Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Татар теле. Фонетика.doc
Скачиваний:
7
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
403 Кб
Скачать
☆

11. Бђйлеклђргђ џђм бђйлек сњзлђргђ фонетик анализ ясау њрнђге

Љчен – сњздђ 2 иќек бар: љ-чен; хђрефлђр: љ, ч, е, н; авазлар: [љ], [ч], [љ], [н]; сњздђ 4 хђреф, 4 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [љ] – нечкђ сузык; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [ч] – парлы саћгырау тартык, [н] – парсыз яћгырау тартык; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым соћгы иќеккђ тљшђ [љчљн].

Саен – сњздђ 2 иќек бар: са-ен; хђрефлђр: с, а, е, н; авазлар: [с], [а], [й], [ы], [н]; сњздђ 4 хђреф, 5 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килми; [а], [ы] – калын сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [с] – парлы саћгырау тартык, [й], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым соћгы иќеккђ тљшђ [сайын].

Карамастан – сњздђ 4 иќек бар: ка-ра-мас-тан; хђрефлђр: к, а, р, а, м, а, с, т, а, н; авазлар: [къ], [а], [р], [а], [м], [а], [с], [т], [а], [н]; сњздђ 10 хђреф, 10 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [а] – калын сузык; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [къ], [т] – парлы саћгырау тартыклар, [р], [м], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [къарамастан].

Кљенчђ – сњздђ 3 иќек бар: кљ-ен-чђ; хђрефлђр: к, љ, е, н, ч, ђ; авазлар: [к], [љ], [й], [љ], [н], [ч], [ђ]; сњздђ 6 хђреф, 7 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килми; [љ], [ђ] – нечкђ сузыклар; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [к], [ч] – парлы саћгырау тартыклар, [й], [н] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым икенче иќеккђ тљшђ [кљйљнчђ].

Кадђр – сњздђ 2 иќек бар: ка-дђр; хђрефлђр: к, а, д, ђ, р; авазлар: [къ], [ђ], [д], [ђ], [р]; сњздђ 5 хђреф, 5 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [ђ] – нечкђ сузык; сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [къ] – парлы саћгырау тартык, [д] – парлы яћгырау тартык, [р] – парсыз яћгырау тартык; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килми; басым соћгы иќеккђ тљшђ [къђдђр].

12. Модаль сњз тљркемнђренђ фонетик анализ ясау њрнђклђре

Кисђкчђ

Тњгел – сњздђ 2 иќек бар: тњ-гел; хђрефлђр: т, њ, г, е, л; авазлар: [т], [њ], [г], [э], [л]; сњздђ 5 хђреф, 5 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [њ], [э] – нечкђ сузыклар, сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [т] – парлы саћгырау тартык, [г] – парлы яћгырау тартык, [л] – парсыз яћгырау тартык; сузнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым беренче иќеккђ тљшђ [тњгэл].

Хђбђрлек сњз

Ярый – сњздђ 2 иќек бар: я-рый; хђрефлђр: я, р, ы, й; авазлар: [й], [а], [р], [ы], [й]; сњздђ 4 хђреф, 5 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килми; [а], [ы] – калын сузыклар, сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [р], [й] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым беренче иќеккђ тљшђ [йарый].

Ярамый – сњздђ 3 иќек бар: я-ра-мый; хђрефлђр: я, р, а, м, ы, й; авазлар: [й], [а], [р], [а], [м], [ы], [й]; сњздђ 6 хђреф, 7 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килми; [а], [ы] – калын сузыклар, сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [р], [м], [й] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [йарамый].

Кирђк – сњздђ 2 иќек бар: ки-рђк; хђрефлђр: к, и, р, ђ, к; авазлар: [к], [и], [р], [ђ], [к]; сњздђ 5 хђреф, 5 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [и], [ђ] – нечкђ сузыклар, сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [р] – парсыз яћгырау тартык; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [кирђк].

Кирђкми – сњздђ 3 иќек бар: ки-рђк-ми; хђрефлђр: к, и, р, ђ, к, м, и; авазлар: [к], [и], [р], [ђ], [к], [м], [и]; сњздђ 7 хђреф, 7 аваз; хђреф саны белђн аваз саны туры килђ; [и], [ђ] – нечкђ сузыклар, сњзнећ ђйтелешендђ сузыклар гармониясе саклана; [к] – парлы саћгырау тартык, [р], [м] – парсыз яћгырау тартыклар; сњзнећ язылышы ђйтелешенђ туры килђ; басым икенче иќеккђ тљшђ [кирђкми].