3.Антибиотиктерді өндіру технологиясы. Антибиотиктерді өнеркәсіптік жағдай алудың мысалы ретінде пенициллинді өндіру технологиясының схемасы.

Антибиотик продуценттері ретінде ең көп қолданылатыны микроорганизмдер болып саналады. 50-ші жылдары антибиотикалық қосылыстардың продуценттері ретінде негізінен саңырауқұлақтар мен бактериялар, ал 60-шы жылдардан - стрептомицеттер және балдырлар мен басқа микроорганизмдер топтары қолданылады. Антибиотиктер продуценттері жоғары өсімдіктер (фитоциттер) және жануарлар (лизоцимдер) бола алады.

Антибиотиктер штамм- продуценттерін, жоғары өнімділікті, ертеде негізінен мутагенез және табиғи микроорганизмдер селекциясы әдісімен алынатын. Соңғы жылдары генді инженерия әдісімен антибиотиктердің суперпродуценттерінің конструирлеуінде көп жетістіктерге жетті. Антибиотик биосинтезінің этаптарын реттілікпен орындайтын иммобилизденген жасушалар мен тікелей ферменттерді қолдану перспективалы болып табылады. Антибиотик штамдарының жоғары продуктивтілігі - жасушаларда антибиотиктік биосинтезінің гендер көшірмелерінің ұлғаюы кезінде қол жеткізіледі.

Модифицирленген антибиотиктерді алуға болатын әдіс - мутасинтез. Бұл жағдайда мутантты штамм - продуценттер қолданылады, оларда белгілі антибиотик молекуласының аймақтарының синтезі бұзылған. Бұл жағдайларда синтездеу үшін сол аймаққа аналог аймақтарды енгізеді. Содан кейін культивирлейді. Кейбір продуценттер бір мезгілде бірнеше антибиотиктерді түзе алады.

Антибиотиктердің алу технологиясы. Біздің мемлекетімізде антибиотиктердің көп бөлігінің өндірілуі келесі әдістермен жүзеге асырылады: көлемі 50-200 м.куб асептика жағдайында тереңдік - аэробтық ферментация периодтық жұмыс істейтін аппараттарда жүзеге асады. Ферментация периоды 7-10 тәулікке созылады.

Антибиотиктердің бөліп алынуы және тазартылуы культура ортасына, антибиотиктердің жиналу орнына және продуцент өсуінің әрекетіне және де антибиотиктердің химиялық құрамына байланысты болады. Бөлу және тазарту технологиясы әр антибиотекке жеке құрастырылады. Бұл жұмысқа антибиотиктерді, онымен ерімейтін қосылыс түзетін заттармен тұндыру; еріткіштермен экстракциялау, ионалмасушы материалдарда және беткейлік-белсенді заттарда сорбциялау; су ортасынан кристалдандыру немесе тұндыру; келесі тазартуды қайта сорбциялау және кристализациялау арқылы жүргізеді, т.б. төменгі температурадағы лиофильді кептіру, сублиомационды кептіру, бұл кезде антибиотиктердің мұздалуы жүзеге асады.

Дайын өнімнің алынуының соңғы сатысы - фасовка, ол препараттың қолданылуына байланысты. Инъекцияға арналған антибиотиктер асептикалық жағдайда фасовкаланады және герметикалық қақпақтармен жабылады да, үстіңгі жағы фальгамен оралады. Ішке енгізуге арналған антибиотиктер, негізінен таблетка немесе дражже күйінде шишаларға, целлофандарға және де басқа да биологиялық қасиеттерін өзгертпейтін ыдыстарға фасовкалайды.

Азықтық антибиотиктердің алу технологиясы. Азықтық антибиотиктердің барлық түрлерінің биотехнологиясы өзіне мынадай талаптарды қояды: қоректік ортаны дайындау, ферментация, кептіру мен стандартизациялау. Ферментация 3 м.кв. ферментерлерде 27-28°С температурада, тазартылған ауа аэрациясында тереңдік әдіспен жүзеге асады. Ферментация аяқталған соң антибиотиктердің бөлінуі мен тазартылуы жүргізілмейді. Алынған биомасса ішіндегі барлық химиялық компоненттерімен бірге: антибиотиктермен, В тобының витаминдерімен (3-8 мкг/г цианокабаламин), ақуыздармен, амин қышқылдарымен, көмірсулармен, микроб тіндерімен, продуценттермен және т.б. химиялық компоненттерімен кептіруге ұшырайды. Препараттарда ылғалдылық 8% дейін сақталынады. Кептірілген препараттар стандартизацияланады. Соңғы кезенде оларды фасовкалайды: металды герметикалық шишаларға немесе целлофандармен қаптайды.

4.Этил спиртін өндіру (өндіру шарттары мен әдістері). Этил спиртінен мұнайды алудың ұлттық бағдарламалары. Производства этилового спирта. Энергию можно получить из растений, богатых углеводами, превращающая их в спирт. К ним относятся меласса, картофель, маниок, стебли кукурузы, злаки, топинамбур (земляная груша). Большое количество этилового спирта получают из гидролизатов древисины лиственных пород или из сульфитных щелаков-отходов бумажных фабрик. Полученный спирт можно смешивать с бензином в соотношении 1:9 и запрвлять машины. Рост производства этилов.спирта связан с широтой его применения в химической проышленности. Он прекрасный растворитель, антифриз, экстрагент. Этилов.спирт служит также субстратом для синтеза многих растворителей, красителей, лекарственных препаратов, смазочных материалов, клеев, моющих средств и т.д. Его использ.в двигателях внутреннего сгорания либо в безводном виде, либо в форме гидротированного этанола. Среди растений, продуцирующих этилов.спирт, следует выделить маниок, злаки и топинамбур, у которого запасным углеводом является инулин. Используют также сахарный тростник, ананас, сахарная свекла, сорго, у которых основной углевод-сахароза. При переработке сахарного тростника его тщательно давят, целлюлозу отделяют от сладкого сока и сжигают, а сок концентрируют, стерилизуют и подвергают брожению. Этот раствор отделяют от твердых компонентов и далее из 80-10%-го спиртового раствора путем перегонки получают этанол. Из оставшейся жидкости после соответствующей переработки извлекают компоненты удобрений с выходом 2-3%. Барду (кубовый остаток) после перегонки использ.в качестве корма для с/х животных. Крахмал при его переработке сначала гидролизуют в сбраживаемое сахара. Производство этило.спирта из мелассы с использованием жома сахарного тростника в качестве топлива выгодна при современных ценах на сырую нефть. Данное производство должно быть строго сординированы со структурой с/х систем и энергопотребляющих секторов хозяйств. Прекрасным сырьем для получ.этилов.спирта является маниок, способный расти и в полупустынных районах, он может использ.круглогодично. Из 1 т маниока удается получить 80 л этилов.спирта, а из 1 т сахарного тростника 60-65 л.