Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЖМ-214 анатомия.rtf
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
763 Кб
Скачать
☆

17. Көмей құрылысы , топаграфиясы , қызметі .

Топографиясы : Larinx 4 , 5, 6 –мойын омыртқалар деңгейінде дәл тіласты сүйегінің астында , мойынның алдыңғы жағында орналасып , сыртқы жабын арқылы айқын қырат түзеді . Қызметі : тыныс алуға қатысады . Көмей арқылы шығатын ауа дауыс байламдарын тербелтіп , соның нәтижесінде дыбыс пайда болады .Құрылысы : 1. Шеміршектер 2. Буындар мен байламдар 3. Бұлшық еттерден тұрады .

18. Көмейдің бұлшық еттері : құрылысы , қызметтері .

Musculi laryngis Musculi laryngis –ке бөлінеді : 1. Дауыс саңылауын кеңейтетін . 2 . Дауыс саңылауын тарылтатын 3. Дауыс байламын керетін .

  1. Дауыс саңылауын кеңейтетін : 1/ Артқы жүзік ожау б.еті |m.cricoarytenoideus post. | Жүзік тәріздінің артқы бетінен басталып , ожау тәріздінің б.еттік өсіндісіне бекиді . Қызметі : жиырылған кезде б.еттік өсіндіні артқа медиялды бұрады , дауыс саңылауын кеңейтеді . 2/Қалқанша-көмей қақпашығы б.еті . |m.thyroepiglotticis | Lig. Thyriepiglotticum-ның бүйір жағында орналасқан . Қызметі : көмейдің кіретін тесігін кеңейтіп ашу .

  2. Дауыс саңылауын тарылтатын . 1/ Латералды жүзік ожау б.еті |m.cricoarytenoidea lateralis | Қызметі : дауыс саңылауын тарылтады . 2/ Қалөанша-ожау б.еті |m.thyroarytenoideus | Қалқанша шеміршектің ішкі бетінен басталып ожау шеміршектің б.еттік өсіндісіне бекиді . Қызметі : дауыс саңылауының жарғақтық бөлігін тарылтады . 3/ Көлденең ожау тәрізді б.ет |m.arytenoideus transversus | Ожау тәрізді шеміршектің артқы бетінде көлденең орналасқан . Қызметі : Шеміршектік бөлікті тарылту . 4/ Қиғаш ожау тәрізді б.ет |m.arytenoideus obliquis | осы б.еттің бетінде қиғаш орналасқан . Қызметі : көмей қақпашығын төмен тартады .

  3. . Дауыс байламын керетін : 1/ Жүзік қалқанша б.еті |m.cricothyroideus | Жүзік тәрізді шеміршектің доғасынан басталып , тік бөлігі – қалқанша шеміршек табақшасының төменгі бөлігіне , қиғаш бөлігі шеміршектің төменгі мүйізіне бекиді . Қызметі : ожау шеміршектің дауыстық өсіндісі мен қалқанша шеміршектің аралығын алшақтатады . 2/ Дауыс б.еті |m.vocolis | қалқанша шеміршек бұрышының төменгі бөлігінің өшкі бетінен басталып ожау тәрізді шеміршектің дауыстық өсіндісінің латералды қапталына бекиді. Қызметі : Дауыс байламын керу .

19 . Көмейдің шеміршектері , құрылысы .

2-ге болінеді :

  1. Жұп : 1/ Ожаутәрізді шеміршек |Cartilago Arytenoidea | 3 жақты пирамида тәрізді . Жоғарғы медиялды орналасқан ұшы –apex , Төменде негізі – basis , Алдыңғы медиялды беті – Facies mediales , ойыс артқы беті – Facies posterior , негіздің алдында дауыс байламына бекитін – processus vocalis , бүйір жағында б.еттік өсінді – processus muscularis . 2/ Мүйіз тәрізді шеміршек |C. Corniculata | ожаудың ұшында . 3/ Сына тәрізді шеміршек |C.Cuneiformis | Ожау көмей қақпағы қатпарының қабатында орналасқан , сынатәрізді шеміршекті құраушы эластикалық элемент .

  2. Тақ : 1/ Қалқанша шеміршегі |C. Thyroidea | Жұп табақшадан тұрады . Бұлар бұрыш құрап орналасып ер адамда көмей шодырын құрайды Алдыңғы жағында жоғарғы тілік |incisura sup. | және төменгі тілік |Incisura inf. | орналасқан . Ішкі және сыртқы беті бар . Сыртқы бетінде қиғаш сызыққа m. Sternohyoidei , m. thyrohyoidei бекиді . 2/ Жүзік тәрізді шеміршек |crycoidea |Алға қарай орналасқан доға , артында төртбұрышт табақша орналасқан . 3/ Көмей қақпашығы |epiglottis | Көмейкірісінің үстінде орналасқан . Қалқанша шеміршектің жоғарғы тілігіне жақындап , бекіп орналасқан көмей қақпашығының сабақшасы , petiolus epiglottis бар . Алдыңғы беті – тілге қараған , артқы беті – көмей қуысына қараған .