Тіл ұстарту жұмыстары.

Тіл ұстарту жұмыстары “Нормативті қазақ тілі” пәнінің ғылыми-әдістемелік негізін тереңдетуге игі ықпал ететін, сткуденттердің ойлау қабілетін дамытып, танымын жетілдіретін, олардың сөйлеу мәдениеті мен пікірлесу іскерлігін дамытуға әсерін тигізетін, әр сабақта іске асырылатын жүйелі жұмыстар болып табылады.

а) Тіл ұстарту тілдік құрылымдары, олардың элементтерін әдеби нормаға сай қолдана білуге үйретеді. Бұл – студенттің айтылған сөзді (мәтінді) түсініп қана қоймай, өз бетінше мәтін құрай білу дағдысын жетілдіреді, өз ойын еркін, дұрыс жеткізе білуіне мүмкіндік жасайды;

ә) Тіл ұстарту студентке әдеби тіл нормасын; орфоэпиялық, орфографиялық, лексика-фразеологиялық, грамматикалық (морфология, сөзжасам, синтаксис), стилистикалық нормаларды жан-жақты меңгереді. Тіл дамыту дәрістері студенттің тілдік қарым-қатынаста сөз мәдениетімен байланысты дағдыларын жетілдіреді;

б) Тіл дамыту қазақ тілінің фонетикалық лексика-фразеологиялық, морфологиялық, синтаксистік құрылымын жүйелі түрде игертеді. Тіл дамыту жұмыстары филолог маманның алған білімін ауызша, жазбаша мәтін құрауда дұрыс қолдана білуге ықпал етеді, студенттің тілдік жүйені меңгеру сөйлеу дағдысын тереңдетеді.

Тіл дамытуға арналған шығармашылық жұмыстар жүргізу.

«Қазақша-орысша сөздік» және анықтағыштар материалдарын пайдалану.

Тілдік қарым-қатынас. Сөйлесім әрекетін меңгеру. «Қазақша-орысша тілдескішті» пайдалану.

Мәтінді қазақ орфоэпиясы мен орфографиясының нормасы бойынша меңгеру. Ондағы үндесім мен үйлесім заңдылықтарына назар аударту. Ағылшын тіліндегі жазу нормасы мен айтылу нормасындағы алшақтықты студенттің өз бетімен жұмысы арқылы іске асыру.

Орфографиялық ережелерге байланысты тіл дамыту жаттығуларын жүргізу. Орфографиялық сөздіктерден мысалдар тергізу, оны талдату. Ағылшын тіліне енген термин сөздерге назар аудару.

Түсіндірме. Омонимдер, синонимдер, фразеологиялық сөздіктермен жұмыс істеу, сөздік қорды байыту.

Қазақтың салт-дәстүріне байланысты сұхбаттар жүргізу, әдептілік туралы әңгімелесу. Сөз этикеті. Сөйлеу мәдениеті.

Киім, сән тақырыбына әңгіме құрастыру. Жай сөйлем түрлеріне талдау.

Әр алуан тақырыптарға диалог, монолог, сұрақ-жауап өткізу.

Мерзімді басылымдардан сөздіктен, біріккен, қысқарған сөздерді теріп жазу, оларға түсініктеме беру, талдау. Ағылшын тіліндегі сөздермен салыстыру. Орыс ақын-жазушыларының қазақ тілінде жарық көрген шығармаларынан алынған мәтінді мәнерлеп оқу, тыңдау, мазмұнын айту, шығарма жазу, тілдесу, пікірлесу. Сөйлеу мәдениетін байланысты тілдік қатынасты үйрету. Тілдік қатынастың басты ұстанымдары. Сөйлесім әрекетінің түрлері. Оқылым Айтылым. Тыңдалым. Жазылым. Тілдесім. Сауатты жазу мен мәдениетті сөйлеуге қойылатын талаптар.

Студенттердің өздік жұмысы (сөж)

№	Тақырыбы	Жұмыс түрі
1.	Жазылуы қиын сөздер	Орфографиялық сөздіктен мысал теру
2.	Мәтін орфоэпиясы	Мәтіндегі сөздерді айтылуы бойынша жазу
3.	Дауысты, дауыссыз дыбыстар жүйесі	Дыбыстарға математикалық тәсілмен мінездеме беру.
4.	Үндестік заңының ерекшеліктері	Сөздерге фонологиялық талдау жүргізу
5.	Қазақ тілінің фонетикасы	Бақылау тесті
6.	Фонетика саласы бойынша	Сөздерге сатылай комплексті талдау
7.	Сөз мағынасының түрлері	Деңгейлік тапсырмалармен жұмыс
8.	Фразеологиялық синонимдер	Шығармашылық тапсырмалар
9.	Фразеологиялық синонимдер	Шығармашылық тапсырмалар
10.	Қолданылу аясы тары сөздер	Деңгейлік тапсырмалармен жұмыс
11.	Біздің аймақтың диалект сөздері	Жергілікті аймақтық диалект сөздер сөздігін жасау.
12.	Ата-анам қолданылатын	Кәсіби сөздердің түсіндірме сөздігін құрау
13.	Қазақ тілінің лексикасы	Бақылау тесті
14.	Лексика саласы бойынша	Сатылай комплексті талдау
15.	Сөздің құрамдық белгілері	Интеллектуалдық тапсырмалар
16.	Күрделі сөзердің жасалу жолдары	Картотека жинау
17.	Қазақ тіліндегі рең мәнін тудырушы жұрнақтар	М.Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясы бойынша реферат
18.	Есім сөз таптары	Венн диаграммасы
19.	Есімдіктердің септелуі	Деңгейлік тапсырмалар
20.	Есімдіктердің жіктелуі	Проблемалық тапсырмалар
21.	Қазақ тілінің морфологиясы	Бақылау тесті
22.	Морфология саласы бойынша	Сөйлемге сатылай комплексті талдау
23.	Сөздердің байланысу формалары	Деңгейлік тапсырмалар
24.	Жай сөйлем түрлері	Ашық тест
25.	Сабақтас құрмалас сөйлемнің мағыналықбелгілері	Көркем шығармалардан мысал жинау
26.	Сабақтас құрмалас сөйлемнің мағыналық түрлері	Танымдық тапсырмалар
27	Аралас құрмалас сөйлем мен көп құрамды салалас, көп бағыныңқы сабақтастың ұқсастықтары, айырмашылықтары	Вени диаграммасы
28.	Төл сөзді төлеу сөзге айналдыру жолдары	Картотека жинау
29.	Қазақ тілінің синтаксисі	Бақылау тесті
30.	Синтаксис саласы бойынша	Сөйлемге сатылай комплексті талдау