2.7 Материалдық балансты есептеу
Табиғи газ өндіру цехтің өнімділігі 1 млн.м3 негізгі қондырғы ретінде ректификациялық колоннаны аламыз. Табиғи газ өндіру цехының өнімділігін білу үшін материалдық баланс құру қажет [16,17]. Жалпы материалдық баланс, жүктелген өнім рецептурасы 12- 13-кестелерде корсетілген. Есептеулерден кейінгі көрсеткіштер, сатылар бойынша жоғалулар, шикізатты дайындауға жүктеу рецептурасы, шикізатты адсорберген жүктеу, ректификацияға жүктеу рецептурасы, жүктелген өнім рецептурасы 14, 15, 16, 17, 18, 19-кестелер бойынша көрсетілген.
12-кесте.
Жалпы материалдық баланс
Аталуы |
Шыққаны |
|
% |
м3/ж |
|
Беріледі: төмен қысымды шикізат газы; жоғары қысымды шикізат газы |
100 |
1000000 |
Алынады: N2 iCH4 CO2 H2S C2H6 C3H8 iC4H10 nC4H10 iC5H12 nC5H12 H2O |
0,85 92,44 0,61 0,01 5,49 0,55 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 |
8500 924400 6100 100 54900 5500 100 100 100 100 100 |
Қорытынды |
100 |
1000000 |
13-кесте.
Жүктелген өнім рецептурасы
Беріледі |
Алынады, м3/ж |
||||
|
% |
м3/ж |
|
||
Төмен қысымды шикізат газы Жоғары қысымды шикізат газы адсорбент |
43
57
6 |
36937,6
7686,6 727,3 |
Төмен қысымды шикізат газы (жоғалу 36) Жоғары қысымды шикізат газы(7,3) Адсорбент(1,2) |
36901,6
7679,3 726,1 |
|
Қорытынды |
100 |
45351,5 |
Қорытынды |
45307,0 |
|
Табиғи газ өндіру цехы (1 млн.м3/ж) үшін материалдық есепті жасайық. Процесс үздіксіз. Берілген өнім – төмен қысымды шикізат газы, жоғары қысымдағы шикізат газы, адсорбент:
- өнімдерді жақсылап араластырады;
- газды қоспа ауалы тоңазытқышта салқындатылады;
- көміртек конденсат шикі мұнаймен араластырады;
- қоспаны әртүрлі механикалық қосындылардан тазартады;
- газ ағынын ректификациялық колоннаға бөлуге жібереді.
Бір жыл ішінде жұмыс күндерінің санын анықтаймыз, күн:
мұндағы Д-жұмыс күні;
β – демалыс күндері.
Жоғалуды есепке алмай, цехтың тәуліктік өнімділігін анықтаймыз
Псб = М/Д= 1000000/2857,142м3/т = 45714 кг/тәулік
Жоғалуды есептемей отырып, цехтың тәуліктік өнімділігін анықтаймыз.
Пс= Псб/(1∙а/100)=285.7147/(1∙3/100)=85,714 м3/тәулік
мұндағы а – жоғалулар=3%
П= Псб-Пс= 285,7147-85,714=200м3/тәулік
14-кесте.
Сатылар бойынша жоғалулар
Аталуы |
Мөлшері |
Қоспаны араластыру, % |
1,2 |
Қоспаны салқындату, % |
0,3 |
Адсорберге түсуі, % |
1,0 |
Ректификация,% |
0,5 |
Қорытынды |
3 |
Жоғалуды есептегендегі тәуліктік өнімділік,кг |
285,714 |
Жоғалуды есептегендегі тәуліктік өнімділік,кг |
85,714 |
Жалпы жоғалулар, кг/тәулік |
200 |
15-кесте.
Шикізатты дайындауға жүктеу рецептурасы
Берілген шикізат аталуы |
Салмақтық бөліктері |
Шикізатты жүктеу, кг/тәулік |
Жоғалулар, % |
Тәуліктік шығым,м3 |
Төмен қысымды шикізат газы, жоғары қысымды шикізат газы |
100 |
45351,5 |
1,2 |
44919 |
16-кесте.
Шикізатты тоңазытқышқа жүктеу рецептурасы
Берілген шикізат аталуы |
Салмақтық бөліктері |
Шикізатты жүктеу, кг/тәулік |
Тасымалдау және жүктеу кезіндегі жоғалулар, % |
Тәуліктік шығым,м3 |
Газ қоспасы Сұйық көміртегі |
100 0,1 |
44686 44 |
0,1 0,5 |
44730 44,2 |
17-кесте.
Шикізатты адсорберген жүктеу рецептурасы
Берілген шикізат аталуы |
Салмақтық бөліктері |
Шикізатты жүктеу, кг/тәулік |
Тасымалдау және жүктеу кезіндегі жоғалулар, % |
Тәуліктік шығым,м3 |
Газ қоспасы Диэтаноламин |
100 0,2 |
44730 88 |
0,1 |
44730 88,1 |
18-кесте.
Шикізатты ректификацияға жүктеу рецептурасы
Берілген шикізат аталуы |
Салмақтық бөліктері |
Шикізатты жүктеу, кг/тәулік |
Тасымалдау және жүктеу кезіндегі жоғалулар, % |
Тәуліктік шығым,м3 |
Газ қоспасы Сулы бу |
100 0,3 |
44686 132 |
0,5 |
4473 132,5 |
19-кесте.
Шикізаттың тәуліктік шығымы
Шикізаттың аталуы |
Тәуліктік шығымы, м3 |
Газ қоспасы |
44730 |
Сұйық көмірсутектер |
44,2 |
Диэтаноламин |
88,1 |
Сулы бу |
132,5 |
Қорытынды |
44994,8 |
Осылайша біз 42852м3 метан алу үшін 44994м3 шикізат қажет екендігін білеміз, 2142 м3 жоғалады.