77.Қан қысымының тәуліктік мониторинги

Қазіргі кезеңде қан қысымын автоматты түрде тәулік бойы тіркейтін (мониторинг) қондырғылар бар. Олар артериялық қысымның шамасын, жүрек ұрысын(пульсті), өлшеу кезінде орын алған қателіктерді тәулік бойы уақытқа сәйкес тіркеп, мониторинг жасауға мүмкіндік береді. Құралда тіркелген мәліметтерді компьютер жадына көшіруге немесе қағазға басып шығауға болады. Артериялық қысымның тәулік мониторингі (АҚТМ-СМАД) бір рет өлшенген қан қысымына салыстырғанда беретін диагностикалық мәліметі көп, сондықтан оны артериялық қан қысымы жоғары ауруларды емдеуде кең түрде қолдануда.

78.Ағза ұлпасының испедансы

ағза ұлпалары сұиықтықпен қоршалған жасушалардан тұратын жүйе деп қарастыруға болады. Жүргізілген зерттеулер ұлпа аралық сұйықтықта электролитке тән өткізгіштік,ал жасушада конденсаторға тән электірлік сыйымдылық қасиет бар екендігін көрсетті, ал индуктивтілік қасиет жоқ. Сондықтан тірі ұлпада тек белсенді R және сиымдылық Xc кедергілер кездеседі. Олай болса тірі ұлпаның физиологиалық күйін, осы 2 шама арқылы толығымен сипаттауға болады. Олардың векторлық қосындысын импеданс деп атайды, оның шамасы мұндағы R ұлпаның белсенді кедергісі w =2П*v -циклді жиілік, С-ұлпа бөлігінің электр сиымдылығы. Жалпы ұлпадағы кез келген потологиялық өзгерістер оның электрлік қасиеттерін өзгертеді. Мысалы, қабынудың бастапқы кезінде ұлпаның кедергісі артады, әсіресе бұл құбылыс төменгі жиіліктерде жақсы байқалады. Қабыну кезінде жасуша ісініп, оның көлемі ұлғаяды, соның әсерінен ұлпаның белсенді кедергісінің негізгі үлесін құрайтын жасуша аралық кеңістік тарылып ұлпаның белсенді кедергісі ұлғаяды.

79.Қан тамырлар жүйесін... Соңғы кездері реография әдісі арқылы қан айналым үрдісін зерттеудің негізгі диагностикалық әдісі болып табылады.реографиялық әдісті өлшеу үшін қолданылатын құрал реограф болып табылады.Реография әдісте Коротков әдісі кең қолданыс тапқан.Клиникалық практикада артериялық қан қысымын тікелей емес әдіспен ,яғни жанамалай жолмен өлшейді.Соның ішінде кең тараған түрі Коротков әдісі.Бұл әдіс манжет қысып тұрған артерия тамыры арқылы қанның ағуы турбулентті болуынан шығатын дыбысты фонондоскоп арқылы тіркеуге негізделген.Ол үшін білектің күре тамыр тұсына құралдың манжетін кигізіп оған ауа үргіш арқылы қанның ағуы аз уақытта тоқтатылады.Онан соң ауаны шығаратын винтті жайлап ашып,күре тамыр арқылы өткен қан ағысының трубулентті ағысынан пайда болатын алғашқы шуын фонондоскоп арқылы естіп сол кездегі монометр көрсеткішін қан қысымының систолдық, ал монжеттегі ауа толығымен шығып фонондоскоптағы дыбыстың жойылған кезіндегі монометрдің көрсеткішін қан қысымының диастолдық мәндері ретінде алынады.

80.Реография әдісі Реография( грек.rheos ағыс ,ағын+grapho писжазу,бейнелеу синонимі-инпеданстық плетизмография,реоплетизмография]-жүрек қызметін және мүшелердің қанын қамтамасыз етілуін импеданстың,яғни толық кедергінің омдық және сыиымдылық кедергінің тербелісін тіркеу жолымен зерттеу әдісі.Реография немесе электроплетизмография пульс жиілігін және арттериялық қысымды өлшеуді есептемегенде гемодинамиканың ең көп тараған әдісі.Ол мүшелермен ұлпалардың жоғарғы жиіліктері күші аз айнымалы электр тогына деген толық электірлік кедергісінің тербелісін олардан пульстік толық жүріп өткен кездегі графиктегі тіркеу әдісі.Реографияның зерттеу әдістері ;Бойлық реография қол мен аяқ реографиясы,электродтарды олардың бойлық осьіне қатысы бірдей деңгейде орналастыру арқылы зерттейді.Қол мен аяқтың бойлық бөлігінің қызмет беруіне баға беруде қолданылады.Реограмма-рео-гр.графо-жазу,бейнелеу-ұлпаның толық электр кедергісінің белгілі уақытта тамырларға қан толуы кезінде өзгерісін көрсететін қисық сызық .Реограф-рео-гр-графо-жазу,бейнелеу ұлпаның электр кедергісін өзгерісін тіркейтін құрал.Реогепатография бауырдың қан тамырларын зерттеу әдісі.Офтольмореография көздің тамыр қабығының ,оның ішінде қастың гемодинамикасын зерттеу әдісі.Реокардиограмма жүректтің жұмыс цикльді кезіндегі толық электр кедергісінің өзгерісін білдіретін қисық сызық.

Реопародонтография-парадонт қан тамырларының қызмет күйін зерттеу әдісі.

Реосфигмография-қан тамырларының пульстық тербелісін оның ішінде артерияның тамырларын зерттейтін әдіс. Реофлевография вена реосфигмографиясы Реоэнцефалография бас миы тамырларының қызмет күйін зерттейтін әдіс.

81.Жарықтың жұтылу құбылысы Жарық ағыны зат арқылы өткенде, оның энергиясының бір бөлігі ортаның атомдары немесе молекуларын қоздыруға жұмсалады, нәтижесінде жарық энергиясы азаяды. Бұл құбылысты жарықтың жұтылуы деп атайды, шын мәнінде жарықтың жұтылыу деп жарық сәулесінің бір ортамен тарау барысында жарық энергиясының энергияның басқа түріне ауысуы нәтижесінде жарық интенсивтілігінің төмендеуін атайды.

Енді жарықтың интенсивтілігінің азаю (кему) заңдылығын қарастырайық

Қалыңдығы dl болатын жұқа қабаттан монохроматты жарық өткенде оның бастапқы интенсивтілігін кемуі dI, жарық сәулесі өткен қабат қалыңдығына dl, түскен жарықтың бастапқы интенсивтілігіне I пропорционал болын делік. Осы шамалар арасындағы байланысты мына түрдегі дифферциалдық теңдеу арқылы өрнектейік:

dI = -k_ Idl,

82.Бугер-Бер-Ламберт заңы e^-k_^l мұндағы I₀ – түскен сәуле (бастапқы сәуле) интенсивтілігі, I- зат қалыңдығы l қабаттан өткен сәуле интенсивтілігі. Бұл жарықтың жұтылу немесе Бугер заңы деп аталады. Жарық толқыны ертінді арқылы өткенде, оның фотондары еріткіштің де, еріген заттың да молекулаларымен әрекеттеседі, энергиясының бір бөлігін орта молекулаларының күйін өзгертуге жұмсайды, нәтижесінде жарық интенсивтілігі кемиді, жарық жұтылады. Жарықтың ертіндіде жұтылуын сипаттайтын жұтылудың натураль көрсеткіші _ ертінді концентрациясына тура пропорционал екендігін ғалым Бер анықталды: k_= _С. Мұндағы жұтылудың натуралды молярлы көрсеткіші, ол еріген зат түріне, жарықтың толқын ұзындығына тәуелді, бірақ ерітінді концентрациясына тәуелсіз. Бұл тұжырымды Бер заңы деп атайды. Концентрациясы жоғары ертінділер үшін бұл заңы орындалмайды, өйткені жоғары концентрациялы ерітіндіде молекулалар арасы жақындап, олардың өз ара әрекеттесуі орын алады да жарықтың жұтылуында өзгерістер байқалады. Енді Бугер өрнегіндегі коэффициент орнына Бер өрнегін қойсақ:

e^-_^{∙l∙ С}

Бұл өрнек жарық жұтылуының Бугер-Бер-Ламбер заңы деп аталады.