1 Негізгі бөлім. Газды сепарациялау технологиясына қысқаша шолу
Газды кешенді дайындау қондырғысын сипаттау
Магистральды газ құбыры арқылы таза газды жіберу оны іске қосудың тиімділігін арттырады, газды тасымалдау шығынын төмендетеді, құбырдың және технологиялық қондырғылардың жұмыс қорын ұзартады. Сондықтан газды тасымалдауға дайындау тікелей кен орнында жүзеге асырылады.
Газды кешенді дайындау қондырғысы газдыкоденсатты қоспаны табиғи ғаз бен газ конденсатын жинақтау және өңдеуді қамтамасыз ететін технологиялық қондырғылар мен қосалқы жүйелер кешенінен тұрады. Газды кешенді дайындау қондырғысының технологиялық сұлбасы 1.1 суретте келтірілген.
1.1 Сурет – Газды кешенді дайындау қондырғысының құрылымдық сұлбасы
Газдыконденсатты ұңғымадан өндірілген өңделмеген газ шлейфтер бойымен ауыстырып қосу арматурасы пунктіне жинақталады. Кейін ауыстырып қосу арматурасының жинақтауыш коллекторынан технологиялық корпусқа жіберіледі. Технологиялық корпуста төрт технологиялық желі қатар жұмыс жасайды. Технологиялық корпус шығысында газ шығынын есептеу үшін газ өлшеуіш станциядан өтіп магистальді газ құбырларына тасымалданады.
Газды кешенді дайындау қондырғыларның тауарлық өнімі: газ кен орындарының құрғақ газы, газдыконденсатты кен орнындарының құрғақ бензинделген газы, газды конденсат болып келеді.
Газды кешенді дайындау қондырғысының технологиялық корпусында газды келесі кезеңдерден тұратын өңдеуден өтеді:
абсорбциялы немесе адсорбциялы құрғату;
төмен температуралы сепарация немесе абсорбция;
майлы абсорбция.
Газды кен орындарында газды дайындау оны құрғатуға негізделеді, сондықтан абсорбция немесе адсорбция процестері қолданылады. Ал газдыконденсатты кен орындарында құрғату және жеңіл конденсацияланатын көмірсуларды бөлу төмен температуралы сепарация, төмен температуралы абсорбция және төмен температуралы майлы абсорбция арқылы жүзеге асады.
Газды кешенді дайындау қондырғысының технологиялық корпусының құрамына келесі қондырғылар кіреді:
алдын ала тазалау блогі (төмен температуралы сепарация);
газды тазалау, құрғату және салқындату технологиялық қондырғылары;
сығу компрессорлық станциясы.
Алдын ала тазарту блогі газды тамшы ылғалдан, сұйық көмірсулардан және механикалық қоспалардан тазартуды қамтамасыз етеді. Сығу компрессорлық станциясы газды өндірістік өңдеу технологиясының жұмыстық параметрлерін қамтамасыз етеді, магистралды газқұбырына жіберілетін газдың қысымын сақтайды. Газды технологиялық дайындау қондырғысының алдында немесе одан кейін орналасады. Сығылған газдың температурасын азайту үшін станциядан кейін ауамен салқындату аппараттары орнатылады.
Газды кешенді дайындау қондырғысы құрамына кіретін қосалқы жүйелер:
газды өлшеуіш станция;
метанолды жіберуді басқару жүйесі;
гликольді регенерациялау цехі;
технологиялық сорғы
электр энергиясымен қамтамасыз ету;
жылумен қамтамасыз ету;
сумен қамтамасыз ету;
электрохимиялық қорғаныс;
өрт сөндіру;
байланыс құралдары орнатылған алаңдар;
оператор бөлмесі;
диэтиленгликоль және метанол сақтайтын резервуарлар.