иќек бар: кайт-ма-ган-быз; хђрефлђр: к, а, й, т, м, а, г, а, н, б, ы, з; авазлар: [къ], [а], [й], [т], [м], [а], [гъ], [а], [м], [б], [ы], [с]; сњздђ 12 хђреф, 12 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [къ], [т], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [й], [м] – парсыз яћгырау тартыклар, [гъ], [б] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [къайтмагъамбыс].

Киткђнбез – сњздђ 3 иќек бар: кит-кђн-без; хђрефлђр: к, и, т, к, ђ, н, б, е, з; авазлар: [к], [и], [т], [к], [ђ], [м], [б], [э], [с]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [т], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [м] – парсыз яћгырау тартык, [б] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [киткђмбэс].

Китмђгђнбез – сњздђ 4 иќек бар: кит-мђ-гђн-без; хђрефлђр: к, и, т, м, ђ, г, ђ, н, б, е, з; авазлар: [к], [и], [т], [м], [ђ], [г], [ђ], [м], [б], [э], [с]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [т], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [м] – парсыз яћгырау тартык, [б] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [китмђгђмбэс].

Баргансыз – сњздђ 3 иќек бар: бар-ган-сыз; хђрефлђр: б, а, р, г, а, н, с, ы, з; авазлар: [б], [а], [р], [гъ], [а], [н], [с], [ы], [с]; сњздђ 9 хђреф, 9 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [б], [гъ] – парлы яћгырау тартыклар, [р], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [баргъансыс].

Бармагансыз – сњздђ 4 иќек бар: бар-ма-ган-сыз; хђрефлђр: б, а, р, м, а, г, а, н, с, ы, з; авазлар: [б], [а], [р], [м], [а], [гъ], [а], [н], [с], [ы], [с]; сњздђ 11 хђреф, 11 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [б], [гъ] – парлы яћгырау тартыклар, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [бармагъансыс].

Яшђгђнсез – сњздђ 4 иќек бар: я-шђ-гђн-сез; хђрефлђр: я, ш, ђ, г, ђ, н, с, е, з; авазлар: [й], [ђ], [ш], [ђ], [г], [ђ], [н], [с], [э], [с]; сњздђ 9 хђреф, 10 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëìи; [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [й], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [ш], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [г] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым љченче иќеккђ тљшђ [йђшђгђнсэс].

Яшђмђгђнсез – сњздђ 5 иќек бар: я-шђ-мђ-гђн-сез; хђрефлђр: я, ш, ђ, м, ђ, г, ђ, н, с, е, з; авазлар: [й], [ђ], [ш], [ђ], [м], [ђ], [г], [ђ], [н], [с], [э], [с]; сњздђ 11 хђреф, 12 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëìи; [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [й], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар, [ш], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [г] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [йђшђмђгђнсэс].

Салырмын – сњздђ 3 иќек бар: са-лыр-мын; хђрефлђр: с, а, л, ы, р, м, ы, н; авазлар: [с], [а], [л], [ы], [р], [м], [ы], [н]; сњздђ 8 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [с] – парлы саћгырау тартык, [л], [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [салырмын].

Салмамын – сњздђ 3 иќек бар: сал-ма-мын; хђрефлђр: с, а, л, м, а, м, ы, н; авазлар: [с], [а], [л], [м], [а], [м], [ы], [н]; сњздђ 8 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [с] – парлы саћгырау тартык, [л], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым беренче иќеккђ тљшђ [салмамын].

Керермен – сњздђ 3 иќек бар: ке-рер-мен; хђрефлђр: к, е, р, е, р м, е, н; авазлар: [к], [э], [р], [э], [р], [м], [э], [н]; сњздђ 8 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [э] – нечкђ сузык; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [кэрэрмэн].

Кермђмен – сњздђ 3 иќек бар: кер-мђ-мен; хђрефлђр: к, е, р, м, ђ, м, е, н; авазлар: [к], [э], [р], [м], [ђ], [м], [э], [н]; сњздђ 8 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [э], [ђ] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сœзнеž язылышы йтелешен туры килђ; басым беренче иќеккђ тљшђ [кэрмђмэн].

Керђчђкмен – сњздђ 4 иќек бар: ке-рђ-чђк-мен; хђрефлђр: к, е, р, ђ, ч, ђ, к, м, е, н; авазлар: [к], [э], [р], [ђ], [ч], [ђ], [к], [м], [э], [н]; сњздђ 10 хђреф, 10 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [э], [ђ] – нечкђ сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [к], [ч] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым љченче иќеккђ тљшђ [кэрђчђкмэн].

Кермђячђкмен – сњздђ 5 иќек бар: кер-мђ-я-чђк-мен; хђрефлђр: к, е, р, м, ђ, я, ч, ђ, к, м, е, н; авазлар: [к], [э], [р], [м], [ђ], [й], [ђ], [ч], [ђ], [к], [м], [э], [н]; сњздђ 12 хђреф, 13 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килми; [э], [ђ] – нечкђ сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [к], [ч] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [м], [й], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [кэрмђйђчђкмэн].

Язарбыз – сњздђ 3 иќек бар: я-зар-быз; хђрефлђр: я, з, а, р, б, ы, з; авазлар: [й], [а], [з], [а], [р], [б], [ы], [с]; сњздђ 7 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëми; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [й], [р] – парсыз яћгырау тартыклар, [з], [б] – парлы яћгырау тартыклар, [с] – парлы саћгырау тартык, сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [йазарбыс].

Язмабыз – сњздђ 3 иќек бар: яз-ма-быз; хђрефлђр: я, з, м, а, б, ы, з; авазлар: [й], [а], [з], [м], [а], [б] [ы], [с]; сњздђ 7 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëми; [а], [ы] – калын сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [й], [м] – парсыз яћгырау тартыклар, [з], [б] – парлы яћгырау тартыклар, [с] – парлы саћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [йазмабыс].

Киярбез – сњздђ 3 иќек бар: ки-яр-без; хђрефлђр: к, и, я, р, б, е, з; авазлар: [к], [и], [й], [ђ], [р], [б], [э], [с]; сњздђ 7 хђреф, 8 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëми; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [й], [р] – парсыз яћгырау тартыклар, [б] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [кийђрбэс].

Кимђбез – сњздђ 3 иќек бар: ки-мђ-без; хђрефлђр: к, и, м, ђ, б, е, з; авазлар: [к], [и], [м], [ђ], [б], [э], [с]; сњздђ 7 хђреф, 7 аваз; õðåô ñàíû áåëí àâàç ñàíû òóðû êèëђ; [и], [ђ], [э] – нечкђ сузыклар; сœзнеž йтелешенд сузыклар гармониясе саклана; [к], [с] – парлы саћгырау тартыклар, [м] – парсыз яћгырау тартык, [б] – парлы яћгырау тартык; сœзнеž язылышы йтелешен туры килми; басым беренче иќеккђ тљшђ [кимђбэс].