Қатты мембраналы электродтар

Екі топқа бөлінеді:

1. Гомогенді мембраналы электродтар

2. Гетерогенді мембраналы элекродтар

1. Мембрана ретінде қатты төкөткізгіш қосылыс қолданылады. Жиі қолданылатын монокристалдық линтанфторидті электрод.

E_F^-=E⁰_F^- - RT/nF lna_F^-

2. Гетерогенді мембраналы электродта ионселективті қасиеті бар зат полимерлі матрицаға бекітіледі.

Мысалы, Сl^- селективті электродта AgCl –тұзы силикон каучугіне бекітіледі.

Индикаторлық электродтардың негізгі сипаттамалары

1. Электродтық функция

2. Анықтау шегі

3. Потенциалдың тұрақталу уақыты

4. Селективтілігі

1. Электродтық функция ол электродтық потенциалының потенциал анықтаушы ионның концентрациясына тәуелділігі

Е=f(pC_A)

Бұл тәуелділік түзу сызықты болу керек және бұрыштық коэффиценті 0,059/n тең болса, онда тәуелділіктің Нернстік электродтық функциясы бар деп есептеледі.

E

0,059/n

pC_A

E - pC_A тәуелділігінің сызықты ауданында ғана потенциометрияда бұл электродты қолдануға болады.

Сонда анықтау шегі сызықтық ауданымен сипатталады. (Анықтау шегі =1*10^-5М)

2. Потенциалдың тұрақтану уақыты ерітіндінің табиғатына байланысты бірнеше секундтан бірнеше минутқа дейін болуы мүмкін.

Неғұрлым потенциалдың тұрақталу уақыты төмен және ол ұзақ сақталса, электродтың сипаттамасы соғұрлым жоғары.

Аналитикалық практикада пайдаланатын электродтың потенциалы көбіне 1 минутта тұрақтанады, бұл жағдайда оның шамасы мах мәнінен 90% болады.

3. Селективтілігі

Электрод / ерітінді шекарасында негізгі компоненттермен қатар ерітіндідегі басқа иондар да алмасуы мүмкін.

А_мем.+ B_ерт ↔ В_мем + А_ерт

А – негізгі компонент, В – қосымша ион.

lgK_A/B = n(E₂-E₁)/0,059

K_A-B=a(B)_м*a(A)_ерт/а(А)_м*а(В)_ерт

)

“B” компоненті болмаған жағдайда

“A” компоненті бомаған жағдайда

)

егер а(А)=а(В)

шамасы А⁺ -ионымен анықталатын поенциал шамасына В⁺- ионының әсерін сипаттайды.

Е Е₁ А

В

Е₂

рa_A(B)

Потенциометрлік титрлеу әдісі

Потенциометрлік титрлеу әдісі (жанама потенциометрия) аналитикалық химияда кең қолданылады. Ол потенциаланықтаушы компонент пен титрант арасындағы химиялық реакция нәтижесінде электродтың тепе-теңдік потенциалының өзгерісін тіркеп, график бойынша эквивалентті нүктені анықтауға негізделген. Индикатор қолданып химиялық әдістермен титрлеуден артықшылықтары: жоғары сезгіштік және дәлдік, нәтижелердің жоғары қайталанылымдылығы және дұрыстығы, лай немесе боялған ерітінділерді титрлеуге мүмкіндік беретіні, қоспадан жеке компоненттерді дифференциалды және сатылы анықтауға мүмкіндік беретіні, титрлеу процесін автоматтандыруға болатындығы.

Потенциометрлік титрлеуді барлық титрлеу типтерінде қолдануға болады: қышқылды-негіздік, комплексонометрлік, тотығу-тотықсыздану және тұндыру титрлеудің эквиваленттік нүктелерін анықтау үшін.

Эквивалентті нүктені анықтау үшін әр-түрлі графикалық тәуелділіктерді қолданады: интегралды, дифференциалды, дифференциалдың екінші туындысы бойынша, Гран әдісі.

25 дәріс