Prawo malejących przychodów (z pracy, kapitału)
Mówi, że każdy następny pracownik zwiększa produkcję w stopniu mniejszym niż jego poprzednik.
Koszt księgowy I ekonomiczny oraz zysk normalny I nadzwyczajny
Koszt alternatywny – suma przychodów utraconych na skutek niewykorzystania najlepszej z pozostałych alternatyw działania, niewykorzystania posiadanych zasobów pracy/kapitału (koszt utraconych możliwości); ilość dobra z jakiej należy zrezygnować, aby otrzymać dodatkową jednostkę innego dobra
Koszt księgowy – czynniki wykorzystane do produkcji (praca kapitał, ziemia). Wielkość tych kosztów wynika z pomnożenia ilości kupowanych czynników przez ich cenę wyrażoną w pieniądzu. Koszt księgowy jest zawsze wydatkiem.
Koszt ekonomiczny – koszt księgowy + koszt alternatywny Koszt ekonomiczny – to wartość wszystkich zasobów (czynników) użytych do produkcji. Wartości tę wyznacza koszt najlepszego, alternatywnego zastosowania zasobów (nakładów na te czynniki). Koszt ekonomiczny to połączenie wydatków z kosztami, które nie są traktowane jako wydatki firmy.
Zysk = przychody – koszty (nadwyżka przychodów nad kosztami)
Zysk normalny – występuje wtedy, gdy zysk ekonomiczny wynosi zero
Zysk nadzwyczajny – zysk przekraczający dochód, który właściciel przedsiębiorstwa mógłby otrzymać w postaci odsetek, wypożyczając swój kapitał według rynkowej stopy procentowej.
Wpływ czynników determinujących poziom kosztów krańcowych (optimum ekonomiczne) na decyzje przedsiębiorstwa.
Koszt krańcowy – koszt wyprodukowania dodatkowej jednostki produkcji, przyrost kosztu całkowitego na skutek zwiększenia wolumenu produkcji o jednostkę (MC)
Czynniki determinujące poziom kosztów całkowitych i zarazem krańcowych to na przykład: - ceny czynników produkcji - wysokość cen surowców - opłaty za energię - wzrost kosztów zastosowania nowych technologii / maszyn - wzrost kosztów zarządzania rozbudowującemu się przedsiębiorstwu
Wzrost Kosztu krańcowego (przesunięcie krzywej MC) prowadzi do zmniejszenia produkcji. W związku ze wzrostem kosztów czynników produkcji, np. podwyżką płac, krzywa kosztów krańcowych przesuwa się w górę z pozycji MC1 do MC2. Przesunięcie to powoduje zmianę położenia punktu przecięcia krzywych MC i MR z E1 do E2 czego efektem jest zmniejszenie rozmiarów produkcji. Produkcja spada z Q1 do Q2. Tak wiec. jeżeli rosną koszty, produkcja przedsiębiorstwa się zmniejsza.
MC – koszt krańcowy MC’- przesunięcie krzywej na skutek wzrostu kosztów czynników produkcji MR – utarg krańcowy E- zysk maksymalny E’- punkt gdzie przy wzroście kosztów, spada produkcja – przesunięcie na krzywej
MR >MC – zwiększyć produkcje
MC < MR – zmniejszyć produkcje
MR =MC – jeśli występują zyski, utrzymać te wielkość, jeśli straty – zaniechać produkcji
Wpływ czynników determinujących poziom utargu krańcowego (optimum ekonomiczne) na decyzje przedsiębiorstwa.
Utarg krańcowy – dochód uzyskany z dodatkowej jednostki produkcji; przyrost utargu całkowitego na skutek przyrostu produkcji o jednostkę
Czynniki wpływające na poziom utargu krańcowego i całkowitego:
- dochód konsumentów - ceny innych dóbr
- moda - upodobania i gusta
- przewidywania co do zmian cen w przyszłości
- warunki klimatyczne - reklama
(przy założeniu, że krzywa popytu na wyroby przedsiębiorstwa i linia utargu krańcowego przesuwają się w górę, to dla wszystkich rozmiarów produkcji cena i przychód krańcowy są teraz wyższe niż poprzednio)
Przesuniecie w górę linii utargu krańcowego prowadzi do wzrostu produkcji. Jeżeli linia MR przesuwa się w górę do położenia MR’, to punkt przecięcia linii MR i krzywej MC przesuwa się z E do E’. Optymalny poziom produkcji przedsiębiorstwa wzrasta z Q1 do Q2. Zmiana położenia linii MR może być spowodowana np. wzrostem liczby klientów firmy.