Қаданың жүк көтергіш қабілеті қалай анықталынады
Құрылыс нормалары бойынша (ҚНжЕ 5.01.03.-2002) әр қадаға түсетін есептік жүк мына формуламен анықталады.
мұндағы,
-
жеке қаданың негіздегі топырақтың
есептік көтергіштің қабілеті
-
сенімділік коэффициенті (1,4 тең)
- тіреуіш қабырғалы қадалар үшін
мұндағы,
- қадалардағы топырақтағы жұмыс жағдай
коэффициенті.Ол 1 ге тең.
-
қаданың ұшындағы топырақтың есептік
кедергісі
Оның мәні мынадай жағдайларға байланысты қабылданады:
а)тасты және аз сығылатын топырақтарға тірелетін қадалар үшін =2000кПа
б)барлық құймалы қадалар үшін
мұндағы,
- сумен қаныққан
-
топырақ бойынша сенімділік коэффициенті
1,4 тең
-
құйма және бұрғылы сомен қатар, қабыршақ
қадаларды, тас топырақты бекіту тереңдігі
-
сыртқы диаметрі
в) қада-құбырлар үшін
Тірек қадаларда олардың көтергіштік қабілеті, шойынның сығылуға беріктігі бойынша анықталады.
Мұндағы:
– қадалардағы топырақтағы жұмыс жағдай
коэффициенті
–
қаданың
бойлық иілу коэффициенті
– бетондағы
жұмыс істеу жағдай коэффициенті
– бетонның
бойлық сығылуға беріктілігі
А – қаданың көлденең қима ауданы
– арматураның
бойлық сығылуға есептік кедергісі
– барлық
бойлық арматуралардың көлденең
аудандарының қосындысы
Ары
қарай есептеуде
мен
кіші мәні қабылданады.
Ілме қаданың көтергіштік қабілетін анықтау құрамалы қаданың көтергіштік қабілеті қада ұшының және қаданың бүйір қабырғаларының кедергілерінің қосындысы бойынша анықталады.
Мұндағы: – қадалардағы топырақтағы жұмыс жағдай коэффициенті
– қадаларды
батыру әдісінің топырақтың есептік
кедергісі
– тигізетін
әсерін ескеретін және үшінші кесте
бойынша қабылданатын қадалардың ұшына
төмен және бүйір жақ бетінде орналасқан
жұмыс жағдай коэффициенті
– қабырға
периметрі көлденең қимасының сыртқы
периметрі
– 2-ші
кесте бойынша анықталатын қадалардың
бүйір жоқ негізінде топырақ і қабаты
бетіндегі кедергісі
– қадаларды
бүйір жақ бетінің жанасатын топырағының
қалыңдығы
Қадалардың көтергіштік қабілетін сынақ әдістерімен анықтау(динамикалық, статикалық зондттау әдісі немесе статикалық жүктемемен сынау әдісі) арқылы жүргізіледі.
Динамикалық әдіс - жұмыстың тереңдігі пайда болған кезде іске асады. Бұл әдіс қаданы ұрумен жүргізіледі, сонымен қатар қаданың топыраққа енуінен пайда болатын кедергі арқылы анықталады. Динамикалық сынақ – қаданы толтырып енгізгеннен кейін жүргізіледі, яғни жобаны орындаудан бас тартуға дейін және оның «демалысы ». ҚНжЕ бойынша «демалыс» қадалар үшін үш тәуілікті құрайды, балшықты топырақтар үшін- алты тәуілік.
Статикалық жүктеме әдісі - келесі сұлба (сурет 5.3) б-ша жүргізіледі. Гидравликалық домкрат көмегімен статикалық жүктеме салынып оның шегу шартын және оның көлемі өлшенеді. Сынақтың қорытындысы б-ша ось бойына кесте тұрғызылады «шөгу-жүктеме» (сурет 5.4)
Сурет 5.3 Статикалық жүктеме б-ша қаданың сынақ сұлбасы 1 және 5 - анкерлік қада; 2- тіреуіш арқалық; 3- домкрат; 4-сынақ қада; 6-насос
Сурет 5.4 S шөгу Р жүктемесіне тәуелділік кестесі