Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЖМ-214 анатомия.rtf
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
763 Кб
Скачать
☆

91.Жұлынның қабықтары.

Жұлын үш дәнекер тінді қабықтармен қапталған.Олар: қатты қабық-dura mater ,торлы қабық-arachnoidea, және жұмсақ қабық- pia mater.

Жұлынның қатты қабығы,dura mater spinalis,жұлынды сырт жағынан қап түрінде қаусырады.Ол суйек қабығымен жабылған омыртқа өзегінің қабырғаларына тығыз жанаспайды.Суйек қабығын қатты қабықтыңсыртқы жапырақшасы деп те атайды.Екеуінің арасында епидуралды кеңістік - cavitas epiduralis жатады.

Қатты қабық шүйде суйегінің үлкен тесігінң жиектерімен бітісп өседі де, ал құйрық жағында ІІ-ІІІ сегізкөз омыртқалары денгейінде аяқталады,одан кейін жіңіщке жіпше ,

Filum dirae matris spinalis – түрінде құйымшаққа барып бекиді.

Жұлынның торлы қабығы, arachnoidea spinalis,жұқа тамырсыз жапырақша түбірінде іш жағынан қатты қабыққа жанасып жатады,одан дәнекертінді талшықтардыңжіңішке будаларымен торланған саңылау тәрізді субдуралды кеңістікпен,spatium subdurale, бөлінген.Торлы қабық пен жұлындытікелей жауып тұратын жұқа қабық арасында торлы қабықастындағы кеңістігі,cavitas subarachnoidalis, бар.

Жұлынның жұмсақ қабығы, pia mater spinalis, бет жағынан эндотелиймен жабылған,жұлынды тікелей қоршайды, оның екі жапырақшасы арасында тамырлар бар,олар тамырлар айналасында периваскулярлы кеңістік түзе, жұлын жүлгелері мен ми затына енеді.

92. Жұлынның қанмен жабдықталуы

Қабырға аралық артерия, aa. Intercostales, және бел артериялары,aa lumbalis сонымен қатар омыртқа артериясы ,a vertebralis, жұлынды қанмен жабдықтайтын тамырлар болып саналады. Омытрқа артериясы екі жұп алдыңғы және артқы жұлын аретриясына ,a spinalis anterior et posterior, бөлінеді.Алдыңғы артериясы жұлынның алдыңғы сайында, артқы артерия жұлынның артқы түбіріне дейін жетеді. Жұлынның ақ затына қарағанда сұр заты көбірек қанмен қамтамасыз етіледі.Артериялармен аттас және веналарға жиналған қан қатты қабықшаның үстіндегі жұлынның қуысындағы веналық өрімге құяды.

93. Жұлынның жастық ерекшеліктері

Жаңа туған балада ұзындығы 14 см.төменгі шекарасы ІІ бел омыртқасы денгейінде. 2 жаста ұзындығы 20см ге,10 жаста екі есе өседі.Салмағы жаңа туған балада 5,5 г, 1 жастағы балада 10г. 3 жаста 13г, 7 жаста 19 г-ға жетеді.

94.Мидың қанмен қамтамасыз етілуі

Ми ішкі ұйқы артериясы және омыртқа артериясф арқылы қанмен қамтамасыз етіледі. Ішкі ұйқы арт.a carotis interna, жұтқыншақ бойымен көтеріліп самай сүйектегі, canalis carotis, арқылы ми сауытына еніп, миды ж\е көзді жабдықтайтын тармақтарға бөлінеді. Миға іш ұй арт 3 тармағы барады.

1.Мидың алдыңғы арт. A cerebri anterior,ми сыңарының ортаңғы бетіне тармақталады.

2.Мидың ортанғы арт. A cerebri media,маңдай,төбе , ж\е самай бөліктеріне таралады.

3. .Мидың артқы қосушы арт. А communica posterio , мидың артқы арт мен бірігіп кетеді.

Омыртқа арт. A vertebralis, 7 мойын омыртқа тұсында доғалы артериядан шығады. 6мен 2 мой омыртқаларын көлденең өсінді тесіктерін бойлап, жоғары көтеріліп, шуйде тесігін, ми сауытының ішіне енеді. Мишық,сопақша ми, жұлын, ми қабықтарын қанмен қамтамасыз етеді.

95.Ішкі ұйқы артериясының тармақтары,топографиясы

Ішкі ұйқы арт.a carotis interna, жұтқыншақ бойымен көтеріліп самай сүйектегі, canalis carotis, арқылы ми сауытына еніп, миды ж\е көзді жабдықтайтын тармақтарға бөлінеді.

Көз арт. A ophthalamica, көз шарасының жоғарғы саңылау арқылы көз шарасына өтіп, самай сүйектің көптеген майда тамырларына бөлінеді де, көз алмасын, б\е жас безін ж\у қасты қоректіндіреді.

Миға іш ұй арт 3 тармағы барады.

1.Мидың алдыңғы арт. A cerebri anterior,ми сыңарының ортаңғы бетіне тармақталады.

2.Мидың ортанғы арт. A cerebri media,маңдай,төбе , ж\е самай бөліктеріне таралады.

3. .Мидың артқы қосушы арт. А communica posterio , мидың артқы арт мен бірігіп кетеді.

96. Омыртқа артериясының тармақтары,топографиясы

Омыртқа артериясы,a.vertebralis. 7ші мойын омыртқа тұсында бөлініп, 6-1мойын омыртқаларының көлденең тесіктері арқылы жоғары көтеріледі де үлкен шүйде тесігі арқылы бас қаңқасының ішіне енеді. Артерия жолында жұлынға жіне мойынның терең бұлшықеттеріне тармақтар береді. Артериядан бөлінетін тармақтар: мидың қаттықабығына баратын менингеалды тармақтар,rr.meningealis, алдыңғы,артқы жұлын артериялары a.spinales, артқы төменгі мишық артериясы a.cerebelli posterior inferior, Омыртқа артериясы көпірдің төменгі жиегінде қарсы жақтың аттас артериясымен қосылып, базилярлық артерия a.basilaris, түзеді. Соңғы артерия көпірдің жоғарғы жиегіне жеткенде оң және сол артқы ми артерияларына, aa.cerebri posteriors, бөлінеді. Артқы ми артериясы үлкен мидың артериалды шеңберін түзуге қатысады. Базилярлық артериядан мишыққа баратын алдыңғы жоғарғы және төменгі мишық артериялары, ішкі құлаққа баратын лабиринт артериясы және көпір артериясы бөлінеді.