52. Аймақты инженерлік қамтамасыздандырудың дайындық жұмыстарын жүргізуді сипаттандар

Инжерерлік жұмыстар инженерлік бөлімдер жергілікті жерді қорғаныс үшін жабдықтау кезінде, өткелдер құрылысын тұрғызуда орындайтын және басқа да, негізінен, арнайы дайындықты, білім мен дағдыны талап ететін жұмыстар.

И.қ.е-ге мыналар қамтылады: жолдар мен көпірлердің және жол құрылыстарының күтіп ұсталуы мен жөнделуін қамтамасыз ету; жөнелту және қабылдау пункттерін, жаяу адамдар жүретін бағыттарда лектік жолдарды, халықты қатыстыра отырып, паналау орындарын, жасақтар мен техниканы орналастыратын бастапқы аудандарды, су алатын және оны тазартатын пункттерді жабдықтау; суға өткелдер салу; инженерлік барлауды ұйымдастырып, жүргізу және күштердің (құралдардың) зақым ошағына кіруін қамтамасыз ету, оған жолдар салу, үйінді басып қалған паналау ғимараттары мен тасалану орындарын ашу; коммуналдық-энергетикалық жүйелердегі аппаттардың зардаптарын оқшаулап, жою; бүркемелеудің инженерлік шараларын жасау, жаппай зақымдану ошағындағы зардаптарын жою; жарылмай қалған снаряд, бомбаларды тауып, жою.

инженерлік дайындық- әскер түрлері мен арнайы әскерлердің бөлімше-лерінің, бөлімдер мен құрамаларының жеке құрамын соғыс қимылдарын қамтамасыз ететін инженерлік міндеттер мен шараларды орындауға үйрету. И.д. — барлық әскер түрлері мен арнайы әскер дайындығының құрамды бөлігі. Бөлімшенің жеке құрамы өздігінен танкіге және жаяу әскерге қарсы бөгеттер жасап, олардан өтуге лектік жолдар жасап, бөгеттерден өтуге, өткелден өтудің табельдік және жергілікті құралдарын пайдаланып су тосқауылдарынан шабуылдап өтуге, басқару, атысты жүргізу және бақылау, жеке құрам мен әскери техниканы тасалау пунктері үшін құрылыстар салуға, табельдік және жергілікті құралдар көмегімен өзінің позициясы мен орналасқан ауданын бүркемелеуге, жергілікті су көздерінің негіздерінде қарапайым сумен қамтамасыз ету пунктерін салуға, фортифи-кациялық құрылыстарды қалпына келтіруге, өзі орналасқан ауданды үйінділерден тазартып, өрттерді сөндіруге үйренеді. Бөлімдер мен құрамалар штабтарының командирлері, офицерлері бөлімдердің (құрамалардың) соғыс қимылдарын инженерлік қамтамасыз етілуін ұйымдастыру, инженерлік есеп және жоспарлау әдістемелерін меңгереді. Ал бөлімшелердің офицер командирлері, сонымен қатар инженерлік дайындық сабақтарын өткізу әдістемесін меңгереді. Сабақтар штабтарда жоспарланып, бағдарламаға сәйкес өткізіледі.

53. Тарихи ескерткіштер мен мәдени орталықтарды қарастырып, оларға сипаттама беріндер

Ескерткіш – елдің, халықтың мәдени мұрасының жалпылама атауы. Тарих және мәдениет ескерткіштерінің жиынтығы мұражайлық, көрмелік маңызы бар заттар мен жылжымайтын ескерткіштерді (құрылыстарды, ғимараттарды, т.б.) қамтиды. Ортақ типологиялық белгілері бойынша ескерткіштерді негізгі 4 түрге бөледі: археологиялық ескерткіштер, тарихи ескерткіштер, сәулет өнері ескерткіштері, монументтік (мүсін) өнері ескерткіштері. Сондай-ақ, ескерткіштерге тарихи-танымдық немесе тарихи-көркем құндылығы бар жазбаларды да жатқызуға болады. Яғни адамзаттың көне заманнан күні бүгінге дейінгі дамуы жолындағы түрлі саладағы аса маңызды жетістіктерінің ерекше, қайталанбас заттық-рухани үлгі-нұсқаларын; адам өміріндегі оқиғаларды, белгілі бір елдің, халықтың басынан кешкен тарихи кезеңін еске түсіретін құндылықтарды, қастерлі мұраларды ескерткіш деп атау қалыптасқан. Оларды шартты түрде ауыз әдебиеті ескерткіші, жазба ескерткіш, өнер ескерткіші, сәулет ескерткіші, археологиялық ескерткіш, ұлттық дәстүрлі қолөнер ескерткіші, діни ескерткіш, т.б. деп те түрліше жіктеуге болады. Мәселен, адам қабірінің басындағы оба, қорған, дың, сондай-ақ, сақ дәуірінен, көне түркі, қыпшақтар кезеңінен жеткен тас мүсіндер, сынтас, сартас, құлпытас, қойтас, үштас, бестас, сағана, төртқұлақ, кесене, т.б. археологиялық және сәулет ескерткіштері — ең алғашқы ескерткіш түрлері қатарына жатады. Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау мемлекеттік деңгейдегі шара болып табылады және өскелең ұрпақ тәрбиесінің маңызды бөлігін құрайды

Тарих және мәдениет ескерткіштерін пайдалану  Тарих және мәдениет ескерткіштері Қазақстан халықтарының рухани және дәстүрлерін түлету және дамыту мақсатында, сондай-ақ ғылыми және тәрбиелік мақсатта пайдаланылады.

Қалалар мен басқа да елдi мекендердiң тарих және мәдениет ескерткiштерiн пайдалану режимi тарих және мәдениет ескерткiштерiн қорғау және пайдалану ережелерiне сәйкес облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары бекiтетiн оларды қорғау аймағы жобаларында айқындалады.

Қазір Қазақстан аумағында 25 мыңнан аса жылжымайтын ескерткіш бар. Бұл тек ғалымдардың зерттеуінен кейін құжатталған орындар. Ал әлі зерттелмеген орындар бұдан 2-3 есеге артық болмаса кем емес дейді, ғалымдар.

Тарих және мәдениет ескерткіштерін халықаралық,  республикалық және жергілікті маңызы бар  ескерткіштер санаттарына жатқызу  Тарих және мәдениет ескерткiштерiн есепке алуды және қорғауды тиiмдi ұйымдастыру мақсатында ескерткiштер мынадай санаттарға бөлiнедi:

•   1) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзiлiк Мәдени және Табиғи Мұра тiзiмiне енген халықаралық маңызы бар тарихи, ғылыми, сәулеттiк, көркемдiк, мемориалдық тұрғыдан құнды тарих және мәдениет ескерткiштерi;

•   2) бүкiл елiмiздiң тарихы мен мәдениетi үшiн айрықша маңызы бар, тарихи, ғылыми, сәулет, көркемдiк және мемориалдық тұрғыдан құнды республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткiштерi;

• 3) облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың), аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) тарихы мен мәдениетi үшiн айрықша маңызы бар, тарихи, ғылыми, сәулет, көркемдiк және мемориалдық тұрғыдан құнды жергiлiктi маңызы бар тарих және мәдениет ескерткiштерi.