23. Қазақ тілін оқытудың лингвотанымдық тұжырымдамасы

24. Мәтінді өзгертіп баяндау әдісі

Когезияның композициялық – құрылымдық формаларына бірінші кезекте хабардың сабақтастығы мен логикалық ұйымдасуын баяндаудың негізгі тақырыбымен (сюжетімен) тікелей байланысты емес оқиғаларды, құбылыстарды, іс-әрекеттерді мезгілдік немесе кеңістіктік сипаттаумен, түрлі шегіністермен, сөз араластырумен шектелген тіл материалы жатады. Мұндай «бұзушылықтар» әңгіменің негізгі желісін бұзып, кейде хабардың екінші кезегін танытады. Кірігудің композициялық-құрылымдық формалары фильмдерде пленкаларды кесектеп құрастырғанға ұқсайды.

Өмірде жақсылық пен жамандықтың, қуаныш пен реніштің, сәттілік пен сәтсіздіктің алмасып отыруы – ақиқат шындық. Барлық өнер туындылары тәрізді көркем әдебиет шығармасы да өмірді әр қырынан көрсетуге тырысады, когезияның композициялық-құрылымдық түрлерімен жүзеге асырылатын формасы оның барабар айтылымына айналады. Бейқисын тұрғыдағы когезияның композициялық-құрылымдық формаларында, мысалы, ассоциациялық когезия формаларында әңгіменің бөлшектенген кесектерін қисынды байланыстыруы мүмкін сөздер мен айтылымдарды ойша елестетуге болады. Мысалы: баяндау тақырыбынан ауытқып, баяндаудың басқа желісіне ауысып, бұл менің ... есіме түсірді, осымен қосарлана, басқа мезгілде, басқа жерде, осыған ұқсасты байқау, т.б. әдетте бұл сөздер мен айтылымдар басқа мәтіндерде, мысалы, ғылыми мәтіндерде ашық көрсетіледі.

25.Дәстүрлі оқыту жүйесі.

Дәстүрлі дидактиканың қарстыруы бойынша оқу мазмұны, әдісі, ұйымдастыру формасы тағы басқаларды дұрыс мақсат қою нәтижесінде білім беру, дамытуға болады деп көреді.

Дәстүрлі оқыту технологиясының мақсаты:

Білім жүйесін, ғылым негіздерін қалыптастыру

Ғылыми дүниетаным негіздерін қалыптастыру

Әр оқушының жан-жақтылығын қалыптастыру

Алдын-ала белгіленген қасиеттерге тәрбилеу.

Дәстүрлі оқыту технологиясы әдістемесінің ерекшелігі:

Орташа оқушыға бейімделуі.

Оқыту процедураларының өктемділігі.

Тексерудің жалпыға бірдейлігі.

Білім сапасын көтеру білім саласындағы дағдарыстан шығуға ықпал жасайды.

Қазіргі кезде егемен елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып , әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда.

«Технология» - грек тілінен (техно - өнер, шеберлік болса, «логос» - ғылым, заң деген ұғымды білдіреді) шыққан.

Технология ұғымы - өндірісте өнімді өңдеу, шығару, дайындау, практикада тиімді пайдалану және экономикада өндірістік үрдісті ұйымдастырып жүргізуде қолданады.

Педагогикалық технология ұғымының даму тарихына экскурсия жасасақ мынаны көрсетеді:

-20жылдадары педология шеңберінде рефлексология идеяларына негізделген «педагогикалық технология» ұғымы туындады (А.А.Ухтоминский).

-40-50 жылдары «білім берудегі технология» термині оқытудың техникалық құралдарын пайдалану арқылы даму алды.

-60 жылдары педагогикалық технология қандай да бір әдістемені, мысалы, бағдарламалық оқытуды ғылыми негіздей отырып қолданылуы тиіс деген түсінік қалыптасты.

-70 жылдары педагогикалық технологиялар қоры кеңейе түсті. Жалпы

оқытуды құрудың ерекше технологиялық тәсілі туындады. Педагогикалық әдістер технологиясы, яғни, оқу үрдісін немесе оқытуды құру технологиясы пайда болды. Осы бағыттың түңғыш перзенті және педагогикалық технологиялардың іргетасы болып табылатын бағдарламалық оқыту өріс алды.

70-80 жылдары мектеп жүмысын басқару технологиясы жөніндегі көзқарастар пайда болды.

90 жылдары оқу-тәрбие үрдісін ұйымдастыру, басқару технологиялары, білім сапасын басқару технологиясы өріс алды.

« Педагогикалық технология» термині 1960 жылдың басында пайда болды. 1966 жылдан бастап Англияда педагогикалық технология мәселесіне назар аударылған.

ДӘСТҮРЛІ (РЕПРОДУКТИВТІК) ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ

Аталған технология оқушыға білім, білік, дағдыны беруге негізделген. Мұнда оқушыға білім мазмұнын, беру арқылы бақылау және бағалау репродуктивті деңгейдегі сапада беріледі.

Бұл технология ертеден қалыптасқан, қазіргі кезде барлық мектептерде кең тараған, оның негізгі мәні төмендегідей болып келеді.

Мұғалімнің инновациялық іс-әрекеті – өз қызметіне жаңа технологияларды енгізу. Білім беру жүйесінде қазір технологиялардың сан алуан түрлері бар. Білім беру технологиясы ұсынылуда:

Соның бірі дәстүрлі педагогикалық технология.

Дәстүрлі сынып сабақтық технологиясының басқа технологиялардан айырмашылықтары бар:

- оқушылардың таным кабілеттері және жас мөлшері шамамен бір деңгейді құрайды;

- сыныптағы оқушылар құрамының әр кез тұрақты болуы;

- сыныптағы сабақ ортақ жылдық жоспармен оқу бағдарламаларына, оқулыктарға негізделген, құрастырылған кестемен жүргізіледі.

Оқушылар мектепке жылдың бір мезгілінде, белгілі бір сағатта барады:

- оқытудың негізгі бірлігі-сабақ. Сабақ бір пәнге негізделеді;

- сабақ барысында жоспарланған тақырып кеңінен түсіндіріледі;

- оқушылар сол тақырып бойынша білім, білік, дағдыларын игеру мақсатында жұмыс істейді;

- оқытуды ұйымдастыру тек мұғалімнің басшылығымен жүргізіледі.

Мұғалім өз пәні бойынша жалпы әр оқушының оқу сапасын қорытындылап, бағалайды. Дәстүрлі оқыту технологиясының тиімсіз жақтары: Дайын білімді хабарлайды, оқушы орындаушы, мұғалім басқарушы болады.