- •«Макроэкономика» пәні бойынша пәні бойынша барлық экономикалық мамандықтар үшін
- •Глоссарий
- •Тақырып. Макроэкономиканың пәніне кіріспе
- •2.Тұтыну және қор жинау
- •3. Инвестиция функциясы, мультипликатор және акселератор
- •Тақырып. Жиынтық ұсыныс және жиынтық сұраныс. Ad-as үлгісі
- •1.Жиынтық сұраным және оның факторлары.
- •2. Жиынтық ұсыным, оның классикалық және кенсиандық
- •3. Макроэкономикалық тепе-теңдік: қысқа және ұзақ мерзімдегі
- •1. Кейнс кресті. Мемлекеттік шығындар және салық мультипликаторы.Игіліктер нарығы
- •2.Ақша нарығындағы сұраныс пен ұсыныс. Lm қисығы
- •3.Орталық банктің реттеуші рольі: ақша мультипликаторы
- •1.Экономикалық өсу және оның қарқынын есептеу
- •2.Экономикалық өсудің факторлық үлгісі. Солоу үлгісі.
- •3.Қазақстан Республикасындағы экономикалық өсудің динамикасы және дағдарысқа қарсы шаралар.
- •3. Практикалық және зертханалық сабақтар
- •3.1.Сарамандық сабақ құрылымы:
- •Сарамандық сабақ сұрақтары
- •Сарамандық сабақ сұрақтары
- •Сарамандық сабақ сұрақтары
- •Сарамандық сабақ сұрақтары
- •Сарамандық сабақ сұрақтары
- •Сарамандық сабақ сұрақтары
- •3.2 Практикалық сабақтардың тапсырмалары
- •1. Макроэкономикалық көрсеткіштер есеп
- •2.Макроэкономикалық тұрақсыздық, экономикалық циклдер, жұмыссыздық, инфляция.
- •4.Ұлттық табыс қалыптасу мен бөліну есеп
- •5. Жалпы макроэкономикалық теңдестік. Есеп
- •6.Тауарлар және ақша нарықтарындағы тепе теңдік.Ақша нарығы.
- •Сіз оны 50 мыңға дейін қысқартып, қалған 100 мың теңге банктегі ағымдағы шотыңызға салдыңыз.
- •7.Ашық экономика
- •8. Экономикалық өсу
- •4. Курстық жұмыс
- •4.1.Макроэкономика пәні бойынша курстық жұмыстарын орындауға әдістемелік нұсқаулар
- •4.2. Курстық жұмыстардың тақырыптары:
- •4.3. Макроэкономика пәні бойынша бақылау жұмыстарын орындауға әдістемелік нұсқаулар
- •5. Студенттің өздік жұмысы
- •3. Қолда бар табыс:
- •4. Жұө, жiө, тұө және ұт есептеңiз, егер:
- •Тест жауаптары
- •5.2. Пән бойынша рефераттар тақырыптары:
3. Қолда бар табыс:
A. үй шаруашылықтарымен пайдаланылады
B. инвесторлармен пайдаланылады
C. табыс салығына кiредi
D. тұтыну және жинаәтауға қолданылады
E. А және D вариантары дұрыс.
4. Жұө, жiө, тұө және ұт есептеңiз, егер:
Тұтынушылық шығындар 115 долл.
Инвестицициялық шығын 55 долл.
Мемлекеттiк шығындар 70 долл.
Таза экспорт -10 долл.
Басқа әлемнен факторлар табысынан таза түсiмдер 15 долл.
Амортизация 30 долл.
Жанама салықтар 25 долл. болса
A. ЖIӨ=240, ЖҰӨ=255, ТҰӨ=195, ҰТ=170
B. ЖIӨ=250, ЖҰӨ=265, ТҰӨ=235, ҰТ=210
C. ЖIӨ=230, ЖҰӨ=245, ТҰӨ=215, ҰТ=190
D. ЖIӨ=255, ЖҰӨ=285, ТҰӨ=255, ҰТ=230
E. ЖIӨ=170, ЖҰӨ=240, ТҰӨ=265, ҰТ=205.
5. Жеке табыс (ЖТ) және қолда бар жеке табысты (ІЖТ) есептеңiз, егер:
ұлттық табыс – 100 долл.
жанама салық - 25 долл.
әлеуметтiк сақтандыруға жарна – 5 долл.
Корпорацияның таратылмаған пайдасы- 15 долл.
Жеке табыс салығы – 10 долл. болса:
A. ЖТ=105, ІЖТ=95
B. ЖТ=30, ІЖТ=20
С. ЖТ=80, ІЖТ=70
D. ЖТ=90, ІЖТ=80
E. ЖТ=45, ІЖТ=55.
6. Игiлiктер нарығы қалыптасады:
A. тек мемлекеттiк шығындар ықпалымен
B. тек үй шаруашылығымен
C. тек кәсiпорын және инвесторлармен
D. үй шаруашылығы, мемлекет, бизнес-фирма, шетелмен
E. тек шетелмен.
7. Қолда бар жеке табыстар арналған:
A. тек тұтыну үшiн
B. тек жинақтау үшiн
C. тұтыну және жинақтау үшiн
D. жеке қажеттiлiктердi ғана қанағаттандыру үшiн
E. С және D жауаптары дұрыс.
8. Кейнстiң психологиялық заңына сәйкес:
A. тұтынуға шектi бейiмдiлiк жинақтауға шектi бейiмдiлiкке тең
B. табыс өсуiмен тұтыну да артады, алайда табыс өскен шамада емес
C. табыс өсуiмен сол шамада тұтыну да артады
D. табыс өсуiмен жинақтау көлемi көбейедi
E. тұтынуға шектi бейiмдiлiк жинақтауға шектi бейiмдiлiктен артық.
9. Жинақтауға шектi бейiмдiлiк формуласы:
A.
MPS=
S
/
Yd
B. MPC= Yd / C C. MPC= 1-S D. APS= S / Yd E. APS= Yd / S.
10. Тұтынуға орташа бейiмдiлiк формуласы:
A. APC= C / Yd
B. MPC= 1-S C. APS= Yd / S D. APS= S / Yd E. MPS= S / Yd.
11. Жұмысшы күшi құрамынан шыққандар қатарына жатады:
A. 16 жасқа дейiнгi адамдар
B. жұмысты белсендi түрде iздеп жүрген еңбекке қабiлеттi жұмыссыздар
C. жұмысқа орналасудан күдерiн үзген жұмыссыздар
D. жұмыспен қамтылғандар
E. дұрыс жауап жоқ.
12. Олардың жұмысында автомат-роботтарды енгiзуден 50 жұмысшының жұмыстан босатылуы құрайды:
A. циклдық жұмыссыздықты
B. фрикциондық жұмыссыздықты
C. құрылымдық жұмыссыздықты
D. жасырын жұмыссыздықты
E. еркiн жұмыссыздықты.
13. Тұтыну функциясы сипатталады:
A. көлемi қолдағы табысқа байланыссыз жиынтық шығындар бөлiгiмен
B. көлемi мен динамикасы қолдағы табысқа байланыссыз тұтынушылық шығындар бөлiгiмен
C. тұтынуға бағытталған жылдық қолдағы табыстың әрбiр қосымша бiрлiгiнiң үлесiмен
D. жиынтық тұтынушылық шығын және қолдағы табыстың әртүрлi шамасы арасындағы тәуелдiлiкпен
E. қолдағы табыстың өзгеруiне байланысты емес жиынтық тұтынушылық шығындармен.
14. Қазақстанда қазiргi жұмыспен қамтылу мына салада үстем:
A. сауда және қызмет көрсету
B. көлiк және байланыс
C. ауыл шаруащылығы
D. өңдеушi және игерушi өнеркәсiп
E. бiлiм және денсаулық сақтау.
15. Банктiк жүйеде пайда анықталады:
A. несиеге пайыздық ставка мөлшерiмен
B. артық ақша резервтерiмен
C. орталық банктiң резервтiк нормасы
D. қарызды алушылардан алынатын пайыз сомасы мен салымшыларға төленетiн пайыз сомасы арасындағы айырма
E. салымшыларға төленетiн пайыз сомасы мен қарызды алушылардан алынатын пайыз сомасы арасындағы айырма.
16. Жиынтық сұраныс:
A. бұл экономикадағы тауар және қызмет көрсетулерге жалпы сұраныс
B. ол тұтынушылар, кәсiпорын және үкiмет әрбiр баға деңгейi кезiнде сатып алуға даяр ұлттық өндiрiстiң нақты көлемiн көрсетедi
C. бұл үй шаруашылығы, бизнес-фирма, мемлекет, шетел жағынан сұраныс
D. адамдардың тек тұтынушылық шығындарымен шектелмейдi
E. барлық жауаптар дұрыс.
17. Жиынтық ұсыныс:
A. бұл экономикадағы тауар және қызмет көрсетулерге жалпы ұсыныс
B. ол әрбiр баға деңгейi кезiнде нақты ЖIӨ не барлық өндiрiлген өнiмнiң әртүрлi көлемiн көрсетедi
C. бизнес-фирмалар жағынан тек өнiмдi ұсынумен шектелмейдi
D. мемлекет жағынан қоғамдық игiлiктердi ұсыну жатады
E. барлық жауаптар дұрыс.
18. Айтылған ұйғарымдардың қайсысы дұрыс:
A. жиынтық сұраныс қисығы терiс көлбеуде болады
B. жиынтық сұраныс қисығы оң көлбеуде болады
C. жиынтық ұсыныс қисығы көлденең, аралық және тiк кесiндiден тұратын оң көлбеуде болады
D. А, С жауаптары дұрыс
E. А, В, С жауаптары дұрыс.
19. Экономикалық циклда өрлеу шыңы фазасын жиi сипаттайды:
A. ресурстарды неғұрлым толық қолдану.
B. инфляцияның құлдырауы
C. ұлттық өндiрiс көлемiнiң төмендеуi
D. жұмыссыздық деңгейi жоғарлауы
E. экономикада бар ресурстарды максималды қолдану.
20. Көрсетiлген ұйғарымдардың қайсысы дұрыс:
A. инфляция барлығына зиян
B. инфляция – бұл бағалардың ұзақ мерзiмдi өсуi
C. инфляция – бұл ақшаның құнсыздану процесi
D. В, С жауаптары дұрыс
E. А, В, С жауаптары дұрыс.
Ү-нұсқа
1. Шығындар бойынша есептелiнетiн ЖҰӨ келесi соманы көрсетедi:
A. S+V+M
B. C+I+G+Xn
C. C+I+G
D. W+R+L
E. N+P+G.
2. Қосылған құн – бұл:
A. қосымша материалдарды және шикiзатты сатып алуға фирмалардың шығындары
B. әр түрлi фирмалардың арасындағы айырбас процесiнде олардың өнiм құндары арасындағы айырма
C. фирманың өнiмi құны және осы фирманың қажеттi шикiзаттар, материалдар, аралық өнiмдi алуға жұмсалған сомасы арасындағы айырма
D. түпкiлiктi өнiмдердi құрайтын барлық аралық өнiмдер құнының сомасы
E. қосымша өнiм өндiрiсiне кеткен шығындар.
3. Түпкiлiктi тауарлар мен қызмет көрсетулер:
A. ЖҰӨ және ЖІӨ анықтамасының маңызды бөлiгi болып табылмайды
B. аралық тұтыну мақсатында қолданылады
C. соңғы тұтыну үшiн қолданылады
D. ЖҰӨ мен ЖIӨ шығындар әдiсi бойынша ғана қолданылады
E. ЖҰӨ мен ЖІӨ кiрiстер әдiсi бойынша ғана қолданылады
4. Макроэкономикалық айналым келесiнi болжайды:
A. бизнес-фирмаларды ресурстармен үй шаруашылығы қамтамасыз ететiнiн
B. үй шаруашылықтарын тауар және қызмет көрсетулермен бизнес-фирмалар қамтамасыз ететiнiн
C. мемлекет ресурстар нарығында ақша шығындайтынын
D. мемлекет үй шаруашылықтарын тауар және қызмет көрсетулермен қамтамасыз ететiнiн
E. барлық жауаптар дұрыс.
5. Көрсетiлгендердiң қайсысын макроэкономикалық айналым қарастырмайды:
A. мемлекет ресурстар нарығында ақша шығындайтынын
B. мемлекет үй шаруашылықтарын тауар және қызмет көрсетулермен қамтамасыз ететiнiн
C. бизнес-фирмалар мемлекетке салық төлейтiнiн
D. үй шаруашылықтары мемлекетке салық төлейтiнiн
E. үй шаруашылықтары бизнес-фирмаларға салық төлейтiнiн.
6. Ұлттық есеп жүйесi мәлiметтерi негiзiнде:
A. елдiң ұлттық табысы есептеледi
B. нақты уақытта ұлттық экономика ауқымында өндiрiс көлемi өлшенедi
C. ұлттық байлықты» толық көлемi өлшенедi
D. А және В жауаптары дұрыс
E. А, В, С жауаптары дұрыс.
7. Табыспен байланысты емес тұтыну және жинақтау факторлары жөнiнде қайсысында айтылады:
A. байлық неғұрлым көп болса, соғұрлым тұтыну көп және жинақтау аз болады
B. егер бағаның өсуi мен тауар тапшылығы күтiлсе, онда адамдар ақшаны көп жұмсайды және оларды аз жинақтайды
C. қарыз артқан кезде оны жабу үшiн тұтынуды қысқартады
D. жеке салықтардың артуы әдетте тұтыну және жинақтау деңгейлерiнiң төмендеуiне әкеледi
E. барлық жауаптар дұрыс.
8. Тұтынуға шектi бейiмдiлiк – бұл:
A. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiндегi тұтынушылық тауар және қызмет көрсетулерге шығынның өсiмшесi үлесi
B. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiндегi жинақтаудың өсiмшесi үлесi
C. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiндегi тұтынудың ең жоғарғы деңгейi
D. үй шаруашылықтары тұтынушылық тауар және қызмет көрсетулерге жұмсайтын қолдағы табыс үлесi
E. үй шаруашылықтары жинақтайтын қолдағы табыс үлесi.
9. Жинақтауға шектi бейiмдiлiк – бұл:
A. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiндегi жинақтаудың өсiмшесi үлесi
B. үй шаруашылықтары жинақтайтын қолдағы табыс үлесi C. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiндегi жинақтаудың ең жоғарғы деңгейi D. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiнде жинақтаудың тұтынудан артуы E. қолдағы табыстың кез келген өзгерiсiнде тұтыну мен жинақтаудың тең
болуы.
10. Iс жүзiнде инвестициялар:
A. бұл жоспарланған инвестициялар
B. бұл жоспарланбаған инвестициялар C. бұл жоспарланған және жоспарланбаған инвестициялар қосындысы D. қорланған ақша жинақтарына тең E. Бұл жоспарланбаған инвестицияларды шегергеннен кейiнгi жоспарланған инвестициялар.
11. Инвестициялардың тауарлы-материалды запасқа күтпеген өзгеруi қарастырады:
A. жоспарланған инвестицияларды
B. жоспарланбаған инвестицияларды C. жоспарланатын шығындарды D. инвестиция мультипликаторын E. өткiзiлмеген инвестицияларды.
12. Еңбекке жиынтық сұраныс келесi қажеттiлiктерге негiзделген:
A. нақты жалақыныœ әртүрлi деңгейi кезiнде жұмыс iстеуге дайын еңбек ресурстарына
B. үй шаруашылығы, мемлекет, кәсiпорын, шетел субъектiлерiнiң жалдамалы жұмысшы күшiне C. тек кәсiпорын мен мемлекеттiң жалдамалы жұмысшы күшiне D. еңбекке қабiлеттi адамдардың жалақы алуға E. барлық жауап дұрыс.
13. Еңбектiң жиынтық ұсынысы сипаттайды:
A. жұмыс берушi ретiнде үй шаруашылығы, мемлекет, кәсiпорын, шетел субъектiлерiн
B. еңбек жасындағы тұрғындар санын C. экономикалық белсендi тұрғындар санын D. нақты жалақының әртүрлi деңгейi кезiнде жұмыс iстеуге дайын еңбек ресурстарының жалпы санын
E. елде берiлген жұмыс орындарының жалпы санын.
14. Еңбек нарығы ұзақ мерзiмде тепе-теңдiкте болады,егер:
A. еңбекке сұраныс шамасы еңбек ұсынысы шамасына тең болса
B. барлық жұмыс iстегiсi келетiндер жұмысқа орналасса C. жұмыскерлер мен жұмысқа алушылар iс жүзiндегi баға деңгейi және жалақыға бейiмделсе D. жұмысқа алушылар жұмыс орнын беруде толық қанағаттанса E. А және С жауабы дұрыс.
15. IS-LM үлгiсi келесiлер арасындағы өзара қатынасты бiлдiредi:
A. жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныс
B. тауарлар нарығы және активтер нарығы C. ақшаға сұраныс және ақша ұсынысы D. тауарларға сұраныс және тауарлар ұсынысы E. жиынтық шығындар мен табыстар.
16. Фискалды саясат тiкелей байланысты:
A. тауарлар нарығымен
B. ақша активтерi нарығымен C. инвестициялық шығындар өзгерiсiмен D. тауарлар нарығы, сонымен қатар ақша активтерi нарығымен E. А жºне С жауабы дұрыс.
17. Активтер нарығы сипатталады:
A. қолма-қол ақшамен
B. ақша массасымен C. ақшалар, бағалы қағаздар, қозғалмайтын мүлiкпен D. жоғарғы сұранысқа ие тауар және қызмет көрсетулермен E. инвестициялық шығындармен.
18. Тауарлар және активтер нарығы арасындағы тепе-теңдiк бiлдiредi:
A. жоспарланатын шығындар ұлттық экономика ауқымындағы өнiм шығаруға тең
B. тұрғындар толықтай ақша запасын иемденедi C. тауарлар нарығы ақша активтерi нарығына сәйкес D. тауарлар және активтер нарығын қанағаттандыратын берiк пайыздық ставка бекiтiледi E. барлық жауаптар дұрыс.
19. Тұтыну функциясы қандай түрде болады:
A. C=C+MPC*Y
B. C=C-MPC*Y C. C=C/MPC-Y
D. C=C*MPC*Y E. C=C+MPC/Y.
20. Тұтынуға шектi бейiмдiлiк формуласы:
A. MPS= C / Yd
B. MPS= Yd / C C. MPC= C / Yd D. MPC= Yd / C E. MPC= 1-S.
