Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
k_1241_s__1179_az_t_PIP_mamnd_konspekt.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
137 Кб
Скачать
☆

4.Тәрбие деген сөзбен бірнеше сөз тіркесін жазыңыз.

5.Берілген сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып, сөйлем құраңыз.

Тәрбиенің мақсаты, қалыптасып келе жатқан, жеке тұлға, әлеуметтік тәжірибе, жан-жақты үйлесімділік, тұлғаның дамуы, көп ғасырлық тарихы, әртүрлі ғылымдардың тоғысуы, әлеуметтік факторлар, әсер етуі, педагогикалық пікірлер, әлеуметтік қатынастар, саналы іс-әрекет, мінез-құлық, қабілеттілік, ақыл-ой дамуы, қажеттіліктер, мақсат-мүдделер, ең маңызды белгілер, саналылығы, жауапкершілігі, бостандығы, қадір-қасиеті, даралығы, сапалық өзгерістер.

6.Қазіргі педагогика туралы баспасөз материалдарын талдаңыздар.

10 Апта Терімсөздер (термин)

Терімсөз ілімі – әр алуан ғылым мен техника салаларына, олардың қызметіне байланысты терімсөздердің жиынтығы; терімсөз жүйесі бір-бірімен ұғымдық, лексика-семантикалық, сөзжасамдық, грамматикалық деңгейде байланысты болады. Терімсөздер жүйесін, оның мағыналық және грамматикалық ерекшеліктерін, сөзжасамдық сипатын, лебіздегі қызметін зерттейтін сала – терімсөзтану делінеді.

Терімсөздің негізгі ерекшелігі – ғылым мен техника саласы бойынша белгіленген ұғымның атауы болады, ерекше анықтамасы (дефинициясы) беріледі; логикалық жүйеге негізделген нақты семантикасы, лебізде келісілген қолданысы болады. Яғни атау терімсөздік жүйеге толықтай еніп, қолданыста жүйелі жұмсалу үшін, саналы түрде келісіледі, терімсөз комиссиясы бекітеді. Мысалы: тіл білімі: дыбыс жүйесі, лексика, сөзжасам, морфология, синтаксис т.б. сөзжасам: сөзжасамдық ұя, сөзжасамдық мағына, туынды сөз, уәждеуші тұлға т.б. сөзжасамдық ұя: сөзжасамдық тізбек, сөзжасамдық жұп, сөзжасамдық саты т.б.

Терімсөз табиғатына тән нәрсе – бірмағыналылық, дегенмен, бірмағыналылықты сақтау барлық жағдайда мүмкін бола бермейді. Өзге де тілдік бірлік сияқты терімсөздің де мазмұны мен мағынасы бар: терімсөздің мазмұны – оның әуелгі терімсөздік түсінігі де, мағынасы – терімсөз ретіндегі сипаты. Терімсөздің мағынасы мен мазмұны сәйкес келіп, бір-бірін анықтап, мағына мазмұнды ашуы тиіс.

Қазақ тіліндегі терімсөздер жүйесінің жасалуын:

  1. Төл негіздер арқылы жасалған терімсөздер;

  2. Шетел тілінен енген терімсөздердің баламалық негізде (калька) аударылуы арқылы жасалған терімсөздер;

  3. Өзгеріссіз енген шетелдік терімсөздер – деп бөлуге болады.

  1. Берілген жұрнақтар арқылы төмендегі сөздерден термин жасаңыз.

-шы, -ші, –ты, -ті, -сыз, - сіз, -лық, -лік, -ма, -ме, - у, -ым, -ім, -ман, -мен, - нама, -шілік, -шілдік, -ғыш, -гіш.

салғырт, қамық, жемір, енжар, әкім, ұқсас, төре, дауыс, бір, ора, көбею, теңеу, азаю, қыстыр, жалға, ғұмыр.

  1. Сөз тіркестерін жасалуына қарай топтаңыз.

а) матаса байланысқан сөз тіркесінің лексикалануы арқылы жасалған терімсөздер:

ә) қабыса байланысқан сөз тіркесінің лексикалануы арқылы жасалған терімсөздер:

Адам құқығы, Біріккен Ұлттар Ұйымы, Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы, БҰҰ-ның Бейбітшілікті Қолдау жөніндегі операциялары, шегаралық өзендер БҰҰ-ның Қауіпсіздік кеңесі, кеден салықтары, әуе құқығы, Ғарыш құқығы, Заң ғылымдарының халықаралық Ассоциациясы, халықаралық еңбек ұйымы, халықаралық теңіз құқығы, халықаралық ұйымның жарғысы, адам құқығы т.б. аймақтық келісімдер, арнайы атташе, бейтараптық жүк, қабылдаушы мемлекет, қысқаша қол қою, мемлекеттік сапарлар, уақытша сенімді өкіл, халықаралық қатынастар, халықаралық құқық, баспана құқығы, баспасөз конференциясы,шегаралық шарттар, халықаралық шарттар, халықаралық терроризм, ортақ нарық, суық соғыс, сенім хат, сыртқы қарыз, қоғамдық пікір, ұлттық күш, халықаралық валюта қоры.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]