1. Негіз топырағының есептік кедергісін анықтау

Топырақтар ғимараттардың және құрылыстардың табаны ретінде қызмет атқарғанда,сондай-ақ әралуан жер құрылыстары арасында топырақтардың әртүрлі сыртқы факторлары әсеріне, негізінен алғанда күш түскенде кедергілік болады. Сонымен бірге топырақтардың сыйпатталуы топ-ң механикалық қасиеттерін баяндайтын кейбір заңдылықтарға тәуелді болады.

Топ-ң мех-қ қасиеттеріне сығылғыштық, су сіңгіштік, қозғалысқа төзімділік және құрылымдылық-фазалық деформациялау жатады.

Топ. сыртқы күш әсерінен яғни өзінің физикалық күйін өзгертуге қарсылығын мех. қасиеттері арқылы сипатталады:

Сынғыштық

Су өткізгіштік

Ығысуга кедергі және деформациялау

Сынғыштық- сыртқы күштер әсерінен топ. өз көлемін,яғни кеуектілігі азайту қабілеті

Су өткізгіштік - топырақтың өз бойынан суды өткізуі

Ығысуга- топ. сыртқы горизонталь күшіне қарсы қарсыласу қабілеті

2. Ғимараттың конструктивтік ерекшелігіне байланысты түрлері  ІРГЕТАСТАРДЫ ОРНАТУ Негіздіктер мен іргетастарды жобалаған кезде оларды орнатудың әр түрлі нұсқалары болу мүмкін. Табиғи енгізілетін іргетастардың енгізу нұсқаларының шешімі олардың құрылымдық шешімдерінің өзгеруімен (құрама, тұтасқұймалы және т. б.), ену тереңдігінің өзгеруімен, құрылыс материалдары мен бұйымдарымен қолданылатын орнату тәсілімен түсіндірілуі мүмкін. Мүмкін болатын шешімдерді талдап, ұсыныстарды жетекшіленумен онан арғы есептер үшін табиғи енгізілетін іргетастың бір нақты түрін таңдау қажет. V. Іргетас түрлері: Құрылымына қарай және материалына қарай түрлерге бөлінеді: Құрылымына қарай: ленталы, бағаналы, плиталы, қадалы іргетастар Материалына қарай: бетонды, бутобетонды, ағаш іргетастар VI. Плиталы іргетас VII. Ленталы іргетас VIII. Қадалы іргетас IX. Бағаналы іргетас X. Ағаш іргетас XI. 3 - сұрақ: ІРГЕТАСТАРДЫ КҮШЕЙТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ Жаңа құрылыстарды жүргізу барысында ескі ғимараттардың іргетастарының орнықтылығын сақтау өте маңызды. Сондықтан қазір іргетастар мен негіздерді күшейту қайта құру, орнықтылығын сақтау өте өзекті мәселелердің бірі.

3. Қадалы іргетастарды жобалау ерекшеліктері

Жұмыс істеу ерекшелігіне байланысты қадалар екіге бөлінеді:

• Қада – тірек (свай – стойка)

• Қада – ілме (свай – висячий)

Тірек қадаларда олардың көтергіштік қабілеті, шойынның сығылуға беріктігі бойынша анықталады.

Мұндағы: – қадалардағы топырақтағы жұмыс жағдай коэффициенті

– қаданың бойлық иілу коэффициенті

– бетондағы жұмыс істеу жағдай коэффициенті

– бетонның бойлық сығылуға беріктілігі

А – қаданың көлденең қима ауданы

– арматураның бойлық сығылуға есептік кедергісі

– барлық бойлық арматуралардың көлденең аудандарының қосындысы

Ары қарай есептеуде мен кіші мәні қабылданады.

Ілме қаданың көтергіштік қабілетін анықтау құрамалы қаданың көтергіштік қабілеті қада ұшының және қаданың бүйір қабырғаларының кедергілерінің қосындысы бойынша анықталады.

Мұндағы: – қадалардағы топырақтағы жұмыс жағдай коэффициенті

– қадаларды батыру әдісінің топырақтың есептік кедергісі

– тигізетін әсерін ескеретін және үшінші кесте бойынша қабылданатын қадалардың ұшына төмен және бүйір жақ бетінде орналасқан жұмыс жағдай коэффициенті

– қабырға периметрі көлденең қимасының сыртқы периметрі

– 2-ші кесте бойынша анықталатын қадалардың бүйір жоқ негізінде топырақ і қабаты бетіндегі кедергісі

– қадаларды бүйір жақ бетінің жанасатын топырағының қалыңдығы

27