74. Қарапайым бейсызықты тұрақты ток тізбектерінің негізгі сипаттамалары.

Бейсызықты электр тізбектеріндегі кедергі ток пен кернеу шамасына тәуелді болады. Сызықты емес элементтер қисықсызықты вольтамперлік сипаттамаға ие, сондай-ақ олар координата басына қарағанда симметриялы немесе симметриялы емес болады.

Симметриялы сипаттамадағы сызықтық емес элементтердің кедергісі ток бағытына тәуелді емес. Симметриялы емес болса керісінше тәуелді.Мысалы электр шамдары мен термисторлар сим-ы ВАС-ға(вольтамперлік сипаттама) ие, ал жартылай өткізгіш диодтар симметриялы емес ВАС-да.

Кернеудің ток шамасына қатынасы сызықтық емес элементтің статикалық немесе интегралдық кедергісі деп аталады. Бұл кедергі координата басынан жүргізілген түзу мен ток арасындағы бұрыштың тангенсіне пропорционал болады:

.

Сызықтық емес элементтіңдинамикалық немесе дифференциалдық кедергісі- кернеудің шексіз баяу өсуінің сәйкес токтың өсуіне қатынасына тең шама.

.

ВАС түзуінің бір нүктесінен екінші нүктесіне өту кезінде динамикалық және статикалық кедергілердің шамасы өзгереді.

75.Графикалық тәсілдермен есептеу.Күрделі бейсызықты ток тізбектерін графикалық тәсілмен есептеу.

Сызықтық емес элементтердің кедергісі ток пен кернеудің бағытына тәуелді болғаны сияқты , белгілі аналитикалық есептеу тәсілдер сызықтық емес электр тізбектеріне жарамайды. Ток пен кернеудің Кмрхгов заңы және больт-амперлік жуйе бойынша жасалған графоаналитикалық тәсіл қолданылады. Екі тізбектей жалғанған сызықтық емес электр тізбегін қарастырамыз:

                            Рис. 5.6 Рис. 5.7

Тізбектегі кернеу:      ге тең.

Барлық тізбек бойынша бір ток куші журеді. Токтың анықтамасын құру үшің тізбектің вольт-амперлік жуйесін құру керек.

U₀+U₁+U₂+U_p= U/m_u

m_u-жалпы тізбектегі кернеу көзі масштабы

I=(I₀+I’)*m_i

m_i- жалпы тізбектегі ток масштабы.

Екі сызықтық емес элементті параллель жалғағанда электр тізбегінің тармақталмаған бөлігіндегі ток параллель анықталған тармақтардағы токтардың қосындысына тең.

Сондықтан тізбектің ВАС құрғанда 1 және 2 графиктің кернеулерге сәйкес ординаталарын суммалау керек. Мысалы аг = ав + аб суммалау, сәйкес кернеулерге қарап сәйкес токтрады да табуға болады.

Аралас жалғағанда тізбектерді есептеу келесі ретпен орындалады:

-Алдымен екі параллель жалғанған сызықтық емес элементті бір эквивалентті элементпен алмастырамыз;

-Сосын аралас жалғанған түрден тізбекті түрге келіріледі.