- •«Токсикологиялық химия» пәні бойынша жұмыс бағдарламасы
- •1.Жалпы мағлұматтар:
- •2 Бағдарлама
- •2.3 Пәнді оқытудың міндеттері:
- •2.4 Білім берудің қорытынды нәтижелері
- •2.7.1. Дәрістердің тақырыптық жоспары
- •2.7.2. Тематический план практических занятий
- •2.7.3. Оқытушының басқаруымен студенттердің өзіндік жұмыстары (обсөж) тақырыптарының жоспары
- •2.7.4. Студенттердің өзіндік жұмыстарының (сөж) жоспары
- •2.8 Сабақ беру және оқыту әдістері:
- •2.9. Студенттердің дағдылары мен білімін бағалау әдістері:
- •Ағымдағы (аралық) бақылауды бағалау талаптары.
- •Зертханалық жұмыстың орындалуын бағалау
- •Сөж бағалау талаптары
- •Тақырыптық кроссвордты бағалау талаптары
- •Студенттердің біліміне бақылау жүргізу технологиясы
- •2.10 Ұсынылған әдебиеттер:
- •2.11. Қосымша:
- •Силлабус
- •1. Пән бойынша модуль оқытушыларының мәліметі:
- •1.3 Пәннің саясаты:
- •2 Бағдарлама
- •2.3 Пәнді оқытудың міндеттері:
- •2.4 Білім берудің қорытынды нәтижелері
- •2.7.1. Дәрістердің тақырыптық жоспары
- •2.7.2. Тематический план практических занятий
- •2.7.3. Оқытушының басқаруымен студенттердің өзіндік жұмыстары (обсөж) тақырыптарының жоспары
- •2.7.4. Студенттердің өзіндік жұмыстарының (сөж) жоспары
- •2.8 Сабақ беру және оқыту әдістері:
- •2.9. Студенттердің дағдылары мен білімін бағалау әдістері:
- •Ағымдағы (аралық) бақылауды бағалау талаптары.
- •Зертханалық жұмыстың орындалуын бағалау
- •Сөж бағалау талаптары
- •Тақырыптық кроссвордты бағалау талаптары
- •Студенттердің біліміне бақылау жүргізу технологиясы
- •Дәрістік кешен Несие № 1
- •3. Дәрістердің тезистері
- •4. Суретті материал
- •5. Әдебиеттер
- •1. Тақырып 3. Қр сот-медициналық сараптамасының ұйымдастырылуы, құрылымы, қызметі және міндеттері.
- •3. Дәріс тезистері
- •4. Суретті материал
- •5. Әдебиеттер
- •3. Дәрістер тезистері
- •4. Иллюстративті материал
- •1) Глюкурон қышқылының конъюгациясы
- •2) Метилдеу
- •5. Әдебиеттер
- •3. Дәріс тезистері
- •4. Иллюстративті материал
- •Тіркеу журналы химико-токсикологиялық анализдердің нәтижелері
- •1. Тақырып 2. Есірткі заттарды зерттеу объектілері. Сынамаларды дайындау. Хта ерекшеліктері. Анализ әдістерін таңдау. Таңдау жолдарындағы комплексті әдістер.
- •3. Дәріс тезистері
- •4. Иллюстративті материал
- •5. Әдебиеттер
- •1. Тақырып 3. Есірткі топтарының жеке бағытталған анализі (опиаттар, каннабиноидтар, фенилалкиламиндер, лсд). Фармакокинетика, метаболизм. Әртүрлі зерттеу объектілерінде дәлелдеу.
- •3. Дәріс тезистері
- •Әдістемелік нұсқаулар (практикалық, семинарлық, лабораториялық сабақтар) Несие №1
- •Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Әдебиет
- •Тақырып 2. Жүйелі хтт методологиясы. Glp принциптері. Қр химия- токсикологиялық сараптамасын құқықты реттеу.
- •Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •Тақырып 3. Бөгде қосылыстар токсикокинетикасы және биотрансфармациясы. Ағзада заттардың таралуының жалпы заңдылықтары. Бөгде қосылыстар метоболезиміне әсер етуші факторлар.
- •Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Әдебиет
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Әдебиет
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •1. Тақырып 4. Аналитикалық токсикология. Биологиялық нысандарға химия-токсикологиялық талдау жүргізуде аналитикалық әдістердің алатын орны. Алдын-ала жүргізілетін сынамалар.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •II. Аналитикалық блок: есептерді шешу кезеңдері
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •1. Тақырып 1. Улар және улар туралы түсінік. Уытты агенттер классификациясы. Уыттылық. Уыттылық рецепторлпры. Химиялық заттардың уыттылық рецепторларымен әрекеттесуі.
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •1. Тақырып 2. Уытты механизмге және зерттеу әдістеріне ықпалы бар токсиканттың физико-химиялық сипаттамалары және биологиялық орта.
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •1. Тақырып 4. Химия-токсикологиялық талдауда қолданылатын аналитикалық химия (физикалық, химиялық, физика-химиялық және биологиялық) әдістері.
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •1. Тақырып 5 – Аралық бақылау: коллоквиум
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •1. Тақырып 2. Токсиканттарды бөлу, анықтау, идентификациялау әдістері (дәрілік және наркотикалық заттар мысалында). Белгісіз уға зерттеудегі «скрининг» әдісі.
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •1. Тақырып 3. Токсиканттарды сандық анықтау әдістері (дәрілік және наркотикалық заттар мысалында). Метрология негіздері. Дәрілік заттардан туындайтын паталогияны бағалайтын әдістер.
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •1. Тақырып 4. Аралық бақылау: коллоквиум
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •1. Тақырып 5. Аралық бақылау: коллоквиум
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •Несие № 7
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •1. Тақырып 3. Қазіргі заманға сай «ұшқыш ядтарды» сапалық анықтау және олардың идентификациялары, жоғары эффектті бөлу әдісі сияқты зерттеудің газахроматографикалық әдісі.
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •1. Тақырып 5. Аралық бақылау: коллоквиум
- •5. Тақырыпқа тапсырма:
- •7. Әдебиеттер
- •Несие № 8
- •Әдістемелік кешен
- •Кредит № 1
- •1. Тақырып 1. Тмд ғалымдарының биологиялық текті нысандардан бейорганикалық және органикалық улы және жоғары әсерлі заттарды талдаудың теориясы мен әдістерін туындаудағы ролі.
- •3. Тапсырма:
- •8. Әдебиеттер:
- •9. Бақылау (сұрақтар):
- •1. Тема 2. Биохимиялық және аналитикалық токсикология мәселлеллерін зерттеуде қолданылатын токсикаанттардың физика-химиялық сипатамалары.
- •3. Тапсырма:
- •7. Бағалау критерилері:
- •8. Әдебиеттер:
- •9. Бақылау (сұрақтар):
- •1. Тақырып 3. Тірі адамдарға диагностикалық мақсатта биологиялық сұйықтардан дәрілік және наркотиктік заттарды оқшаулау әдістері.
- •3. Тапсырма:
- •7. Бағалау критерилері:
- •Несие № 2
- •8. Әдебиеттер:
- •1. Тақырып 2. Өткір уланулармен наркотикті заттарға соттық-химия талдауында қолданылатын иммунды әдістер.
- •3. Тапсырма:
- •8. Әдебиеттер:
- •9. Бақылау (сұрақтар):
- •1. Тақырып 3. Абсорбционды спектроскопия әдістері (дәрілік уларды талдау). Химиялық талдау кезіндегі маңызы.
- •3. Тапсырма:
- •8. Әдебиеттер:
- •9. Бақылау (сұрақтар):
- •Несие № 3
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •7. Бағалау критерилері:
- •7. Бағалау критерилері:
- •7. Бағалау критерилері:
- •8. Әдебиеттер:
- •9. Бақылау (сұрақтар):
- •1. Тақырып 1. Этиленгликольді химика-токсикологиялық зерттеу және токсикологиялық мәні.
- •3. Тапсырма:
- •7. Бағалау критерилері:
- •7. Бағалау критерилері:
- •7. Бағалау критерилері:
- •8. Әдебиеттер:
- •9. Бақылау (сұрақтар):
- •Пән ретінде бақылау-өлшеу бойынша игерген білімдерін қорытындылау
- •4. Тәжірибе дағдыларының тізімі
Әдебиет
1. Байзолданов Т. Токсикологическая химия ядовитых веществ, изолируемых методом экстракции. – Алматы, 2002.
2. Крамаренко В.Ф. Токсикологическая химия. – Киев: Высшая школа, 1989.
3. Швайкова М.Д. Токсикологическая химия. – М.: Медицина, 1975.
4. Белова А.В. Руководство к практическим занятиям по токсикологической химии. – М.: Медицина 1976.
7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.) келесі сұрақтар бойынша жазбаша сұрау:
1. Қышқылданған спиртпен немесе қышқылданған сумен биологиялық материалдан бөлінетін заттар тобының жалпы сипаттамасы.
2. Стас – Отто әдісі, оның артықшылықтары мен кемшіліктері.
3. А.А. Васильева әдісі, оның артықшылықтары мен кемшіліктері.
4. В.Ф. Крамаренко әдісі, оның артықшылықтары мен кемшіліктері.
5. В.И. Попова әдісі, оның артықшылықтары мен кемшіліктері.
6. П.Валов әдісі, оның артықшылықтары мен кемшіліктері.
7. Қышқылданған спиртпен немесе қышқылданған сумен биологиялық материалдан «дәрілік уларды» бөліп алудың кейбір теориялық жағдайлары.
8. Стас – Отто және А.А Васильева әдістерімен биологиялық материалдан сорындыларды тазалау тәсілдері.
9. В.Ф. Крамаренко, В.И. Попова және П.Валов әдістерімен биологиялық материалдан сорындыларды тазалау тәсілдері.
1. Тақырып 2 Улы заттардың ағзаға түсу жолдары мен таралуы. Улы заттардың таралуының негізгі токсикокинетикалық параметрлері. Қышқылды, бейтарап, әлсiз негiздi және негiздi қасиеттi заттарды ашу әдiстемелерiнiң техникасын меңгеру.
2. Мақсат: студенттер ХТС микрокристаллоксопиялық және түсті реакциялар әдісімен Қышқылды, бейтарап, әлсіз негізді қасиеті бар заттарды табуды және биологиялық объектіде дәрілік заттардың идентификациясынның әдістемесіне комплексті қарауды меңгеру.
3. Оқытудың мақсаты: ХТС микрокристаллоксопиялық және түсті реакциялар әдісімен Қышқылды, бейтарап, әлсіз негізді қасиеті бар заттарды табуды үйрену және биологиялық объектіде дәрілік заттардың идентификациясынның әдістемесіне комплексті қарауды меңгеру.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Қандай қышқылдық қасиеті бар заттардың химико-токсикологиялық маңызы жоғары?
2. Барбитал және басқа барбитураттардың, ноксиранның, фенацетинның формуласын жазыңыз.
3. Бейтарап және әлсіз негізді қасиеті бар заттарды тобының қай физико-химиялық қасиеті боялу реакцияларына жағдай жасайды.
4. Биологиялық материалды зерттегенде мына заттарды анықтау үшін қандай әдістер қолданады?
5. «Дәрілік уларға» биологиялық материалды зерттегенде ЖҚХ маңызы қандай?
6. Барбитураттарға микрокристаллоскопиялық реакцияның негізінде қандай процесстер жатыр?
5. Білім берудің және оқудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, призентациялар, кейс-стади және т.б.)
- теориялық материялды топтпен талдау;
- кішігірім топтарда жұмыс;
- жазбаша сұрау.
Әдебиет
Калетина Н.И. Токсикологическая химия. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2008 (разделы 4.1-4.5)
Плетенева Т.В. Токсикологическая химия. М.: ГЭОТАР-Медиа, 2006 (часть 2, глава 2)
Байзолданов Т. Токсикологическая химия ядовитых веществ, изолируемых методом экстракции. – Алматы, 2002.
Крамаренко В.Ф. Токсикологическая химия. – Киев: Высшая школа, 1989.
Швайкова М.Д. Токсикологическая химия. – М.: Медицина, 1975.
Белова А.В. Руководство к практическим занятиям по токсикологической химии. – М.: Медицина 1976.
Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.) келесі сұрақтар бойынша жазбаша сұрау:
1. Қандай қышқылдық қасиеті бар заттардың химико-токсикологиялық маңызы жоғары?
2. Барбитал және басқа барбитураттардың, ноксиранның, фенацетинның формуласын жазыңыз.
3. Бейтарап және әлсіз негізді қасиеті бар заттарды тобының қай физико-химиялық қасиеті боялу реакцияларына жағдай жасайды.
4. Биологиялық материалды зерттегенде мына заттарды анықтау үшін қандай әдістер қолданады?
5. «Дәрілік уларға» биологиялық материалды зерттегенде ЖҚХ маңызы қандай?
6. Барбитураттар, ноксирон, фенацетин, кофеин және преднизолон туындылары қындай түсті реакциялар береді?
7. Барбитураттарға микрокристаллоскопиялық реакцияның негізінде қандай процестер жатыр?
8. УК-аймағындағы жұтылуды қандай структуралық ерекшеліктер қамтамасыз етеді?
9. УК-аймағындағы жұтылу қасиетіне байланысты дәрілік заттарды қандай топтарға бөлуге болады?
10. Амидопиринның формуласын жаз, оның жұтылу қасиетін түсіндір.
11. Дәрілік қосылыстардың объектіден табылғаны туралы шешімді ненің негізінде жасауға болады?
12. Қандай заттар алколоидтар деп аталады? Алколоидтардың физико-химиялық қасиеттерін ата.
13. Қандай негіздік қасиеті бар синтетикалық қосылыстардың токсикалық қасиеті жоғары?
14. Қандай алколоидтарға фармакологиялық зерттеулер жургізіледі? Бұл сынамалардың маңызы қандай?
1. Тақырып 3. Ағзадағы бөгде заттардың биотрансформациясы. Биотрансфоромацияның негізгі жолдары мен сатылары. Бөгде заттардың метаболизміне ықпалы бар факторлаар. Метаболиттер және олардың уыттылығы. «Дәрiлiк улардың» сандық мөлшерiн анықтау әдiстемелерiнiң техникасын меңгеру.
2. Мақсат: Зерттелетін заттардың физикалық және химиялық қасиеттерін білудің негізінде студенттер биоматериалдан бөлініп алынған «Дәрілік улардың» сандық анықтауының әдістемесі және техникасын меңгеру керек.
3. Оқытудың мақсаты: «Дәрілік улардың» сандық анықтауды жүргізуді үйрену.
