Сабаққа арналған әдістемелік нұсқау

Мамандығы: 5В130100 “Жалпы медицина”

1. Тақырып. Мерзімдік бақылау № 3

Тақырыптар: «Шеткері қанайналымының және микроциркуляцияның бұзылыстары», «Қабыну», «Қызба», «Аллергия», «Өспе өсуі».

2. Мақсаты:

• студентов білімін дәрісханалық және дәрісханадан тыс өткен тақырыптар бойынша бағалау

3. Бақылау міндеттері:

• өткен материалдар бойынша білімді нығайту

• ауызша және жазбаша түрде өз ойын айта алуды дамыту

4. Студенттер білімін тексеруге арналған сұрақтар:

1. Артериялық гиперемия, анықтамасы, пайда болу себептері, түрлері, даму тетіктері,

микроциркуляция жағдайлары. Артериялық қан кернеуінің (гиперемияның) сыртқы

көріністері, олардың патогенезі. Артериялық гиперемияның салдарлары.

2. Веналық гиперемия, анықтамасы, себептері. Микроциркуляция жағдайлары.Веналық

гиперемияның сыртқы қөріністері, олардың патогенезі. Веналық гиперемияның

салдарлары.

3. Ишемия, анықтамасы, себептері. Микроциркуляция жағдайлары. Ишемияның сыртқы

көріністері және олардың патогенезі. Ишемия кезіндегі теңгерулік тетіктер.

Ишемияның салдарлары. Қан реперфузиясы туралы түсінік, анықтамасы, пайда

болатын өзгерістердің патогенезі, салдарлары.

4. Стаз, анықтамасы, түрлері. Нағыз капиллярлық стаз кезіндегі қан ағымы токтауының

тетіктері. Стаздың салдарлары.

5. Тромбоз,анықтамасы. Тромбоз хтиологиясы. Қан қатпары пайда болуының паттогенезі.

Тромбоздың зардаптары мен салдары Теңгерілулік үрдістер: шунтталу, жанама

қанайналымы. Алдын алу мен емдеу жолдары.

6. Хмболия, анықтамасы. Хмболия түрлері. Хмболдардың шығу тегі бойынша түрлері,

сипаттамасы. Қанайналымының үлкен және кіші шеңберінің, қақпа көктамырының

хмболиялары. Негізгі жүйелер мен ағзалардың қызметтері бұзылыстарының патогенезі.

Хмболияның салдарлары.

7. Микроциркуляцияның біртектес бұзылыстары (тамырішілік, тамырлық, тамырдан тыс).

Қылтамырлық-нәрленістік жеткіліксіздік туралы түсінік.

8. Қабыну, анықтамасы, хтиологиясы. Алтерация туралы түсінік. Қабыну кезіндегі

алғашқы және салдарлық алтерация.

9. Қабыну ошағында зат алмасудың өзгерістері. Олардың патогенезінде жасушалар мен жасушаішілік құрылымдар мембраналары бүлінуің маңызы. Қабыну ошағындағы физикалық-химиялық өзгерістер, олардың патогенезі, салдарлары.

10. Қабыну дәнекерлері, түрлері, шығу тегі, қабыну дамуындағы маңызы. Қабынуды шақыратың және қабынуға қарсы цитокиндер туралы түсінік

11. Қабыну ошағында қанағымы өзгерістерінің сатылары, олардың патогенезі.

12. Хкссудация, анықтамасы, даму жолдары. Жалқықтың түрлері. Ірінді жалқықтың

құрамы мен қасиеттері.

13. Лейкоциттердің хмиграциясы, анықтамасы, сатылары және олардың жолдары.

14. Фагоцитоз, сатылары. Фагоцитоздің жеткіліксіздігі және оның қабынудағы маңызы.

15. Пролиферация, оның тетіктері. Пролиферацияның түрткілері мен тежегіштері.

14. Қауырт қабынудың жергілікті және жалпы белгілері, олардың патогенезі.

15. Созылмалы қабыну, хтиологиясы, патогенезі, қауырт қабынудан айырмашылықтары.

16. Онтогенез кезіндегі қабынудың патогенезі.

17. Қабынудың организм үшін маңызы.

18. Қабыну үрдісін алдын алу және емдеудің жалпы ұстанымдары.

19. Қызба, анықтамасы. Қызбаның хтиологиясы, хкзо – және хндогендік пирогендік заттардың сипаттамасы.

20. Қызба кезіндегі қызу көтерілуінің патогенезі.

21. Қызбаның кезеңдері. Терморегуляцияның өзгерістері және қызбаның әртүрлі кезеңіндегі клиникалық көріністер.

22. Дене қызуының көтерілу деңгейі бойынша және тәуліктік дене қызуының ауытқуларына байланысты қызбаның түрлері.

23. Қызба кезіндегі зат алмасу және физиологиялық жүйелер ( жүйкелік, жүрек – тамырлық, тыныс алу, ас қорыту, бүйрек) қызметтерінің өзгерістері

24. Туылғаннан кейінгі кезеңде қызбаның ерекшеліктері

25. Организм үшін қызбаның жағымды және жағымсыз жақтары. Қызуды түсіретін емнің патофизиологиялық ұстанымдары. Пиротерапия туралы түсінік.

26. Қызбаның ысынудан айырмашылығы.

27. Аллергия, анықтамасы. Аллергияның хтиологиясы ( себептері мен жағдайлары), аллергендердің жіктелуі, олардың сипаттамасы. Балалардың аллергияға ұшырауының қайнар көздері.

28. Аллергиялық серпілістердің Кук, Джелл және Р.Кумбс бойынша жіктелуі.

29. Аллергиялық серпілістердің сатылары (иммундық серпілістер, патохимиялық және патофизиологиялық өзгерістер), олардың патогенезі.

30. Сезімталдықты жоғарылату, түрлері, патогенезі.

31. Аллергиялық серпілістердің I, II, III, IV түрі патогенезінің ерекшеліктері;

а) аллергендердің табиғаты, сезімталдықтың жоғарылау тетіктері;

б) негізгі дәнекерлер, олардың шығу тегі және биологиялық әсерлері.

34. Аллергиялық әсерленістердің алдын алу және емдеудің патогенездік ұстанымдары. Сезімталдықты төмендетудің арнайы және бейнақты түрлері және тетіктері.

35. Өспе туралы түсінік, анықтамасы. Қатерсіз және қатерлі өспелер, ұқсастықтары мен

айырмашылықтары.

36. Өспелер этиологиясы. Өспелердің пайда болуында химиялық, физикалық,

биологиялық канцерогендердің маңызы.

37. Өспелердің пайда болуында жүйкелік, эндокриндік, иммундық жүйелердің маңызы.

38. Өспелердің пайда болуында тұқым қуалаушылықтың маңызы.

39. Өспе өсуінің патогенезі.

40. Өспелердің биологиялық ерекшеліктері.

41. Өспе өсуіне қарсы төзімділік туралы түсінік, оның тетіктері,

42. Өспенің организмге әсері, өспе алдылық үрдістер.

43. Өспелердің алдын алу және емдеудің ұстанымдары.