Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
51-75_TETs.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
5 Мб
Скачать
☆

70. Параметрлері таратылған тізбектер туралы ұғымдар.

Егер электр тізбегінің параметрлері (электрлік кедергі, индуктивтілік

және сыйымдылық) тізбектің бүкіл өнбойы таратылған болса, онда мұндай

тізбек таратылған параметрлі тізбек деп аталады

Желінің бірінші ретті параметрлері ретінде оның бірлік ұзындығына қатысты кедергі  , индуктивтік  ,  өткізгіштік    және сыйымдылық   жатады. Біртекті желінің теңдеуін алу үшін оны шексіз аз ұзындықтағы жеке бөліктерге бөлеміз. Ол мына сызбада бер:

Мұндай элементар төртұштықтың басында кернеу мен ток U мен I-ға, ал соңында     и  -ға тең болсын.

Бөліктің басы мен соңындағы кернеулердің айырымын резистивті және индуктивті элементтердегі кернеулердің төммендеуімен анықтаймыз. Ал бөліктегі ток өзгерісі өткізгіштік пен сыйымдылық арқылы қозғалған токтар қосындысына тең. Кирхгоф заңы бойынша:

-қа қысқатқанда

 ;    

(1)

 .     

(2)

Комплекстік шамалар енгізіп және я  -ты   -ға алмастырып , (1) и (2) негізінде

 ;

(3)

 , 

(4)

    мен    - сәйкесінше желінің бірлік ұзындығындағы комплекстік кедергі мен өткізгіштер.

х бойынша (3)-ті дифференциалдап және (4)-тан   -ты қойсақ,

 .

Сипаттамалық теңдеу

 ,

Мынадан шығады:

 .

Осылайша:

 ,

(5)

    - тұрақты таралым;    - өшу коэффиценті;    - фаза коэффициенті.

(3) теңдеуге сәйкес ток:

 ,

 -толқындық кедергі.

71.Жиіліктік сипаттамалар. Шығынсыз желі

Резонанстық контурдың жиілік сипаттамалары:

Тізбектің комплекстік кедергісі жиілікке тәуелді болады: ,

Кернеудің резонансы -жиілігінде байқалады: , .

Резонанс кезінде - резонанс жиілігі

- резонанстық қисықтар.

Жиіліктік сипаттамалар және резонанстық қисықтар суретте көрсетілген.

Одан баска:

Амплитудты-жиілікті сипаттама:

Фазалық-жиілікті сипаттама:

Шығынсыз желілер

Шығынсыз желілер келесідей дербес туындысы бар дифференциалдық

теңдеулермен сипатталады:

Олардың шешімі:

желі

ұзындығы; ескере отыра мынадай шешімге келеміз:

мұндағы 𝜏 = 𝑙 𝐿𝐶. Мұндағы τ таза кешігу уақытын сипаттайтын шама, l –

желі ұзындығы, LC тізбек параметрлері. Қорытындысында біз таза кешігу 2

буынын аламыз,яғни шығынсыз желілер таза кешігу буыны болады деген

қорытынды жасаймыз, бірақ олар ұзын желіні толық сипаттайды деп айта

алмаймы себебі біз тек желінің соңы мен басындағы кернеудің тәуелділігін

ғана алдық.

Электр энергиясын тасымалдаушы бірфазалы ұзын желілер келесідей

дербес туындылары бар дифференциалдық теңдеулермен сипатталады:

Беру функция күрделі кешігу буыны болатынын көреміз:

Шығынсыз желі мен біртекті желілер үшін гиперболалық функциялар

көмегімен алынған беру функциялары ұзын желінің басы мен соңындағы

кернеудің тәуелділігін сипаттайды. Тәжірбиеде ұзын желілерді нобайлау

күрделі әрі қиын болғандықтан, оларды қысқа желілердің тізбектей қосылған

схемаларға бөліп (Сурет 2), бір бөлігін ғана қарастырамыз, ал қалған

бөлігіндегі әрбір қысқа желінің кедергілері өзара тең деп ұйғарамыз, яғни 3

біртекті желілерді қарастырамыз. Кирхгоф заңдарының көмегімен ұзын

тізбектің қысқа бөліктері үшін математикалық нобай, беру функциясын

анықтауға болады [1].

Бүкіл контурдың кедергісі:

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]