50. Маральна - этычныя праблемы п' ес м.Матукоўскага. П'есы "Амністыя", "Апошняя інстанцыя", "Мудрамер" і інш. (на выбар): ідэйна-мастацкі змест.

М. Матукоўскі з'яўляецца аўтарам вядомых п'ес «Амністыя», «Наследны прынц», «Апошняя інстанцыя», «Мудрамер», «Калізей». У іх раскрываюцца надзённыя маральна-этычныя праблемы, асуджаюцца бюракратызм, чыноўніцтва, абыякавасць, узнімаецца пытанне аб адказнасці бацькоў перад дзецьмі за іх выхаванне. У камедыі «Мудрамер» расказваецца пра вынаходніка-энтузіяста Мікалая Мурашку. Ён сканструяваў прыбор, які вымярае інтэлектуальныя здольнасці чалавека, вызначае, хто разумны, а хто дурны. Калі ў крэсла з рычагом-падгалоўнікам садзіцца таленавіты чалавек, то гучыць арыя князя Ігара, калі дурань — льюцца журботныя гукі паланеза Агінскага... У час апрабацыі вынаходніцтва выказваюцца розныя погляды на практычнае выкарыстанне мудрамера. Супраць укаранення прыбора ў вытворчасць болып за ўсё выступае намеснік міністра па пярэчаннях Папсуева, у вобразе якой аўтар высмеяў чалавечую недалёкасць, абмежаванасць. Наогул жа п'еса выкрывае чыноўнікаў і функцыянераў, якія, запаланіўшы міністэрствы, перашкаджаюць тэхнічнаму і духоўнаму развіццю грамадства. Сатирическая комедия белорусского драматурга Николая Матуковского "Мудромер" рассказывает о талантливом изобретателе-самоучке Николае Мурашко, который сконструировал прибор для измерения степени человеческого интеллекта. Изначально прибор носит название "дуромер". Однако министр согласований Вершило считает, что это название не совсем подходящее, и даже обидное. Кто же станет измерять свою глупость! Прибор получает новое название - "мудромер". И новую задачу измерять степень мудрости любого человека.

После долгих дискуссий со своими заместителями по утверждениям и возражениям министр решает испытать чудо-прибор на посетителях, пришедших к нему на прием. Абсурдность сценической ситуации подчеркивается тем, что этот прием переносится в баню. Ведь Вершило мнит себя чрезвычайно занятым и великодушным чиновником. Даже в личное время он работает... Ко всеобщему удивлению задуманный опыт проходит весьма успешно. Через показ разноплановых героев возникает сатирическое видение таких проблем в социуме как бюрократия, лень, беспринципность, подхалимство, равнодушие и стяжательство. Возможно "мудромер" поможет людям стать лучше..?

П'еса «Бездань» прысвечана экалагічнай тэме. У ёй аўтар уздымае праблему адказнасці людзей за экалагічны стан акаляючага асяроддзя, за лёс сваіх суайчыннікаў. Галоўнай дзеючай асобай драмы з'яўляецца рэдактар рэспубліканскай газеты Траян Аляксей Сцяпанавіч, у якога ў радзільным доме памерла жонка, а дзіця нарадзілася мёртвым. Апублікаваныя ім артыкул і фотаздымкі аб высокай дзіцячай смяротнасці і страшнай экалагічнай сітуацыі абляцелі ўвесь свет. 3 ААН вылецела вялікая група экспертаў, якая пацвердзіла, што гораду пагражае фізічная смерць, I як прадказанне вялікай катастрофы, як абвінаваўчы акт тым, хто ператварыў горад у ртутную звалку, гучаць у п'есе словы галоўнага эксперта місіс Джэксан: «Ад сонечнай радыяцыі загінуць многія віды жывёлін і раслін. Але перш за ўсё гэта адчуе чалавек. Яго імунітэт будзе знішчаны цалкам... На кожны квадратны кіламетр вашага горада за суткі выпадае ад трох да пяці тон пылу... Вы сталі добраахвотнымі самагубцамі... Ваша жыццё — гэта «пнр во время чумы...» Такі прагноз нікога не мог пакінуць раўнадушным і абыякавым. Хто адкажа за такую экалагічную (і яшчэ больш — чалавечую) бездань? Можа, Траян, які заканчвае жыццё самагубствам, спадзеючыся, што яго смерць прынясе пэўную карысць: прымусіць людзей задумацца, ці так мы жывём? «Вось толькі ці задумаемся мы? Ці хопіць нам смерці Траяна для одуму?» — такімі пытаннямі заканчваецца п'еса.